Mưu sinh mùa nước nổi: Mong bà con lạc quan vượt khó trước thay đổi - Thanh Niên

Ở miền Tây, nhất là tại vùng rốn lũ đầu nguồn sông Tiền, người dân 'ngóng' mùa nước nổi như mong một vụ mùa làm ăn. Phập phồng theo con nước thất thường, cá tôm vơi dần là chia sẻ của số đông độc giả Thanh Niên.

Ngày xưa mới đây thôi

Sáng sớm trên cánh đồng nước nổi mới về ven biên giới thuộc khóm Bình Hòa Trung, P.Thường Lạc (Đồng Tháp), ông Trường Văn Hùng (54 tuổi) lom khom thu những tay lưới được ông mang ra đồng từ 2 giờ sáng. Sau gần 3 giờ chờ đợi, sản vật mang về chỉ là 12 con cá trê nhỏ. "Số này chỉ đủ mang về kho tiêu ăn hôm nay", ông Hùng nói.

Theo ông Hùng: "Hồi xưa, tầm này là nước đụng sàn nhà rồi. Người ta phải gác đồ đạc lên cao, sắm ghe xuồng đi giăng lưới". Năm nay, khi cánh đồng vào nước khoảng một tuần, mực nước thấp hơn nhiều so với cùng kỳ những năm trước.

Tâm trạng của ông Hùng như chạm vào cảm xúc của nhiều người. Bạn đọc (BĐ) Nguyễn Thiên Ngọc chia sẻ: "Cá đồng ngày càng hiếm, đọc mà nhớ mấy lần đi câu hồi nhỏ, chỉ cần chục phút là đầy thau. Giờ nghe bảo cả đêm nhọc lắm mới được mười con, thấy thương ghê".

Một miền Tây trù phú ngày xưa khi biến đổi khí hậu chưa ập đến như hiện ra trong mắt nhiều bạn đọc ở vùng sông nước này. BĐ Lan Nhi đặt câu hỏi: "Nước về, cá đâu rồi? Ngày xưa đầy đồng, giờ tìm hoài chẳng thấy. Người thì trữ cá, người vẫn mong nước lớn. Đọc xong chỉ muốn về quê coi nước nổi thực sự thế nào".

Chấp nhận thực tế, BĐ Nguyễn Tr. Thành cho rằng: "Cứ bảo người dân miền Tây sống chung với lũ, mà giờ lũ cũng chẳng chịu về như xưa. Đủ thứ biến đổi khí hậu, không ai giữ được mãi cái gì hết". Còn BĐ Đào Xuân Mạnh vẫn đau đáu về tương lai khi bình luận: "Có ai để ý không, cái cảnh nhà sàn cao cao bên đồng nước ngập là một phần hồn quê Nam bộ, giờ nước về còn cạn thế này thì chẳng biết tương lai nó sẽ ra sao nữa".

Thích ứng để vượt khó, không mãi chờ "lộc trời"

Dù gặp khó khăn bất khả kháng, nhưng để thích nghi, tại nhà sàn của bà Nguyễn Thị Điểm (50 tuổi), bà liên tục dùng điện thoại quay từng mớ cá vừa thu mua, rồi gửi cho khách ở Cao Lãnh, Mỹ Tho và TP.HCM. Bà nói: "Giờ bán buôn cũng dễ hơn. Quay video lên, khách thấy ưng thì tới lấy hoặc mình chở đi", bà nói và cũng lo lắng rằng cá ngày càng ít.

Mô hình của bà được BĐ Phạm Nguyễn Minh Trí khen ngợi: "Bà livestream bán cá mình thấy hay đó. Công nghệ đi tới đâu thì dân mình thích nghi tới đó, bán buôn gì cũng dễ hơn".

Khác với bà Điểm, ông Đặng Văn Bé (59 tuổi) bỏ nghề săn cá ngoài đồng, chuyển sang tham gia mô hình trữ cá đồng mùa nước nổi. "Cá tự nhiên về ít thì mình phải tự nuôi thôi". Mô hình của ông đang có 25 người cùng tham gia với quy mô 4 ha.

Mô hình trên được BĐ Nguyễn Khanh Hoài hưởng ứng: "Cứ trông chờ vào "lộc trời" mãi thì chỉ khổ thôi. Nhìn mấy cô chú chuyển qua mô hình trữ cá thấy hợp lý. Chủ động, khỏi lo tay trắng".

Rạch Bà Đài, xã Long Hậu (tỉnh Đồng Tháp) từng là làng nghề đóng xuồng, ghe sôi động bậc nhất vùng đầu nguồn, năm 2015 được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ở đó ông Nguyễn Văn Tám (55 tuổi) và ông Nguyễn Văn Ích (60 tuổi) là những thợ đóng xuồng còn sót lại. Từ bỏ mô hình xuồng lớn, 2 ông đang đóng những chiếc xuồng rất nhỏ để... trang trí. "Giờ chủ yếu làm mấy chiếc nhỏ này để bán cho nhà hàng, khu du lịch làm tiểu cảnh. Gần tết thì khách đặt nhiều hơn để trang trí", ông Tám kể.

Chia sẻ với tâm sự trên, một BĐ viết: "Từng là làng nghề được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể mà nay cũng nổi trôi theo con nước... Mong bà con sớm tìm được sinh kế, yêu nghề và mạnh khỏe".

Tiếp lời, một BĐ khen ngợi: "Cách làm của bà Điểm lẫn ông Tám cùng nhiều người dân ở đây cho thấy họ đang học cách chủ động hơn với mùa nước. Trong cái khó, ló cái khôn. Bản chất chịu thương chịu khó của bà con bao đời nay đã vậy".

Qua lời ông Tám thấy bà con vẫn hào sảng, lạc quan, không xuồng lớn thì ta làm xuồng nhỏ.

Một bạn đọc

Chỉ mong nước về mạnh, cá tôm theo về nhiều để người miền Tây đỡ cực. Dạo này nghe ai cũng than cá ít, chắc phải đổi nghề mất.

BĐ Nguyễn Thu Hương

Bỏ nghề làm cá ngoài đồng, chuyển qua nuôi cá trên ao nghe cũng là một cách hay. Nhưng mà không biết lâu dài có ổn không vì đâu phải ai cũng làm được.

BĐ Vũ Thị Văn Thường