
Ngôi trường có lối kiến trúc châu Âu
Ít ai biết, trước khi trở thành Trường THPT B Nguyễn Khuyến (toạ lạc tại phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình), công trình này từng là Trường Saint Thomas d’Aquin, được thành lập năm 1924.
Theo tư liệu được lưu giữ tại nhà trường, Saint Thomas d’Aquin hoạt động khoảng 17 năm, đến năm 1941 thì ngừng hoạt động. Ngôi trường khi ấy có nhiệm vụ giảng dạy, đào tạo giáo viên Công giáo cho các trường đạo.

Dòng chữ Saint Thomas trên mặt tiền của Trường cùng các họa tiết phù điêu của ngày đầu xây dựng vẫn còn giữ nguyên (Ảnh: Ngọc Ngân).
Sau đó, công trình trải qua nhiều lần thay đổi về chức năng. Tuy nhiên, phần kiến trúc chính vẫn được sử dụng và trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ học sinh.
Tháng 9/1976, Trường THPT Nguyễn Khuyến được thành lập và tiếp nhận cơ sở vật chất của ngôi trường trước đó. Những căn phòng từng phục vụ một mô hình đào tạo khác được chuyển thành lớp học phổ thông, tiếp tục đón học sinh đến học tập.
Đến nay, dấu tích của giai đoạn trước vẫn còn hiện diện trên công trình. Trên mặt tiền, dòng chữ “Saint Thomas” cùng một số chi tiết trang trí vẫn được lưu giữ, giúp nhận diện nguồn gốc của tòa nhà giữa khuôn viên trường học hiện nay.
Trong khuôn viên trường có đặt bức tượng nhà thơ Nguyễn Khuyến để tưởng nhớ và tôn vinh danh nhân văn hóa mà ngôi trường vinh dự mang tên.
Theo cô Lê Thị Phương Dung, Hiệu trưởng Trường THPT B Nguyễn Khuyến, công trình hơn 100 năm tuổi hiện gồm 3 tầng, mỗi tầng có 10 phòng, được sử dụng làm lớp học và các phòng chức năng.


Hệ thống hành lang và cầu thang được thiết kế theo nhiều hướng, tạo nên sự liên kết giữa các khu vực trong tòa nhà. Những ô cửa lớn không chỉ tạo điểm nhấn cho mặt ngoài công trình mà còn đưa ánh sáng và không khí tự nhiên vào các phòng học.
Bên trong, trần cao cùng diện tích phòng tương đối rộng giúp không gian lớp học vẫn thoáng đãng dù công trình đã có tuổi đời hơn một thế kỷ.
Theo cô Dung, trước đây sàn, cầu thang và trần của tòa nhà đều được làm bằng gỗ lim. Qua thời gian dài sử dụng, một số hạng mục xuống cấp và được thay thế để bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh.

Trong khuôn viên trường có đặt bức tượng nhà thơ Nguyễn Khuyến (Ảnh: Ngọc Ngân).
Việc sửa chữa được thực hiện phù hợp với nhu cầu sử dụng. Trong quá trình đó, nhà trường cố gắng giữ lại những đặc điểm kiến trúc vốn có của công trình.
“Công trình đã có tuổi đời hơn 100 năm nên việc bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng là yêu cầu quan trọng. Nhà trường cố gắng giữ những nét kiến trúc vốn có, đồng thời sửa chữa những hạng mục xuống cấp để phục vụ việc dạy và học”, cô Dung cho biết.
Hành trình tiếp nối dưới mái trường trăm tuổi
Hơn một thế kỷ đã đi qua, ngôi trường cũ vẫn giữ một nhịp sống rất đỗi quen thuộc. Sau những ô cửa lớn, tiếng giảng bài vẫn vang lên mỗi ngày; trên những hành lang đã in dấu thời gian, các thế hệ học sinh tiếp tục đến trường, học tập và trưởng thành.

Học sinh Trường THPT B Nguyễn Khuyến vào lớp học (Ảnh: Ngọc Ngân).
Năm học 2025-2026, Trường THPT B Nguyễn Khuyến đạt nhiều kết quả trong dạy và học. Một học sinh của trường giành Huy chương Bạc tại Cuộc thi Dự án khoa học ASEAN lần thứ 11 tổ chức ở Thái Lan.
Tại cuộc thi Olympic “Tài năng tiếng Anh” tỉnh Ninh Bình, cả 11 học sinh của trường tham gia đều đạt giải. Trong kỳ thi học sinh giỏi các môn văn hóa lớp 12 cấp tỉnh, 37/38 học sinh dự thi đạt giải. Nhà trường cũng ghi nhận tỷ lệ học sinh K48 tốt nghiệp THPT đạt 100%.

Khẩu hiệu đặt ngay khuôn viên sân trường "Ở Nguyễn Khuyến ai cũng có ước vọng Tam Nguyên" (Ảnh: Ngọc Ngân).
Theo cô Lê Thị Phương Dung, trong năm học 2026-2027, nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường ứng dụng công nghệ, từng bước đưa giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy, đồng thời phát triển STEM/STEAM và nâng cao chất lượng ngoại ngữ.
Nhà trường cũng tăng cường phối hợp với các trường đại học trong công tác hướng nghiệp, giúp học sinh có thêm thông tin về ngành học và những lựa chọn sau khi tốt nghiệp.
Những định hướng mới được triển khai song song với việc duy trì nền nếp, nâng cao chất lượng dạy học và xây dựng môi trường giáo dục phù hợp với học sinh hiện nay.
Dòng chữ “Saint Thomas”, những ô cửa lớn, bức tường dày hay hệ thống hành lang là những dấu vết còn lại của một giai đoạn lịch sử. Còn mỗi ngày, tiếng giảng bài và những thế hệ học sinh mới vẫn tiếp tục câu chuyện của ngôi trường, trong một diện mạo phù hợp với thời đại.