Ngày Doanh nhân Việt Nam 13-10: Doanh nghiệp làm mới mình để vươn xa

Từ một thương hiệu giày dép hơn 40 năm tuổi đến doanh nghiệp chuyên sản xuất khuôn chính xác, Biti’s và MIDA đang tìm những hướng đi mới để nâng sức cạnh tranh. Một bên đặt trọng tâm vào con người, quản trị và thị trường, bên còn lại muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Không thể chỉ làm tốt những gì đang có

Sau hơn 40 năm có mặt trên thị trường, Biti’s không chỉ đứng trước bài toán duy trì vị thế của một thương hiệu quen thuộc, mà còn phải thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của người tiêu dùng.

Bà Vưu Lệ Quyên, Tổng giám đốc Biti’s, cho rằng dù công nghệ và môi trường kinh doanh thay đổi, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ một nguyên tắc: tạo ra giá trị thực chất cho khách hàng.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp liên tục quan sát nhu cầu, hành vi mua sắm để điều chỉnh hoạt động kinh doanh. Biti’s đã tham gia các nền tảng thương mại điện tử từ năm 2011 với chon.vn và năm 2012 với Zalora, khi mua sắm trực tuyến còn khá mới tại Việt Nam.

• Những thách thức sau 'sự trưởng thành rõ rệt của doanh nhân Việt Nam'

Tuy nhiên, theo bà Quyên, sức cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ nằm ở sản phẩm hay kênh bán hàng, mà còn ở cách phát triển con người và tổ chức.

Từ năm 2018, Biti’s bắt đầu xây dựng văn hóa hạnh phúc trong doanh nghiệp, hướng đến môi trường làm việc tích cực, gắn kết nhân sự. Bà xem đây là một lợi thế cạnh tranh riêng của Biti’s.

Trong 10 năm tới, Biti’s muốn tiếp tục mở rộng thị trường tại Đông Nam Á, Trung Quốc, đồng thời phát triển Biti’s Academy để chia sẻ kinh nghiệm quản trị, đào tạo và chuyển đổi tổ chức.

Ở lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, Công ty cổ phần Khuôn chính xác Minh Đạt (MIDA) - doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái DuyTan Group, cũng đang tìm cách vượt khỏi những công đoạn sản xuất đã làm nên thế mạnh của doanh nghiệp.

Ông Lê Viết Đông Hiếu, Phó giám đốc marketing MIDA, cho biết khi doanh nghiệp khởi đầu với khuôn nhựa năm 2005, nhu cầu khuôn chính xác trong nước ngày càng tăng, nhưng năng lực cung ứng còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp sản xuất vẫn phụ thuộc vào nguồn khuôn từ bên ngoài.

Theo ông Hiếu, khuôn tuy không xuất hiện trong sản phẩm cuối cùng nhưng quyết định độ chính xác, chất lượng và khả năng sản xuất hàng loạt của sản phẩm.

Việc làm chủ khuôn cũng giúp doanh nghiệp tích lũy năng lực về thiết kế, vật liệu, gia công cơ khí chính xác và quản lý chất lượng.

Từ khuôn nhựa, MIDA đã mở rộng sang sản xuất linh kiện cho ngành ô tô, điện, điện tử, thiết bị y tế và nhiều sản phẩm công nghệ. 

Theo ông Hiếu, doanh nghiệp hiện sản xuất khoảng 2 triệu sản phẩm mỗi ngày.

Tuy nhiên, mục tiêu của MIDA không chỉ là gia tăng sản lượng hay tiếp tục cung cấp khuôn, linh kiện theo yêu cầu của khách hàng. 

Doanh nghiệp đang hướng đến mô hình cung ứng trọn gói từ thiết kế, chế tạo khuôn, ép nhựa đến trang trí, hàn, lắp ráp và hoàn thiện sản phẩm.

“Nếu chỉ làm khuôn, MIDA là nhà cung cấp công cụ. Nếu chỉ ép nhựa theo khuôn của khách, MIDA là đơn vị gia công. Nhưng khi tham gia trọn gói từ thiết kế đến hoàn thiện, MIDA trở thành đối tác sản xuất tích hợp”, ông Hiếu chia sẻ.

