Mẹ tôi cũng chưa từng nghĩ cho tôi một cái tên, vì có lẽ khi ấy mẹ không dám kỳ vọng về đứa con này. Bố tôi thì chối bỏ giọt máu của mình, không muốn nhìn tôi. Người đặt tên cho tôi là anh trai, với mong muốn tôi lớn lên mạnh mẽ và có cuộc sống bình an.
Tuổi thơ của tôi quanh quẩn bên ngôi nhà nhỏ của ba mẹ con. Mẹ tôi bán thuốc tây. Tôi phụ mẹ trông hàng, cơm nước việc nhà để mẹ có thời gian kiếm tiền nuôi hai anh em ăn học.
Anh tôi hơn tôi mười sáu tuổi. Anh đi học xa nhà, thỉnh thoảng mới về. Mỗi lần về, anh đều mang theo những món quà nho nhỏ. Tôi thích nhất là những quyển truyện tranh hay sách báo anh mua ở tiệm sách cũ. Anh phải nhặt từng quyển lẻ để thành bộ truyện hoàn chỉnh. Những quyển truyện ấy đã nuôi dưỡng thế giới tinh thần của tôi trong những năm tháng mà cuộc sống chỉ xoay quanh chuyện đi học, làm việc nhà và những ngày thiếu thốn.
Có những lúc buồn quá, tôi lại trò chuyện với những con cún, con gà, con vịt ở vườn. Tôi nhớ rất lâu và rất sâu. Những ký ức buồn, chẳng hiểu vì sao, cứ ở mãi trong tôi.
Tôi cũng không phải là một đứa trẻ cởi mở. Tôi sợ những ánh nhìn, sợ những câu hỏi: “Bố đâu?”.
Tôi có bố, nhưng một năm tôi chỉ gặp bố đôi lần, mỗi lần vài tiếng ngắn ngủi. Bố đưa cho tôi một ít tiền rồi đi.
Có một lần, tôi mong bố ở lâu hơn, đưa tôi đi học một lần thôi. Bố bảo tôi chờ đến một rưỡi chiều, khi đó đường vắng người, bố sẽ đưa đi. Hôm ấy, bố chở tôi đến cách trường khoảng năm mươi mét rồi bố bảo tôi tự đi bộ vào lớp. Bố quay xe đi luôn, chẳng ngoảnh nhìn tôi. Khi ấy, tôi chỉ nghĩ là bố bận việc. Nhưng sau này tôi mới hiểu rằng bố sợ người ta biết ông có một đứa con không được thừa nhận.
Tôi đã từng mong tình yêu của bố hơn tất cả. Nhưng rồi tôi nhận ra mình chưa bao giờ có được điều đó. Tôi không có một lời động viên, một lời dạy bảo nào để làm điểm tựa, nên những lời nói từ họ hàng cứ lặp đi lặp lại, rồi theo tôi thành những nỗi đau khó nguôi.
Tôi từng mang theo nỗi ám ảnh phải chứng minh rằng mình có giá trị. Tôi luôn sống chân thành, thường chịu thiệt và không một lời oán trách ai. Nhưng sâu thẳm trong lòng, tôi vẫn luôn mong có người đứng về phía mình khi mình bị phán xét.
May mắn là tôi có anh trai, anh trai cùng mẹ khác cha.
Khi mẹ sinh tôi, anh đang chuẩn bị nghỉ hè để lên lớp 11. Anh chăm sóc tôi từ những bữa ăn đến giấc ngủ. Tôi vẫn nhớ năm mình sáu tuổi, có lần mẹ đi làm về muộn, tôi khóc đòi mẹ. Anh vừa bế, vừa dỗ:
“Anh cho em bú tí, đợi mẹ về. Em nhớ nhả ra đấy, đừng có nghiến đau anh”.
Tôi vừa khóc vừa buồn cười.
Anh là người dạy tôi những con chữ đầu tiên. Mỗi lần anh về nhà, anh đều chở tôi đi ăn chè dưới phố.
Sau này lấy chồng, tưởng như cuộc sống đưa hai anh em đến gần nhau hơn, nhưng thực ra lại càng xa nhau. Hai anh em chủ yếu tâm sự qua điện thoại. Có những lúc nhớ nhà, tôi vẫn oà khóc như đứa trẻ, dù lúc ấy tôi đã là một phụ nữ có gia đình và có con.
