Người dân cần gì ở một chính quyền hiệu quả?

Sáng 18-9, Diễn đàn Việt Nam - Úc năm 2026 với chủ đề "Vận hành chính quyền hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm trong bối cảnh quản trị đô thị phức hợp" diễn ra tại Học viện Chính trị khu vực II, TP.HCM.

Tham dự sự kiện có Tổng lãnh sự Úc tại TP.HCM Kate Wallace; PGS.TS Đậu Hương Nam - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Nguyễn Tấn Vinh - Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II cùng hơn 200 nhà hoạch định chính sách, cán bộ công chức, đại diện doanh nghiệp và chuyên gia từ hai nước.

Hiệu quả của chính quyền không thể chỉ tính bằng khối lượng công việc

Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Đậu Hương Nam cho rằng khi đô thị ngày càng phát triển và phức tạp hơn thì cần phải nâng cao năng lực quản lý, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và cải thiện dịch vụ công để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

• 

  Người công chức quyết chinh phục người dân tin vào một nền hành chính phục vụĐỌC NGAY

Theo ông Nam, một chính quyền vận hành hiệu quả không chỉ thể hiện ở khối lượng công việc được xử lý, mà quan trọng là xác định đúng ưu tiên, đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng và tổ chức thực hiện để tạo ra kết quả cụ thể.

Từ kinh nghiệm chia sẻ từ phía Úc, ông tái khẳng định dịch vụ công trên toàn quốc cần đặt người dân làm trung tâm, được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của người dân.

Ông Nam cũng dẫn mô hình Service NSW (mô hình dịch vụ công một cửa của bang New South Wales, Úc) làm ví dụ về cách cung cấp dịch vụ công thuận tiện, dễ tiếp cận hơn cho người dân thụ hưởng.

Tổng lãnh sự Úc: Người dân không cần hiểu bộ máy để sử dụng dịch vụ công

Bà Kate Wallace nhận định quan điểm về việc người dân thường không quan tâm một thủ tục thuộc cơ quan nào, mà quan tâm việc chính quyền có cung cấp dịch vụ rõ ràng, thuận tiện, kết nối và đúng thời điểm hay không.

Theo bà Wallace, việc mở rộng địa giới TP.HCM mang đến cơ hội kết nối các dịch vụ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ, dữ liệu hiệu quả hơn.

Tuy nhiên quy mô mới cũng đòi hỏi các cơ quan phải phối hợp chặt chẽ, để bảo đảm dịch vụ được cung cấp ổn định và thông suốt cho người dân.

Bà Wallace cho rằng người dân không cần phải hiểu rõ bộ máy chính quyền hoạt động thế nào mới có thể sử dụng dịch vụ công. Thay vào đó, các dịch vụ nên được thiết kế dựa trên những nhu cầu thực tế phát sinh trong cuộc sống của người dân.

Tổng lãnh sự Úc cũng lưu ý việc chuyển đổi số không chỉ là đưa các biểu mẫu hiện có lên môi trường trực tuyến, mà cần xem xét, thiết kế lại toàn bộ quy trình sao cho thuận tiện và dễ sử dụng hơn đối với người dân.

Quản trị đô thị phải dựa trên dữ liệu và kết quả

Phát biểu bế mạc, PGS.TS Nguyễn Tấn Vinh đánh giá diễn đàn đã thống nhất một số cách tiếp cận quan trọng đối với quản trị đô thị phức hợp.

Theo ông Vinh, trước hết cần nhìn nhận đô thị như một hệ thống phức hợp, đòi hỏi phương thức quản trị có tính hệ thống, liên ngành, thích ứng và có sự tham gia của nhiều chủ thể.

Bên cạnh đó quản trị lấy người dân làm trung tâm đòi hỏi chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ. Việc số hóa dịch vụ công chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng thiết kế lại dịch vụ theo nhu cầu của người sử dụng.

Ông Vinh cũng nhấn mạnh vai trò của dữ liệu, phản hồi của người dân và bằng chứng trong quá trình hoạch định chính sách. Hiệu quả cần được đánh giá dựa trên kết quả thực chất đối với người dân và doanh nghiệp.

Từ các trao đổi tại diễn đàn, Học viện Chính trị khu vực II đề xuất tiếp tục xây dựng mô hình chính quyền đô thị tinh gọn nhưng có sự kết nối, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, phát triển dịch vụ công số tích hợp, thúc đẩy quản trị dựa trên dữ liệu và tiếp tục cải cách các quy định làm phát sinh gánh nặng hành chính.

Úc đưa AI vào hành chính công theo hướng nào?

Tại diễn đàn, bà Jo Talbot, Phó ủy viên thứ nhất, Ủy ban Công vụ Úc, chia sẻ về phương thức Úc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực hành chính công.

Bà nêu rõ việc Úc ứng dụng AI trong khu vực công cần dựa trên ba yếu tố gồm niềm tin, con người và công cụ.

Úc đang phát triển nền tảng GovAI dành cho công chức, đồng thời chú trọng xây dựng năng lực để đội ngũ cán bộ có thể sử dụng AI một cách phù hợp.

Đại diện phía Úc khẳng định AI không thay thế vai trò của con người trong quá trình ra quyết định. Việc duy trì sự giám sát của con người là yếu tố quan trọng khi đưa AI vào hoạt động của cơ quan nhà nước.

Kinh nghiệm của Úc cũng cho thấy chuyển đổi số và AI cần đi cùng việc cải thiện năng lực của đội ngũ công chức.

Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp cơ quan nhà nước thực hiện công việc hiệu quả hơn và cải thiện chất lượng dịch vụ dành cho người dân, bà Jo Talbot trình bày.

Úc đồng thời xây dựng các cơ chế đánh giá năng lực của cơ quan công quyền theo định kỳ.

Mỗi cơ quan chính phủ được đánh giá 5 năm một lần, kết quả được báo cáo Quốc hội và cơ quan liên quan để xây dựng kế hoạch hành động cụ thể.

UBND TP.HCM đang xây dựng dự thảo nghị quyết để trình HĐND TP.HCM về số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính. Dự kiến đề xuất tổ chức không quá 18 cơ quan chuyên môn.