Ngọn núi lưu truyền câu chuyện kỳ thú về vua Lê Thánh Tông

Dấu ấn của truyền thuyết lịch sử

Cách trung tâm phường Tuy Hòa (Đắk Lắk) khoảng 27km, Núi Đá Bia tọa lạc trên dãy Đèo Cả thuộc địa bàn xã Hòa Xuân (Đắk Lắk). Ngọn núi có độ cao 706m so với mực nước biển, trên đỉnh là một tảng đá nguyên khối khổng lồ cao khoảng 80m.

Vào sáng sớm hoặc chiều muộn, những dải mây trắng lại bảng lảng, bao quanh đỉnh núi khiến khối đá lúc ẩn, lúc hiện giữa trời mây. Những ngày mưa hay khi trời phủ màu âm u, cả ngọn núi chìm trong màn sương như khoác lên mình vẻ đẹp huyền bí, đầy mê hoặc.

Theo tài liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, tên gọi Núi Đá Bia hay Thạch Bi Sơn được cho là bắt nguồn từ truyền thuyết vào năm Tân Mão 1471, vua Lê Thánh Tông thống lĩnh quân đội tiến về phía Nam, đánh thành Chà Bàn (Bình Định cũ, nay là Gia Lai).

Truyền thuyết kể rằng trong hành trình ấy, nhà vua đã đến khu vực Núi Đá Bia và cho lính khắc chữ lên khối đá lớn trên đỉnh núi nhằm đánh dấu lãnh thổ. Câu chuyện ấy đã tồn tại qua nhiều thế hệ và trở thành một phần ký ức khi nhắc đến ngọn núi.

Dù giới nghiên cứu vẫn còn những quan điểm khác nhau về việc khắc chữ trên núi có thực sự diễn ra hay không, nhưng câu chuyện về vua Lê Thánh Tông vẫn tạo nên sức hấp dẫn riêng cho Núi Đá Bia.

Với người dân địa phương, ngọn núi không đơn thuần là một thắng cảnh. Ngọn núi còn được xem như biểu tượng gắn với quá trình mở mang bờ cõi, một dấu mốc trong ký ức lịch sử của vùng đất Phú Yên cũ, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk.

Mỗi góc nhìn mang đến một hình dáng khác nhau cho Núi Đá Bia

Điều khiến Núi Đá Bia trở nên đặc biệt còn nằm ở hình dáng của khối đá khổng lồ trên đỉnh. Mặt phía Tây của khối đá tương đối bằng phẳng, trong khi những mặt còn lại, có hình dáng không đồng đều. Trên chóp khối đá lớn có một tảng đá nhỏ chồng lên, tạo nên dáng vẻ khá kỳ lạ.

Từ quốc lộ 1A qua khu vực xã Hòa Xuân, khối đá mang dáng dấp như một ngọn tháp, nhưng khi đến gần chân núi lại nhìn giống một tấm bia khổng lồ, đúng với tên gọi của ngọn núi.

Ở một góc nhìn khác, Núi Đá Bia giống như một con sư tử nằm xuôi theo sườn núi. Xa hơn về phía Nam, khối đá lại như một mũi giáo vươn thẳng lên trời. Thậm chí, nhiều người còn liên tưởng đến hình ảnh một vị tiên ông đứng lặng lẽ canh giữ vùng đất.

Khi đứng cách xa hàng chục km, những đường nét chi tiết biến mất, chỉ còn một tảng đá thẳng vút lên trời. Do đó, người xưa từng ví "Bi sơn bút thế" - Núi Bia có thế như một ngòi bút.

Không chỉ có khối đá kỳ vĩ, Núi Đá Bia còn nằm trong khu vực rừng Đèo Cả với hệ sinh thái phong phú. Những cánh rừng nhiệt đới bao phủ sườn núi, nơi có nhiều loài cây như chò, trâm, dẻ, cà ná... cùng nhiều loài động vật như nhím, khỉ, công, sao, sóc và các loài chim.

Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, năm 2001, UBND tỉnh đã đầu tư xây dựng tuyến đường bậc cấp trải đá dài hơn 2.500m từ chân núi lên đỉnh, dựa trên đường mòn, uốn lượn qua rừng.

Đứng trên đỉnh, du khách có thể cảm nhận rõ sự giao hòa của núi, rừng, đồng bằng và đại dương. Chính cảnh quan này khiến Núi Đá Bia trở thành một điểm đến giàu sức hút đối với những người ưa thích khám phá.

Ông Trần Kim Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân, cho biết tháng 9/2008, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã công nhận Núi Đá Bia là thắng cảnh cấp quốc gia. Vừa qua, chính quyền địa phương đã đề xuất cải tạo tuyến đường lên núi để thuận lợi cho du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Qua bao thế hệ, những câu chuyện kỳ thú về Núi Đá Bia vẫn được truyền từ đời này sang đời khác, đan xen giữa dấu tích lịch sử, vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên và những ký ức không phai về một vùng đất giàu truyền thống anh hùng.