Người tiêu dùng Gen Y và Gen Z sử dụng nhiều AI để tìm kiếm, mua hàng

Nguồn ảnh: Thanh Niên

AI đang dần được người tiêu dùng Gen Y và Gen Z sử dụng trong quá trình mua sắm.

Vietnam Report ngày 28.9 công bố Top 10 công ty uy tín ngành bán lẻ năm 2026, ghi nhận những doanh nghiệp bán lẻ duy trì vị thế vững chắc trên thị trường. Các công ty được đánh giá, xếp hạng dựa trên 3 tiêu chí chính: Năng lực tài chính thể hiện trên báo cáo tài chính năm gần nhất; uy tín truyền thông được đánh giá bằng phương pháp Media coding - mã hóa các bài viết về công ty trên các kênh truyền thông có ảnh hưởng; khảo sát đối tượng nghiên cứu và các bên liên quan cập nhật đến tháng 8.2026. Đáng chú ý, kết quả khảo sát của Vietnam Report cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần được người tiêu dùng Gen Y và Gen Z sử dụng trong quá trình mua sắm.

Theo kết quả khảo sát của Vietnam Report, có 72,1% người tiêu dùng cho rằng tình hình tài chính cá nhân khởi sắc hơn so với 12 tháng trước, với 46,2% ghi nhận mức cải thiện nhẹ, trong khi 25,9% đánh giá mức cải thiện rõ rệt. Ghi nhận góc nhìn của doanh nghiệp bán lẻ về triển vọng thị trường, kết quả cũng cho thấy môi trường cạnh tranh minh bạch hơn, chính sách kích cầu tiêu dùng, xu hướng bán lẻ đa kênh và số hóa là những cơ hội nổi bật được doanh nghiệp kỳ vọng trong năm 2026; trong khi rủi ro lạm phát, chi phí đầu vào - vận hành và áp lực chuỗi cung ứng, logistics, phân phối là những thách thức được quan tâm hàng đầu.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy AI đang dần được người tiêu dùng Gen Y và Gen Z sử dụng trong quá trình mua sắm, dù việc sử dụng thường xuyên chưa trở thành thói quen của số đông. Có 78,4% người được hỏi cho biết đã từng sử dụng AI cho mục đích này song mức độ sử dụng chưa đồng đều với 19,9% sử dụng thường xuyên, 39,4% thỉnh thoảng sử dụng và 19,1% hiếm khi sử dụng. Đáng chú ý, AI hiện được dùng chủ yếu qua các thao tác tìm kiếm và khám phá ban đầu. Các trường hợp sử dụng phổ biến nhất là tìm hiểu thông tin về sản phẩm (44,4%), tìm kiếm, gợi ý sản phẩm phù hợp với nhu cầu (23,5%) và so sánh các sản phẩm/thương hiệu (19,8%). AI có thể thay đổi điểm bắt đầu của hành trình mua sắm: Thay vì phải tự tìm kiếm trên nhiều website, đọc đánh giá và đối chiếu từng lựa chọn, người tiêu dùng có thể sử dụng AI để nhanh chóng tổng hợp thông tin, xác định một số sản phẩm phù hợp rồi mới chuyển sang website thương hiệu, sàn thương mại điện tử hoặc cửa hàng để kiểm tra giá, ưu đãi, đánh giá và trải nghiệm thực tế. Điều này cũng làm thay đổi yêu cầu đối với dữ liệu và nội dung sản phẩm. Thông số kỹ thuật, thành phần, công dụng, hướng dẫn sử dụng, chính sách bảo hành, giá bán hay các điểm khác biệt vì thế không chỉ cần đầy đủ đối với khách hàng, mà còn phải rõ ràng, nhất quán và có cấu trúc đủ tốt để các hệ thống AI có thể truy xuất và diễn giải...

Top 10 công ty uy tín ngành bán lẻ năm 2026 nhóm siêu thị tổng hợp gồm Central Retail, WinMart, Saigon Co.op, AEON Việt Nam, Lotte Mart, Mega Market, SATRA, Sasco, Emart và BRGMart

Theo dữ liệu nghiên cứu, khoảng 78,4% người tiêu dùng được hỏi đã từng trải nghiệm trí tuệ nhân tạo trong quá trình mua sắm trực tuyến. Dù vậy, thói quen sử dụng thường xuyên chỉ mới chiếm 19,9%, trong khi nhóm thỉnh thoảng và hiếm khi dùng lần lượt đạt 39,4% và 19,1%. Đa số người tiêu dùng Gen Y và Gen Z hiện ưu tiên ứng dụng công nghệ này ở giai đoạn đầu hành trình mua sắm nhằm tối ưu hóa việc tìm kiếm sản phẩm. Các thao tác phổ biến nhất bao gồm tìm hiểu thông tin sản phẩm chiếm 44,4%, gợi ý sản phẩm theo nhu cầu đạt 23,5% và so sánh thương hiệu chiếm 19,8%. Thay vì duyệt qua nhiều nền tảng thủ công, người tiêu dùng chủ động dùng công nghệ tổng hợp thông tin trước khi truy cập website hoặc cửa hàng để kiểm tra giá cả và ưu đãi thực tế. Xu hướng này tạo ra điểm bắt đầu mới cho hành trình tiêu dùng, giảm thiểu thời gian tra cứu và tăng độ chính xác khi chọn lựa. Sự thay đổi thói quen của nhóm khách hàng trẻ đặt ra yêu cầu mới về quản trị dữ liệu cho các doanh nghiệp trong bảng xếp hạng uy tín. Thông số kỹ thuật, giá bán và chính sách dịch vụ bắt buộc phải được chuẩn hóa đầy đủ, minh bạch và có cấu trúc mạch lạc để hệ thống thu thập thông tin dễ dàng diễn giải. Điều này buộc các nhà bán lẻ nâng cao chất lượng nội dung số nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường.