Tốt nghiệp Trung cấp Kinh tế nông nghiệp năm 2013, chàng thanh niên người Tày Lý Đức Dân đã trở về quê hương, tham gia công tác ở địa phương. Là cán bộ trẻ lại xông xáo, anh được phân công là Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Thanh Thủy. Nhận thấy thực tế những đồi chè, trong đó có cả những gốc chè Shan tuyết lâu năm, bị thương lái thu mua thô với giá rẻ mạt, anh không khỏi trăn trở. Năm 2020, anh Dân vận động 13 hộ đồng bào dân tộc Tày, Dao cùng bắt tay thành lập HTX trồng và chế biến chè Thanh Thủy với vùng nguyên liệu rộng hơn 100ha, tập trung chủ yếu ở thôn Nà Toong.
Dân chia sẻ: “Tôi là một người con gắn bó với cây chè từ bé. Thời điểm đó, giá trị cây chè rất thấp, nguyên liệu tươi chủ yếu bán cho thương lái hoặc một số hộ chế biến thô nên hiệu quả kinh tế không cao. Từ những suy nghĩ và điều học hỏi được, tôi quyết định thành lập HTX để nâng cao giá trị cây chè, tạo công ăn việc làm cho bà con trong thôn, xã”.
Hằng năm, các đoàn cựu chiến binh khi trở về thăm lại chiến trường xưa ở mặt trận Vị Xuyên, Thanh Thủy thường truyền tai nhau tìm uống loại chè hái từ cây chè ở các “chốt” năm xưa, ứng với mỗi cao độ là những “gốc chè kỷ niệm” như “chè chốt 468”, “chè chốt 685” hay “chè chốt 1509”… Những sản phẩm “chè chốt” ra đời, gắn liền với câu chuyện lịch sử do các cựu chiến binh kể lại. Thương hiệu "chè chốt 468" của Lý Đức Dân gắn liền với Điểm cao 468, nơi đặt Đài hương tri ân các anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên. Cái tên mang dấu ấn lịch sử giúp sản phẩm chè của hợp tác xã trở thành món quà ý nghĩa được đông đảo cựu chiến binh và du khách tìm mua.
Đường lên thôn Nà Toong quanh co, gập ghềnh, dốc nối dốc đã được cải thiện nhiều, nhưng cũng phải đến năm 2022, thôn mới được hòa điện lưới quốc gia. Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp nhiều gian nan, Dân kể: “Tôi đầu tư nhiều vào máy móc, nhà xưởng nhưng do xa trạm biến áp nên điện yếu, không kéo nổi các dòng máy công suất lớn như máy sấy, máy vò chè”. Không có nguồn điện ổn định, hợp tác xã buộc phải duy trì quy trình chế biến bán thủ công, nửa sấy điện, nửa sao bằng tay, khiến sản lượng chưa cao.
Mặc cho những trở ngại này, Lý Đức Dân dần đưa sản phẩm "chè chốt 468" thành sản phẩm tiêu biểu, tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và đã đạt chứng nhận 3 sao. Trong 6 năm qua, hợp tác xã cũng đạt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đi dự thi một số giải thưởng và được nhiều người tin tưởng đặt mua thường xuyên. Chị Hoàng Thị Chanh, xã viên hợp tác xã tự hào chia sẻ: “Mỗi dịp tháng 7, nhiều đoàn cựu chiến binh tới Thanh Thủy, tôi lại mang sản phẩm đi giới thiệu và bán, các bác rất thích chè chốt vì vừa đậm đà, ngọt hậu. Chè của chúng tôi đã theo chân các bác đi khắp nơi”.
Lý Đức Dân hiện là Phó Chủ tịch Hội liên hiệp thanh niên xã Thanh Thủy. Năm 2025, anh là một trong 36 “Gương thanh niên tiêu biểu, có uy tín và tấm gương khởi nghiệp thành công vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tuyên dương.
Thanh Tâm