Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tổ chức hội nghị lấy ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, với 21 vấn đề tham vấn thuộc bảy nhóm chính sách.
Bên cạnh thu hút đầu tư, dự thảo hướng tới giảm chi phí, mở rộng cơ hội kinh doanh và giúp cộng đồng hưởng lợi từ du lịch.
Chính sách then chốt, áp dụng có trọng tâm
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Thời gian qua, các cơ quan của Chính phủ, cơ quan T.Ư đã tham gia vào quá trình xây dựng cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng. Đặc biệt, ý kiến đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp đã được quan tâm, tiếp thu trong quá trình xây dựng chính sách.
Trình bày dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết dự thảo gồm 12 điều, lựa chọn những chính sách then chốt, áp dụng có trọng tâm tại các trung tâm du lịch lớn, khu du lịch quốc gia, bản địa du lịch cộng đồng và vùng khó khăn, ưu đãi gắn với điều kiện, kết quả và cơ chế giám sát.
Trong đó, dự thảo gồm 6 chính sách trọng tâm gồm Ưu đãi đầu tư theo nguyên tắc “càng lớn, càng lan tỏa, càng được ưu đãi”, giảm chi phí cho doanh nghiệp, gắn kết với cộng đồng, mở không gian cho mô hình kinh doanh mới, đầu tư vào con người, thị thực thông thoáng và Nhà nước dẫn dắt bằng nguồn lực công.
Đóng góp ý kiến tại hội nghị, bà Ngô Thị Hương - Tổng Giám đốc Vinpearl - đề xuất mở rộng địa bàn ưu tiên áp dụng chính sách, bổ sung các điểm đến trọng điểm nhằm tăng sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
Bà Ngô Thị Hương kiến nghị làm rõ cách xác định điều kiện hưởng ưu đãi đối với các tổ hợp du lịch quy mô lớn có nhiều pháp nhân, nhiều giai đoạn đầu tư, cân nhắc không áp dụng cứng nhắc tiêu chí về số lượng lao động, bảo đảm phù hợp với các dự án ứng dụng công nghệ và tự động hóa.
Về đối tượng hưởng ưu đãi, bà đề nghị xem xét bổ sung các dự án nâng cấp, cải tạo cơ sở lưu trú hiện hữu, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ mà không cần mở rộng quỹ đất.
Ông Nguyễn Quang Trung - Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines - nhấn mạnh vai trò của hàng không trong kết nối quốc tế và phát triển du lịch.
Ông cho rằng cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ mở đường bay mới theo hướng có nguyên tắc, tiêu chí và phương thức triển khai rõ ràng. Đường bay quốc tế thường xuyên phục vụ du khách trong nước và quốc tế, vì vậy cần có cơ chế phối hợp và nguồn lực hỗ trợ phù hợp, tránh giao toàn bộ trách nhiệm cho một địa phương nhưng thiếu căn cứ thực hiện.
Người làm du lịch cộng đồng cần được đào tạo
Trong nhóm chính sách phát triển du lịch cộng đồng, dự thảo đề cập việc hỗ trợ hạ tầng, bảo tồn văn hóa, đào tạo, chuyển đổi số, quảng bá và kết nối thị trường. Bộ VHTTDL đề nghị làm rõ những hỗ trợ cần thiết để điểm đến có thể đón khách, duy trì hoạt động bền vững. Điều kiện, hồ sơ thụ hưởng cũng cần phù hợp với khả năng tiếp cận của hộ kinh doanh và người dân.
Ông Nguyễn Văn Vương - đại diện LAMIA Farmstay, đơn vị làm du lịch cộng đồng. tại Mường Cốc, xã Mỹ Đức, Hà Nội - chia sẻ đơn vị tham gia mô hình với mong muốn tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân. Ngoài lưu trú, cơ sở phát triển trải nghiệm nông nghiệp như bắt cá, cho vịt ăn, tham quan khu chăn nuôi, đạp xe và khám phá những đầm sen.
