Bỏ qua điều hướng

Mua nhà rồi cho em gái ở nhờ, anh trai phải ra tòa đòi lại

Mua nhà rồi cho em gái ở nhờ, anh trai phải ra tòa đòi lại
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Bỏ 500 lượng vàng mua căn nhà rồi cho em gái ruột ở nhờ, người anh trai phải theo đuổi vụ kiện qua nhiều cấp tòa khi em gái không trả nhà, còn yêu cầu thanh toán 20 tỷ đồng.

Ra tòa đòi nhà sau khi cho em gái ở nhờ

Năm 2001, ông T.T.T. nhận chuyển nhượng căn nhà trên phố Nguyễn An Ninh (TPHCM) của vợ chồng ông N.K.C. và bà L.T.T.

Khi nhận chuyển nhượng nhà, đất nêu trên, ông nhờ em gái ruột là bà A. thỏa thuận giá cả đặt cọc và đứng tên. Giá nhận chuyển nhượng nhà là 500 lượng vàng SJC, ông T. đã giao số vàng là 300 lượng và 2 căn nhà ở quận 3 cho vợ chồng chủ nhà.

Việc giao vàng là do bà A. trực tiếp giao cho vợ chồng chủ nhà. Bà A. sau đó được chính quyền địa phương cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 17/5/2010.

Năm 2015, bà A. trả nhà ở phố Nguyễn An Ninh cho ông T. bằng hợp đồng tặng cho và ông T. sau đó được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Quận 1 cập nhật, sang tên ngày 19/11/2015.

Sau khi nhận chuyển nhượng nhà, đất ông T. cho vợ, chồng bà Th. (em gái ruột khác của ông T.) ở nhờ, kèm theo điều kiện khi nào ông cần lấy lại nhà thì vợ chồng em gái phải giao trả vô điều kiện.

Đầu năm 2017, ông trao đổi với em gái cần lấy lại nhà để cho thuê. Ông sẽ ưu tiên cho em gái thuê lại, nếu người em không thuê sẽ cho người khác thuê.

Nghe vậy, người em gái không đồng ý thuê vì đã có nhà ở Quận 7, và cho biết khoảng tháng 4/2017 sẽ chuyển đi.

Tháng 5/2017, ông T. tìm được người thuê nhà và báo cho vợ chồng em gái trả lại nhà. Vợ chồng người em xin ở lại thêm 3 tháng để chuyển đồ đạc, trả nhà. Do tin tưởng nên ông T. ký hợp đồng đặt cọc cho thuê và nhận tiền cọc, đồng thời thông báo cho em gái biết ngày 15/8/2017 sẽ giao nhà cho người thuê và người em đều đồng ý.

Sau đó em gái ông T. thông báo dọn về nhà mới đúng theo yêu cầu của anh trai, nhưng để lại ít đồ mà không chịu giao nhà, và cố tình tránh mặt.

Mua nhà rồi cho em gái ở nhờ, anh trai phải ra tòa đòi lại - 1

Ảnh minh họa AI.

Sau nhiều lần đòi nhà không được, ông T. gửi đơn ra UBND phường. Cả 2 lần hoà giải, vợ chồng người em gái không đồng ý trả lại nhà nhưng cũng không cung cấp được hồ sơ, tài liệu, giấy tờ chứng minh có liên quan đến việc mua bán và sở hữu tài sản là căn nhà ở phố Nguyễn An Ninh.

Tại buổi hoà giải lần 2, vợ chồng người em cho biết chỉ đồng ý trả lại nhà nếu anh trai trả 20 tỷ đồng, là tiền vợ chồng người em góp công sức trông coi, bảo quản nhà nhiều năm.

Bà Th. cho rằng căn nhà mua năm 2001 do 3 anh em cùng nhau góp vốn mua nhà. Trong đó, bà Th. góp 300 lượng vàng, ông T. góp 200 lượng vàng (bằng 2 căn nhà), bà A. góp 5 lượng vàng. Do là người góp vốn nhiều nhất trong 3 anh em nên bà Th. được đứng tên trên giấy tờ mua bán và giấy chủ quyền nhà.

Thỏa thuận góp vốn 3 anh em không lập văn bản, chỉ nói miệng. Bà không đồng ý toàn bộ yêu cầu khởi kiện của anh trai, đồng thời yêu cầu tòa chia giá trị căn nhà trên theo tỷ lệ góp vốn, và ông T. phải trả lại gần 1,6 tỷ đồng tiền bà Th. đã chuyển khoản vào tài khoản của vợ ông T.

