Tư thế đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian kéo dài có thể tác động lên động mạch cảnh gây đột quỵ - Ảnh minh họa: AI
Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy người bệnh bị lóc tách động mạch cảnh - một nguyên nhân có thể gây đột quỵ ở người trẻ.
Lóc tách động mạch cảnh gây đột quỵ ra sao?
Theo TS.BS Phùng Đình Thọ, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, lóc tách động mạch xảy ra khi thành mạch bị tổn thương, tạo điều kiện để máu đi vào bên trong thành mạch và hình thành khối máu tụ.
Tổn thương này có thể gây đột quỵ theo hai cơ chế. Thứ nhất, khối máu tụ làm hẹp hoặc tắc lòng động mạch, khiến lượng máu lên não bị giảm.
Thứ hai, tại vị trí động mạch bị tổn thương có thể hình thành huyết khối. Huyết khối này có thể bong ra, theo dòng máu lên não và gây tắc các động mạch não.
Lóc tách động mạch vùng cổ, gồm động mạch cảnh và động mạch đốt sống, là một nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ ở người trẻ, có thể chiếm khoảng 25% số trường hợp đột quỵ thiếu máu não ở người dưới 50 tuổi.
Bệnh có thể xảy ra tự phát. Tuy nhiên, một số trường hợp có liên quan đến chấn thương hoặc tác động cơ học lên vùng cổ.
Vì vậy, khi tiếp nhận người trẻ bị đột quỵ, bác sĩ thường khai thác kỹ những sự việc xảy ra trước khi khởi phát, trong đó có chấn thương vùng cổ, vận động cổ quá mức hoặc duy trì tư thế cổ bất thường trong thời gian dài.
Đau đầu, đau cổ mới xuất hiện cũng cần lưu ý
Bác sĩ Thọ cho hay lóc tách động mạch cảnh có thể gây các triệu chứng tại chỗ trước hoặc đồng thời với biểu hiện thiếu máu não.
Một trong những dấu hiệu thường gặp là đau đầu hoặc đau vùng cổ mới xuất hiện, khác với những cơn đau trước đây.
Người bệnh cũng có thể xuất hiện hội chứng Horner với biểu hiện sụp mi nhẹ, co đồng tử ở cùng bên tổn thương; hoặc ù tai theo nhịp mạch, cảm giác tiếng đập, tiếng "vù" trong tai theo nhịp tim.
Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh xuất hiện đột ngột, cần nghĩ đến đột quỵ và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.
Bác sĩ Thọ khuyến cáo khi ngủ hoặc di chuyển đường dài, người dân nên tránh duy trì đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian kéo dài. Đồng thời không nên tự ý bẻ, giật hoặc xoay cổ mạnh.
Nếu xuất hiện cơn đau đầu hoặc đau cổ mới, bất thường, đặc biệt sau chấn thương hoặc một tác động lên vùng cổ, cần theo dõi các triệu chứng đi kèm.
Khi có méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê tay chân, rối loạn thị giác... cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ.
Trường hợp người bệnh 40 tuổi cũng cho thấy đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Ở người trẻ, khi xuất hiện đột quỵ, các nguyên nhân liên quan đến mạch máu như lóc tách động mạch cần được bác sĩ lưu ý, đặc biệt khi trước đó có chấn thương hoặc tác động bất thường lên vùng cổ.
Cảnh báo “sát nút” đột quỵĐột quỵ có thể cảnh báo trước, nhưng...