Mẹ tiết kiệm từng đồng. Quần áo tôi thường mặc đến cũ rồi mẹ lại vá. Ngày ấy, tôi cũng có lúc xấu hổ với bạn bè vì những miếng vá quần áo. Tôi cứ nghĩ mẹ tiếc tiền, không cho tôi được mặc những bộ quần áo đẹp.
Mỗi lần cầm kim lên, tôi lại nhớ đến mẹ.
Ngày bé, tôi từng xấu hổ vì những miếng vá ấy. Giờ đây, tôi cũng ngồi vá những vết rách nhỏ trên quần áo cho các con. Có những điều khi còn bé, tôi chỉ nhìn thấy là sự thiếu thốn. Đến khi lớn lên, tôi mới nhận ra trong đó cũng có tình yêu.
Tiền ăn sáng nhiều khi không đủ, tôi phải dành dụm để mỗi tuần có vài buổi được ăn một bữa thật no. Đôi khi thèm ăn vặt, món quà của tôi chỉ là những chiếc kẹo ông béo, loại kẹo rẻ tiền ngày ấy. Có chăng là bánh Choco Pie thì mẹ cũng cất vào tủ có khoá, một tuần cho ăn một cái. Có những lần đói quá, tôi đi vừa khóc. Và kỳ lạ thay, như thể ông trời nghe thấy tiếng khóc của một đứa trẻ, tôi lại gặp các cậu, các dì, người cho tôi ít tiền, người cho tôi chút quà.
Mẹ cũng từng đánh tôi. Công việc dồn dập, tôi lại nghịch ngợm, nhiều khi mẹ mệt mỏi và mất kiên nhẫn. Một cái que hay bất cứ thứ gì trên tay cũng có thể trở thành một trận đòn. Sau đó, mẹ lại dỗ dành tôi.
Ngày bé, tôi chỉ biết đau và tủi thân. Tôi từng nghĩ, giá như mẹ ngồi xuống nói chuyện với tôi, nghe tôi giải thích đôi lời.
Nhưng lớn lên, tôi cũng hiểu mẹ đã có những năm tháng vất vả. Hiểu không có nghĩa là quên cảm giác của một đứa trẻ ngày ấy. Tôi nhớ những trận đòn, nhưng tôi không mang điều đó vào cách mình nuôi con.
Tôi cứ nghĩ tuổi thơ mình thiếu thốn tình thương.
Nhưng có những điều, mãi sau này tôi mới nhận ra mình đã được nhận từ những người phụ nữ trong gia đình.
Năm tôi học lớp 6, bà ngoại bị ốm nên về ở nhà tôi khoảng ba tháng. Bà là người đầu tiên dạy tôi nấu ăn, từ cách sơ chế đến nêm nếm. Lần đầu tiên tự tay làm món rau muống xào tỏi dưới sự chỉ dẫn của bà, đến giờ tôi vẫn nhớ hương vị ấy.
Khi lấy chồng, tôi lại có thêm một người phụ nữ dạy mình chuyện bếp núc. Mẹ chồng dạy tôi những món ăn cầu kỳ hơn, cách sắp xếp công việc để không cuống khi nấu một bữa cơm và cả cách chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái.
Rồi mẹ cũng ra đi.
Sau này nhìn lại, tôi nhận ra có những người phụ nữ âm thầm để lại trong tôi rất nhiều thứ: một bữa cơm, cách chăm sóc người khác, những câu chuyện, cách vun vén gia đình. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại theo mình rất lâu, đôi khi đến lúc người dạy đã không còn nữa, mình mới nhận ra mình đã mang theo chúng suốt cả cuộc đời.
Từ khi có con, tôi luôn ở bên các con mỗi ngày. Tôi chăm sóc, dạy bảo, ngồi nghe con kể những chuyện chẳng đầu chẳng cuối, ăn cùng, chơi cùng, dạy chúng học, dỗ chúng ngủ. Mỗi ngày nhìn các con lớn lên, tôi chợt nhận ra tuổi thơ của mỗi người chỉ có một lần. Đến khi trưởng thành, điều còn lại là những ký ức về những tháng ngày mình đã được yêu thương như thế nào.
Và lúc ấy, tôi bắt đầu nhìn lại tuổi thơ của mình bằng một ánh mắt khác.