Về phần mình, bà A. (người em gái khác của ông T.) cho rằng toàn bộ 300 lượng vàng thanh toán cho chủ căn nhà ở Nguyễn An Ninh là tiền của anh trai và bà chỉ đứng tên giùm. Bà A. cũng bác bỏ việc góp vốn, khẳng định căn nhà do anh trai mua; hai căn nhà khác cùng 300 lượng vàng đều là tài sản của người anh.

Tòa bác yêu cầu đòi 20 tỷ đồng của em gái

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số147/2021/DS-ST ngày 3/6/2021, Tòa án nhân dân cấp quận tại TPHCM chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T., buộc vợ chồng bà Th. trả lại căn nhà.

Đồng thời tòa chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bà Th., buộc ông T. trả lại gần 1,6 tỷ đồng cho bà Th., nhưng không chấp nhận yêu cầu xác định căn nhà ở Nguyễn An Ninh là đồng  sở hữu theo tỷ lệ góp vốn.

Ngày 18/6/2021, bà Th. có đơn kháng cáo một phần bản án dân sự sơ thẩm. Tuy nhiên, tại phiên xét xử phúc thẩm, tòa án không chấp nhận kháng cáo của bà Th., giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau đó, bà Th. tiếp tục đề nghị xem xét vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại phiên giám đốc thẩm, Hội đồng xét xử nhận định hồ sơ vụ án có đủ cơ sở xác định ông T. là người bỏ tiền và vàng để nhận chuyển nhượng căn nhà từ năm 2001.

Hội đồng xét xử cho biết hợp đồng mua bán ban đầu đứng tên bà A., sau đó bà này đã lập hợp đồng tặng cho ông T. vào năm 2015 và ông T. đã được cơ quan có thẩm quyền cập nhật sang tên.

Đối với lập luận cho rằng đã góp 300 lượng vàng để mua nhà, bà Th. không xuất trình được tài liệu hay chứng cứ chứng minh. Trong khi đó, các giấy tờ đặt cọc, biên bản giao nhận vàng và hợp đồng mua bán đều đứng tên bà A.

Theo nhận định của Hội đồng xét xử, lời khai của ông T. phù hợp với lời khai của bà A. và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, việc hai cấp tòa án buộc gia đình bà Th. trả lại nhà cho ông T. là có căn cứ.

Đối với yêu cầu tính công sức quản lý, sửa chữa nhà, Hội đồng xét xử cũng không chấp nhận tài liệu về hợp đồng cải tạo trị giá 2,5 tỷ đồng do bà Th. cung cấp vì có nhiều dấu hiệu bất thường.

Hồ sơ vụ án đồng thời thể hiện bà Th. chủ yếu thực hiện các sửa chữa nhỏ và trong thời gian quản lý căn nhà đã khai thác tài sản để kinh doanh, cho thuê.

Từ những căn cứ trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm quyết định giữ nguyên bản án phúc thẩm năm 2022.

Tranh chấp tài sản xuất phát từ giao dịch cho ở nhờ trong gia đình đang phản ánh thực trạng phức tạp của các quan hệ bất động sản thiếu hợp đồng minh bạch. Vụ kiện liên quan đến căn nhà trên phố Nguyễn An Ninh (TPHCM) được ông T.T.T. nhận chuyển nhượng năm 2001 với giá trị 500 lượng vàng SJC nhưng cho vợ chồng em gái ruột là bà Th. ở nhờ. Đến khi chủ sở hữu cần lấy lại nhà để kinh doanh, bên ở nhờ không những từ chối bàn giao mà còn yêu cầu bồi thường 20 tỷ đồng công sức trông coi. Tại các phiên hòa giải, mâu thuẫn gia đình gia tăng khi phía bị đơn đưa ra lập luận trái ngược hoàn toàn với hồ sơ pháp lý hiện hành. Bà Th. cho rằng tài sản do ba anh em cùng góp vốn mua nhưng không lập văn bản, trong đó bà đóng góp 300 lượng vàng nên đòi chia giá trị căn nhà theo tỷ lệ. Trái lại, người em gái khác là bà A., đối tượng đứng tên giùm ban đầu, khẳng định toàn bộ tiền mua nhà đều thuộc sở hữu của ông T. Sự việc kéo dài qua nhiều cấp tòa đã cho thấy rủi ro pháp lý lớn từ thói quen thỏa thuận bằng miệng giữa các thành viên trong gia đình. Việc thiếu hợp đồng cho ở nhờ cùng cam kết rõ ràng khiến quá trình đòi lại quyền sử dụng đất hợp pháp gặp nhiều vướng mắc. Đây là bài học đắt giá về việc chuẩn hóa giấy tờ ngay từ đầu nhằm bảo vệ tài sản và tránh đổ vỡ tình thân.