Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 23.10 thông báo Lầu Năm Góc đã xác định các Viện Khổng Tử, vốn hoạt động trong lĩnh vực giảng dạy ngôn ngữ và giao lưu văn hóa, là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Trong video đăng trên mạng xã hội, ông Hegseth cáo buộc các tổ chức này hoạt động dưới nhiều tên gọi và hình thức khác nhau tại các trường đại học Mỹ. Theo ông, khoảng 80 nhóm đã xuất hiện tại 30 trường đại học, với mục đích đánh cắp tài sản trí tuệ và tác động đến tư tưởng sinh viên.

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth phát biểu tại bang Virginia (Mỹ) ngày 30.9.2026
ẢNH: REUTERS
Ông Hegseth tuyên bố Bộ Chiến tranh Mỹ đã tiến hành các biện pháp nhằm loại bỏ những tổ chức này trong 2 tháng qua. Tuy nhiên, ông không cung cấp chi tiết về cách thức thực hiện hoặc danh sách các cơ sở bị ảnh hưởng.
Mỹ từ lâu đã cáo buộc các Viện Khổng Tử là công cụ gây ảnh hưởng của Trung Quốc tại các cơ sở giáo dục Mỹ. Trung Quốc thường xuyên bác bỏ những cáo buộc tương tự, khẳng định các viện này phục vụ hoạt động giảng dạy tiếng Trung và trao đổi văn hóa.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 23.10 kêu gọi Mỹ "tôn trọng sự thật" và chấm dứt những chính sách mà Bắc Kinh cho là mang tính phân biệt đối xử đối với các viện nghiên cứu Trung Quốc.
"Về bản chất, hành động của Mỹ đang buộc các cơ sở nghiên cứu Mỹ phải chọn phe, cố tình phá hoại hoạt động hợp tác khoa học bình thường giữa Trung Quốc và Mỹ", Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố, đồng thời cho rằng điều này có thể làm suy yếu chính sự phát triển khoa học và công nghệ của Mỹ.
Trung Quốc cũng nhấn mạnh hợp tác nghiên cứu khoa học giữa 2 nước mang lại lợi ích chung, trong khi Mỹ tiếp tục viện dẫn các quan ngại an ninh quốc gia để tăng cường kiểm soát quan hệ giữa các cơ sở học thuật và công nghệ.
Nga - Trung Quốc ra tuyên bố chung sau cuộc gặp cấp cao
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường hạn chế hợp tác nghiên cứu với các cơ sở giáo dục Trung Quốc. Theo Reuters, hồi đầu tháng 10, một nghị sĩ đảng Cộng hòa đã đề nghị Bộ Chiến tranh Mỹ bổ sung 58 trường đại học và 62 phòng thí nghiệm Trung Quốc vào danh sách theo Điều 1286, liên quan những cơ sở bị xem là có nguy cơ đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Các đơn vị được đề xuất bổ sung hoạt động trong những lĩnh vực công nghệ quan trọng như chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử. Theo các quy định liên quan, việc hợp tác với những cơ sở nằm trong danh sách có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận kinh phí nghiên cứu từ Bộ Chiến tranh Mỹ.