Tôi không thể phủ nhận những tổn thương mình từng có. Tôi vẫn nhớ cảm giác đứng cách trường năm mươi mét và nhìn bố rời đi. Tôi vẫn nhớ những bộ quần áo vá, những buổi sáng không đủ tiền ăn, những câu hỏi về bố khiến tôi sợ hãi không biết trả lời như thế nào.
Tôi cũng nhớ mình từng chạy lên đồi và hét thật to. Nhớ những con vật nhỏ ngồi nghe tôi kể chuyện. Nhớ những cuốn truyện tranh mà anh dành tặng. Nhớ những món quà nhỏ mà người thân từng dành cho tôi. Nhớ những người họ hàng thân yêu chìa tay cho tôi khi tôi tưởng mình đơn độc. Tôi nhớ những người bạn học thân thiết dưới mái trường.
Hoá ra tuổi thơ của tôi không chỉ có những điều tôi thiếu.
Tôi đã được yêu thương, chỉ là tình yêu ấy không đến từ người mà ngày bé tôi mong chờ nhất.
Bây giờ, mỗi khi nhìn anh con trai lớn của tôi chăm sóc em gái, tôi lại nhớ anh trai mình năm nào. Một đứa trẻ được anh bế trên tay, giờ lại đang học cách che chở cho những đứa trẻ khác.
Có lẽ tình yêu cũng giống như vậy. Nó đi qua một người rồi lại tiếp tục được trao cho người khác.
Làm mẹ cũng có chăng là cách nhìn lại tuổi thơ của mình. Tôi nhận từ mẹ sự chắt chiu, nhưng tôi không nhận lại những trận đòn. Tôi nhận từ anh trai sự dịu dàng, những món quà nho nhỏ và những ngày anh ở cạnh tôi, tôi cũng muốn ở bên các con bình yên như thế.
Tôi không thể quay lại để làm lại tuổi thơ chính mình. Nhưng tôi có thể lựa chọn điều gì sẽ được mang tiếp từ tuổi thơ ấy sang cuộc đời của các con.
Tôi giữ lại sự chắt chiu của mẹ, những cuốn sách của anh, những bàn tay từng chìa ra lúc tôi khó khăn, những ký ức về một bữa cơm, một món quà nhỏ, một người chịu ngồi nghe mình kể chuyện. Tôi để lại phía sau những trận đòn, sự im lặng và cảm giác một đứa trẻ phải tự hỏi mình có đáng được yêu thương hay không.
Và trong khi nuôi các con lớn lên, tôi cũng học cách ôm đứa trẻ năm nào trong tâm hồn mình, mà ngày ấy nó chưa biết nó đã được yêu thương theo nhiều cách, chỉ là ngày ấy nó còn quá nhỏ để nhận ra.
Tôi không thay đổi được những gì đã xảy ra. Nhưng tôi có thể quyết định những gì sẽ tiếp tục xảy ra từ mình.
Nếu tuổi thơ là thứ mỗi người chỉ được sống một lần, thì tôi muốn những đứa trẻ của mình lớn lên với ký ức rằng chúng luôn có một nơi để trở về, có người lắng nghe, có những cái ôm và có một người mẹ sẽ không quay lưng khi chúng cần.
Có lẽ, “một Tôi khác” không phải là một người đã quên hết những điều từng làm mình đau.
Mà là một người đã đi qua những điều ấy, hiểu mình đã nhận được gì, hiểu mình đã thiếu điều gì và đủ tỉnh táo để lựa chọn: điều gì sẽ được giữ lại, điều gì sẽ dừng lại ở mình.
Từ đây, tôi không chỉ nuôi các con lớn lên.
Tôi cũng đang học cách để đứa trẻ năm nào, lần đầu tiên, được lớn lên cùng tôi.
Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” mùa 1 - “Từ đây có một tôi khác” do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Tiền Phong tổ chức, dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam.
Cuộc thi nhận tác phẩm ở 3 thể loại: Bài viết, Video và Voice.
Tác giả có thể gửi nhiều tác phẩm tham dự.
Thời gian nhận bài từ ngày 11/9/2026 đến hết ngày 11/12/2026.
Tác phẩm dự thi gửi về email [email protected], tiêu đề: Bài dự thi Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” - [Tên tác giả].
Thể lệ Cuộc thi và thông tin chi tiết TẠI ĐÂY