Bảo hiểm xã hội TPHCM tuyên truyền chính sách bảo hiểm đến cộng đồng dân cư (Ảnh: BHXH TP).
Báo cáo hoạt động 9 tháng đầu năm 2026 của Bảo hiểm xã hội TPHCM cho thấy số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần đang giảm dần qua thời gian.
Trong 6 tháng đầu năm, toàn thành phố có 58.936 người hưởng bảo hiểm xã hội một lần, giảm 24% so với cùng kỳ năm 2025.
Sang tháng 7, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần là 13.101 người, tăng khoảng 3% so với tháng 6 và tăng khoảng 22,9% so với tháng 5. Tuy nhiên, đến tháng 8 thì số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần giảm còn 11.262 người. Đặc biệt, đến tháng 9, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần tiếp tục giảm còn 10.756 người.
Theo Bảo hiểm xã hội TPHCM, tỷ lệ hưởng bảo hiểm xã hội một lần cao nhất ở nhóm người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội dưới 10 năm, chiếm 79% tổng số người hưởng chế độ này.
Người lao động có số năm đóng bảo hiểm xã hội càng cao thì càng ít rút bảo hiểm xã hội một lần. Nhóm đóng bảo hiểm xã hội từ 10 năm đến dưới 15 năm hưởng chế độ này chỉ chiếm 14,5%. Nhóm đóng bảo hiểm xã hội từ 15 năm đến dưới 20 năm chiếm 6,2%.
Theo Bảo hiểm xã hội TPHCM, số người hưởng bảo hiểm xã hội một lần có xu hướng giảm rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025 là tín hiệu tích cực, thể hiện hiệu quả điều chỉnh chính sách khi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Chính sách mới đã khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng và hạn chế hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
Việc giảm điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm đã giúp người tham gia bảo hiểm xã hội muộn vẫn có cơ hội hưởng lương hưu. Chính vì vậy, nhiều người đã quyết định chọn hưu trí để được hưởng chính sách an sinh lâu dài thay vì nhận bảo hiểm xã hội một lần như trước.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, với chính sách hiện hành thì những người tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 1/7/2025 duy trì tham gia hệ thống sẽ được hưởng nhiều quyền lợi hơn so với những người rút bảo hiểm xã hội một lần, sau đó đóng lại bảo hiểm xã hội.
Đồng thời, khi hưởng bảo hiểm xã hội một lần, các quyền lợi của người lao động sẽ bị hạn chế hơn rất nhiều so với tham gia đến khi đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Cụ thể, nếu tham gia bảo hiểm xã hội cho đến khi đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động sẽ được hưởng đầy đủ các quyền lợi như: Có lương hưu hằng tháng và tăng định kỳ; được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí với quyền lợi chi trả 95% chi phí khám chữa bệnh; khi qua đời thì thân nhân được hưởng chế độ tử tuất gồm: Mai táng phí, trợ cấp tuất hằng tháng hoặc tuất một lần.
Trong khi đó, nếu người lao động nhận bảo hiểm xã hội một lần thì chỉ được hưởng số tiền cố định một lần duy nhất. Số tiền này còn ít hơn nhiều so với số tiền mà người lao động và doanh nghiệp đã đóng vào quỹ Hưu trí - Tử tuất.
Cụ thể, mỗi tháng, người lao động đóng bảo hiểm xã hội bằng 8% mức lương cơ bản vào quỹ Hưu trí - Tử tuất, người sử dụng lao động đóng 14%, tổng cộng là 22%. Như vậy, mỗi năm, người lao động và người sử dụng lao động đóng vào quỹ Hưu trí - Tử tuất bằng 2,64 tháng lương.
Khi rút bảo hiểm xã hội một lần, người lao động chỉ được nhận số tiền tương ứng 1,5 tháng lương cho những năm đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014 và 2 tháng lương cho những năm đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi. Chỉ tính về số tiền đóng - hưởng đã thiệt thòi (mỗi năm mất từ 0,64 đến 1,14 tháng lương).