Bà Aili Wang, 32 tuổi, bị bắt ngày 6.10 tại sân bay quốc tế Los Angeles (Mỹ) khi đang chuẩn bị rời Mỹ. Cảnh sát thu giữ máy tính xách tay, thiết bị lưu trữ điện tử cùng một số tài liệu để phục vụ điều tra.
Bà Aili Wang, nghiên cứu sinh ngành vi sinh học của Đại học Wyoming (Mỹ)
ẢNH: AP
Theo Hãng tin AP ngày 14.10 dẫn hồ sơ tòa án, vụ việc được phát hiện sau khi một nghiên cứu sinh, được xác định bằng tên viết tắt "KT", xuất hiện tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng, mất ngủ và nhiều triệu chứng bất thường.
Nghi ngờ đồ uống bị nhiễm chất lạ, người thân của nạn nhân cùng một số đồng nghiệp đã kiểm tra nước từ máy pha cà phê mà người này thường dùng để pha trà. Một giáo sư hóa học xác định trong mẫu nước có acrylamide, hóa chất có thể gây độc nếu tiếp xúc ở mức độ cao.
Sau đó, cảnh sát Đại học Wyoming đã lắp camera giám sát tại khu vực làm việc chung của 2 nghiên cứu sinh. Theo bản khai của cảnh sát, ngày 27.9, bà Wang bị ghi hình khi lục lọi bàn làm việc của nạn nhân. Đến ngày 1.10, camera tiếp tục ghi lại cảnh bà chụp ảnh, tác động vào sổ tay trên bàn và dùng chất lỏng từ cốc của mình tráng qua cốc của đồng nghiệp.
Các nhà điều tra cũng cáo buộc bà Wang từng mua acrylamide 2 lần qua eBay và sau đó tìm cách yêu cầu nền tảng này xóa tài khoản.
Acrylamide có thể hình thành khi chế biến thực phẩm giàu tinh bột ở nhiệt độ cao và trong khói thuốc lá. Ở liều lượng lớn, chất này có thể gây độc cấp tính và thường được dùng trong một số nghiên cứu về protein, DNA.
Giáo sư vi sinh học Mark Gomelsky, người hướng dẫn cả 2 nghiên cứu sinh, cho biết ông bàng hoàng trước vụ việc. "Thật đau lòng khi chứng kiến tính mạng của một nghiên cứu sinh bị đe dọa và một nghiên cứu sinh khác có thể phải chịu trách nhiệm về điều đó. Đó là một trong những cú sốc tồi tệ nhất trong sự nghiệp của tôi", ông nói với AP.
Bà Wang có nghiên cứu được chính phủ liên bang tài trợ và đang chờ cấp bằng sáng chế liên quan "công nghệ mới để điều trị ung thư, bệnh thần kinh và bệnh di truyền". Theo Giáo sư Gomelsky, bà Wang đã thất bại trong lần bảo vệ luận án đầu tiên và trở nên ghen tị với thành công của đồng nghiệp trong việc khám phá ra cách đưa RNA vào tế bào người bằng vi khuẩn.
Theo lời Gomelsky, nạn nhân được cho là bắt đầu trải qua tình trạng mệt mỏi cực độ, mất ngủ và nhiều triệu chứng không rõ nguyên nhân ngay sau khi tham dự một hội nghị vào tháng 8. Ông Gomelsky cho biết bản thân cũng từng nhận thấy mùi vị bất thường trong trà pha từ chiếc máy tại văn phòng. Mùi này biến mất sau khi máy được làm sạch.
Theo ông, nạn nhân là một nghiên cứu sinh xuất sắc đến từ Việt Nam và hiện chưa rõ có thể hồi phục hoàn toàn hay không.
Bà Wang hiện đối mặt với cáo buộc hành hung gây thương tích nghiêm trọng, tội danh có thể bị phạt tối đa 10 năm tù và 10.000 USD tại bang Wyoming. Đến ngày 13.10, bà Wang vẫn bị giam tại Los Angeles và chưa rõ thời điểm được chuyển về Wyoming để tiếp tục thủ tục.
Trong một trường hợp tương tự đang làm xôn xao dư luận Mỹ trong thời gian gần đây, một nữ kỹ sư tại California (Mỹ) cho biết từng bị đồng nghiệp bỏ cadmium vào chai nước suốt thời gian dài, khiến bà và cha mẹ bị ngộ độc. Sau hơn 2 năm xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa, rụng tóc nhưng không rõ nguyên nhân, bà Rong Yuan bí mật lắp camera tại bàn làm việc và ghi lại cảnh đồng nghiệp David Xu đổ chất lỏng vào chai nước của mình.
Theo WABC-TV ngày 14.10, xét nghiệm sau đó phát hiện hàm lượng cadmium trong một mẫu nước cao gấp khoảng 3,5 triệu lần giới hạn cho phép của liên bang. Ông Xu bị truy tố năm 2019. Người này sau đó nhận tội đầu độc và chịu 2 năm quản chế.
Tuy nhiên, ngày 12.10, tòa án chấp thuận yêu cầu của ông Xu về việc xóa án hình sự cho ông, bất chấp sự phản đối của công tố viên và nạn nhân. Gần 10 năm sau vụ việc, bà Yuan cho biết vẫn gặp nhiều vấn đề sức khỏe, chỉ có thể làm việc bán thời gian và chưa biết vì sao mình trở thành mục tiêu.