Muốn đổi bảo hiểm y tế an toàn khu mà tắc cả tháng vì thủ tục

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Chị Hân sinh sống ở vùng an toàn khu. Chị đề nghị doanh nghiệp làm hồ sơ đổi mã bảo hiểm y tế để hưởng quyền lợi chi trả 100% nhưng doanh nghiệp yêu cầu phải có xác nhận của UBND xã.

Muốn đổi bảo hiểm y tế an toàn khu mà tắc cả tháng vì thủ tục - 1 — Cán bộ bảo hiểm xã hội giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp (Ảnh: BHXH TPHCM).

Chị Hân thường trú tại địa phương được công nhận là xã an toàn khu. Theo quy định, chị được ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí tham gia bảo hiểm y tế và hưởng mức chi trả 100%.

Tuy nhiên, khi chị Hân đi làm tại một doanh nghiệp, chị phải đóng bảo hiểm y tế theo hợp đồng lao động. Dù vậy, chị được chuyển mã bảo hiểm y tế từ mã “doanh nghiệp” sang mã “an toàn khu” để được hưởng mức chi trả 100% (thay vì chỉ hưởng mức chi trả 80% theo mã “doanh nghiệp”).

Chị Hân cho biết: “Khi đề nghị doanh nghiệp liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội để đổi mã quyền lợi cho tôi thì doanh nghiệp nói cơ quan bảo hiểm xã hội yêu cầu phải có xác nhận của địa phương về việc đang thường trú tại vùng an toàn khu. Còn hình ảnh chụp thông tin cư trú trên VNeID của tôi không đảm bảo vì sợ tôi làm giả”.

“Tôi về UBND xã xin xác nhận thì cán bộ địa phương trả lời chỉ cần xuất trình VNeID chứ xã không xác nhận. Tôi trao đổi với quản lý nhân sự là để tôi đến cơ quan bảo hiểm xã hội xuất trình VNeID cho họ kiểm tra thì cán bộ nhân sự cho biết cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết hồ sơ theo từng doanh nghiệp chứ không tiếp từng cá nhân người lao động”, chị Hân cho biết thêm.

Gần 1 tháng qua, chị Hân liên hệ nhiều lần nhưng vẫn chưa được đổi mã quyền lợi bảo hiểm y tế.

Chị Hân thắc mắc: “Tôi có thể tự đi lên cơ quan bảo hiểm xã hội để đề nghị thay đổi mã quyền lợi không? Tôi muốn đổi mã quyền lợi sang đối tượng an toàn khu thì cần những giấy tờ gì?”.

Trả lời chị Hân, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết thủ tục đổi mã quyền lợi bảo hiểm y tế đã được quy định tại Điều 4 trong Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế đã được ban hành tại (Ban hành kèm theo Quyết định số 366/QĐ-BHXH ngày 29/4/2026 của Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam).

Theo đó, đối với việc cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tại đơn vị sử dụng lao động thì đơn vị kê khai theo mẫu tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (mẫu TK1-TS).

Còn về giấy tờ chứng minh cư trú, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ khai thác thông tin cư trú trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác định mã quyền lợi hưởng, người tham gia không phải nộp thêm giấy tờ.

Bất cập trong quy trình thực thi chính sách bảo hiểm y tế tại cấp cơ sở đang khiến không ít người lao động gặp vướng mắc khi làm thủ tục chuyển đổi mã quyền lợi hưởng. Trường hợp của chị Hân, một người lao động thường trú tại xã an toàn khu, là ví dụ điển hình khi hồ sơ xin chuyển từ đổi mã quyền lợi hưởng từ 80% sang 100% chi phí bị đình trệ suốt gần một tháng. Sự lúng túng trong phối hợp giữa đơn vị sử dụng lao động, chính quyền địa phương và cơ quan bảo hiểm xã hội đã tạo ra rào cản hành chính không đáng có cho người dân. Nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ này xuất phát từ việc doanh nghiệp yêu cầu phải có giấy xác nhận cư trú trực tiếp từ Ủy ban nhân dân xã do lo ngại rủi ro về thông tin trên ứng dụng VNeID. Trong khi đó, chính quyền địa phương lại từ chối cấp xác nhận giấy vì quy định hiện hành ưu tiên sử dụng dữ liệu số, còn cơ quan bảo hiểm xã hội không làm việc trực tiếp với cá nhân người lao động theo hợp đồng. Sự thiếu đồng nhất trong cách xử lý hồ sơ đã đẩy người lao động vào thế mắc kẹt giữa các bên liên quan. Liên quan đến vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã có những giải thích rõ ràng dựa trên các văn bản pháp lý hiện hành. Theo Điều 4 Quy trình thu và cấp thẻ bảo hiểm y tế ban hành kèm Quyết định số 366/QĐ-BHXH ngày 29/4/2026, người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội tại đơn vị chỉ cần kê khai thông tin điều chỉnh theo mẫu TK1-TS. Đáng chú ý, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm khai thác thông tin cư trú trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác định mã quyền lợi, hoàn toàn không yêu cầu người dân phải nộp thêm bất kỳ giấy tờ chứng minh cư trú nào khác.