Trước đó, ngày 1/7, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Mỹ Đức công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc, sau nhiều tháng khảo sát tài nguyên, xây dựng sản phẩm và hoàn thiện dịch vụ.
Tuy nhiên, ông Vương cho biết các hộ vẫn vừa làm vừa học. Các điểm trải nghiệm của LAMIA Farmstay chưa thu phí, chủ yếu đón khách tham quan và tiếp nhận góp ý để hoàn thiện sản phẩm.
Ông Phùng Quang Thắng - Chủ tịch Liên Chi hội Du lịch Xanh Việt Nam - cho rằng chuyển đổi xanh cần sự tham gia của doanh nghiệp, người dân và cơ quan quản lý. Doanh nghiệp phải cụ thể hóa định hướng bằng hành động, bố trí nhân lực và nguồn lực thực hiện.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông cho biết những việc như thay đồ nhựa dùng một lần bằng vật liệu thân thiện môi trường, đầu tư thiết bị và công nghệ đều có thể làm tăng chi phí ban đầu.
Ông đề xuất hỗ trợ vay vốn chuyển đổi xanh, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực cho các đối tượng tham gia du lịch cộng đồng.
Nhà nước có thể hỗ trợ quảng bá và hạ tầng công cộng. Ông Thắng nhấn mạnh nhu cầu nhà vệ sinh trên hành trình khám phá điểm đến, cùng phương tiện giao thông công cộng thân thiện môi trường tại các trung tâm du lịch.
Ông Thắng đồng thời lưu ý chuyển đổi xanh phải gắn với bảo tồn văn hóa và lợi ích cộng đồng. Người dân cần có thêm việc làm, thu nhập và cơ hội tham gia hoạt động văn hóa. Đây là những nội dung ông đặt cùng yêu cầu bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển du lịch.
Hạ tầng kết nối cần theo kịp điểm đến
Từ góc độ lữ hành, bà Lê Hải Anh - Công ty Flamingo Redtours - đề cập với PV Tiền Phong trở ngại giao thông tại một số địa điểm du lịch mà công ty đang khai thác. Bà lấy ví dụ ở Cổ Lũng, trong khu vực du lịch Pù Luông, Thanh Hóa.
Đường tỉnh 521B là tuyến huyết mạch của xã Cổ Lũng. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của hàng nghìn người dân, đây còn là tuyến vận chuyển nông sản, vật liệu xây dựng, hàng hóa thiết yếu và là cung đường mà hầu hết du khách phải đi qua để đến các điểm du lịch nổi tiếng của địa phương.
Thế nhưng, dọc tuyến, nhiều vị trí mặt đường bong tróc, xuất hiện ổ gà, ổ voi, các lớp vá không kết dính, tạo bề mặt gồ ghề. Cây cối lấn taluy, nhiều khúc cua hạn chế tầm nhìn khiến xe tải và xe chở khách khó tránh nhau. Vào mùa nắng, bụi đất phủ kín mặt đường; mùa mưa, nước đọng thành vũng khiến việc giao thương khó khăn.
Theo bà Hải Anh, muốn phát triển du lịch, trước hết phải bảo đảm đường đến các điểm tham quan thuận tiện, an toàn. Giao thông được cải thiện sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tổ chức tour, kết nối các điểm đến và giảm thời gian di chuyển cho du khách.
Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh khái quát 9 nhóm vấn đề trọng tâm cần nghiên cứu, hoàn thiện, gồm chính sách ưu đãi đầu tư; chính sách thuế, tiền thuê đất và giá điện, thị thực và thông quan quốc tế; kết nối hàng không và phát triển thị trường, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai và cơ sở đầu tư; xúc tiến du lịch và phân bổ nguồn lực ngân sách.
Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, du lịch cộng đồng và liên kết vùng, chuyển đổi số, mô hình kinh doanh, bản quyền và sở hữu trí tuệ, đánh giá tác động chính sách, làm rõ tính phù hợp, tính khả thi và thẩm quyền giải quyết của Quốc hội, Chính phủ, địa phương, các bộ, ngành.