Bỏ qua điều hướng
•

Nhàn đàm: Mùa thu chín

Nhàn đàm: Mùa thu chín
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tiếng chim gọi mùa đã cất, những hũ nắng vàng đang miệt mài rắc mật xuống nhân gian - hong cỏ cây vươn mình thức dậy. Tiếng cười vắt vẻo từ đầu thung này sang sườn núi nọ. Tất cả rộn ràng, náo nức như giục gọi bàn chân người rảo bước lên đường đến với mùa vàng vùng cao.

Những con đường quanh co, chập chờn bóng núi; những khúc cua bất tận mở ra bao triền xanh mướt mắt. Để rồi cuối cùng, lặng ngợp giữa mênh mông, tầng tầng lớp lớp những đợt sóng vàng - xanh ở nơi trời đất giao hòa. Mùa thu đang hớn hở, lòng người cũng ngân reo.

Tôi vốn xao xuyến với mùa thu. Những nắng, gió, lá vàng, mây lơ đãng…Càng tha thiết với hương sắc dậy lên từ mùi lúa quyện cây rừng và mây bay dốc núi. Mỗi khi bụi đường ửng lên sắc tím hồng mênh mang, lòng càng quyến luyến! Chân muốn cất bước lên đường cho giao hòa cùng nắng xanh, bụi đỏ.

Khi lướt trên những chặng đường đầy mời gọi ấy, tưởng có chất men của đất trời tắm đẫm không gian để thấm vào từng giác quan thứ rượu lễnh loãng mà đượm đà khó dứt. Màu xanh của những dải cây vun vút, màu xanh của nền trời ngà ngọc và cả màu xanh của những mặt hồ, quãng sông lờ lững chảy, xanh cả cánh diều vô tình lạc giữa không trung. Khi thấp thoáng những thửa ruộng nhấp nhô điểm giữa những ngô, chè, cọ, sắn… đã thấy một thứ cảm giác rộn ràng, phóng khoáng. 

Mỗi dốc cao đưa người ta gần với trời xanh, mây trắng cũng kéo lòng người bứt khỏi khoảng không gian chật hẹp, bí bách. Lô nhô lúa, trập trùng núi. Tận cùng bao la chỉ có lúa và lúa. Lúa xếp tầng tầng, bậc bậc như chiếc thang khổng lồ dẫn đến tận cung trăng hay nơi mặt trời say ngủ. Tạo hóa diệu kỳ đến ngẩn ngơ. Bàn tay của người khổng lồ nào đã sắp đặt những bậc thang nhịp nhàng đến vậy? Và bàn tay cần mẫn của con người đã gieo cấy, vun trồng giữ nước, giữ dinh dưỡng ra sao cho lúa bao đời bén rễ, lên xanh, dậy vàng… trên những cái bậc thang năm tháng? Để đến hẹn lại lên, gọi những mùa vàng lấp lánh!

Từ trên cao nhìn xuống, những thảm lúa rập rờn lay động như có bao nhiêu châu ngọc nghiêng trút xuống trần gian. Từ phía dưới ngước lên, từng nhánh lúa rung rinh như những nốt nhạc tấu lên khúc ca về mùa rộn ràng, sâu lắng. Khúc nhạc của mùa thu, khúc nhạc của mùa vàng và khúc nhạc của lòng người quyện hòa sóng sánh. Khúc nhạc về ấm no, bình yên, dịu dàng, xao xác! Không có bản nhạc nào con người chơi được lại đắm say và mê dụ đến vậy.

Cũng bắt đầu thấp thoáng bóng những sắc nâu, cam, hồng, tía của các bà, các mế, các chị, các em… tay cầm liềm, hái, tay túm thân cây, thoăn thoắt đưa từng vòng quanh khóm lúa, khi những tia nắng đầu ngày đang nhảy nhót quanh chân, rung từng giọt sương mai còn ngái ngủ. Bóng nón trắng, khăn màu nhấp nhô theo nhịp bước, theo những sóng lúa thu dần về phía chân trời.

Những chiếc lá lúa trước khi rời thân mẹ còn lưu luyến, đong đưa. Mồ hôi đọng lại trong từng nếp áo, nếp khăn; ủ hương lúa vừa chín tới; ngọt nồng, thơm thảo.

Đã gợi nhớ đến mùi cơm chiều trong gian bếp nhỏ, đến mùi khói lam quyện trong sương dày, gió núi. Thứ mùi hương gợi nhắc những bước chân mau trở về nhà. Những ấm áp, ngọt bùi, san sẻ đang đợi chờ ngay ngưỡng cửa.

Nhưng giữa không gian khoáng đạt này, con người còn muốn dạo bước, chạy chân trần để giao hòa tận cùng với trời và đất, chạy để tan cùng thứ khí trời thanh sạch, vô ưu dù những bước chân phập phồng, e ngại.

Và mỗi bước chân trên vồng lúa vàng lạo xạo lại lẫn tiếng gió reo vui, mây dường như sà xuống thấp, gió quấn mơn man. Khúc ca của đất trời và lòng người hòa làm một. Nhạc lúa lao xao, lòng người ươm mật, tóc hát, mắt cười tấu lên bản nhạc giữa lưng trời say đắm.

Mùa thu đã chín thật rồi! 

Bức tranh mùa thu vùng cao hiện lên rực rỡ qua sự giao hòa giữa không gian thiên nhiên hùng vĩ và hương sắc đặc trưng của đất trời. Những triền núi xanh mướt, cung đường quanh co cùng tầng tầng lớp lớp ruộng bậc thang lúa chín vàng tạo nên khung cảnh rộn ràng, khoáng đạt. Cảnh sắc thu không chỉ mở ra tầm nhìn bao la mà còn mang đến trải nghiệm cảm quan sâu lắng cho người thưởng ngoạn. Vẻ đẹp kỳ diệu của những thảm lúa chín xếp bậc nhịp nhàng là kết quả từ bàn tay lao động cần mẫn của người dân qua bao năm tháng gieo cấy và giữ nguồn dinh dưỡng. Trên các dải ruộng nhấp nhô giữa núi rừng, hình ảnh các bà, các mế cùng phụ nữ hăng hái thu hoạch trong nắng sớm đã gặt hái nên những mùa vàng lấp lánh. Giọt mồ hôi đọng trên nếp áo ủ trong hương lúa mới không chỉ mang lại sự ấm no mà còn gợi nhắc không khí ấm áp của bếp lửa gia đình. Sự kết hợp giữa nhịp sống lao động hằng ngày và cảnh sắc thiên nhiên thanh sạch đã tạo nên một bản hòa tấu mùa thu giàu cảm xúc. Những bước chân di chuyển giữa không gian khoáng đạt thể hiện sự gắn kết trọn vẹn giữa con người với không gian đất trời vô ưu. Giá trị của mùa thu chín nhờ vậy được nâng tầm thành biểu tượng cho cuộc sống bình yên, đượm đà bản sắc văn hóa vùng cao. Thông qua ngôn từ miêu tả giàu chất hội họa, cảnh sắc và con người vùng cao hiện lên vừa mộc mạc vừa tràn đầy sức sống. Mùa vàng không chỉ đại diện cho một vụ mùa bội thu mà còn thể hiện sức sáng tạo bền bỉ của người lao động trên từng thửa ruộng bậc thang. Khúc ca mùa thu chín vì thế tiếp tục ngân vang, để lại ấn tượng đậm nét về một vùng đất thanh bình và trù phú.