Theo ông, thay vì chỉ gia công theo thiết kế có sẵn, MIDA muốn cùng khách hàng tham gia từ giai đoạn phát triển sản phẩm, lựa chọn vật liệu, thử nghiệm và tối ưu hóa sản xuất. 

Đây cũng là hướng đi để doanh nghiệp chuyển từ vai trò nhà cung cấp linh kiện sang đối tác có thể đảm nhận nhiều công đoạn hơn trong chuỗi cung ứng.

Những quyết định không dễ dàng

Để thay đổi vị thế trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp phải chấp nhận đầu tư lớn trong khi hiệu quả không phải lúc nào cũng đến ngay.

Theo ông Hiếu, với một doanh nghiệp cơ khí chính xác, đầu tư vào máy móc, công nghệ, nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng luôn đòi hỏi nguồn lực đáng kể.

“Có những thời điểm chúng tôi phải quyết định: tiếp tục đi theo những gì mình đang làm tốt, hay mạnh dạn đầu tư để bước sang một cấp độ cao hơn. Và chúng tôi đã chọn cách đầu tư vào năng lực”, ông nói.

Quyết định này, theo ông, giúp MIDA tiếp cận các khách hàng lớn hơn, đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật phức tạp hơn và tham gia các lĩnh vực có tiêu chuẩn cao hơn.

Ông Hiếu cho rằng khi làm chủ được khuôn, doanh nghiệp không chỉ tạo ra một sản phẩm cơ khí chính xác, mà còn tích lũy tri thức về công nghệ, kỹ thuật và quản lý sản xuất.

Những năng lực này trở thành cơ sở để doanh nghiệp mở rộng sang các công đoạn có giá trị cao hơn, thay vì chỉ cạnh tranh bằng khả năng gia công.

Với Biti’s, những quyết định khó khăn lại gắn với quá trình chuyển giao thế hệ và trách nhiệm của người đứng đầu.

Bà Vưu Lệ Quyên cho biết khi đại dịch COVID-19 ập đến, bà vừa đảm nhận vị trí tổng giám đốc được một năm. Đây cũng là thời điểm bà thực sự cảm nhận mình đã trở thành người cầm lái doanh nghiệp.

“Một cộng đồng Biti’s hơn 6.500 nhân sự đang phụ thuộc vào những quyết định đúng đắn và có trách nhiệm của mình. Đó cũng là một áp lực rất lớn”, bà Quyên chia sẻ.

Trong hai năm đại dịch, bà cùng đội ngũ phải tìm cách cân đối lợi ích của người lao động và sự bền vững của doanh nghiệp.

Từ trải nghiệm này, bà Quyên cho rằng chuyển giao thế hệ không đơn thuần là trao lại vị trí lãnh đạo. Người kế nghiệp cần có động lực, năng lực và được trao đủ quyền để đưa ra quyết định.

Người sáng lập theo đó cần tạo điều kiện để thế hệ kế tiếp tự quyết, kể cả chấp nhận những sai lầm, trong khi người kế nghiệp phải chứng minh năng lực bằng kết quả thực tế.

Biti’s cũng đặt mục tiêu trở thành một thương hiệu châu Á của Việt Nam trong 10 năm tới. “Biti’s mong muốn trở thành thương hiệu châu Á điển hình của Việt Nam”, bà Quyên chia sẻ với Tuổi Trẻ.

Với MIDA, ông Lê Viết Đông Hiếu cho hay việc hợp tác với các doanh nghiệp FDI và tập đoàn công nghệ quốc tế đã giúp MIDA tiếp cận những tiêu chuẩn sản xuất, phương pháp quản lý và yêu cầu mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ kinh nghiệm này, MIDA muốn tiến xa hơn vai trò nhà cung cấp, cùng khách hàng tham gia giải quyết các yêu cầu ngay từ khâu thiết kế, phát triển sản phẩm, thay vì chỉ sản xuất theo đơn đặt hàng.

Nhiều doanh nhân đang dần chuyển giao sản nghiệp cho thế hệ thứ hai, nỗ lực “vươn mình” cùng doanh nghiệp. Nhưng cũng có những chủ doanh nghiệp “ngại lớn” để tránh rủi ro, ngại vươn ra biển lớn…