Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (Ảnh: Reuters).
“Là quốc gia đóng góp tài chính lớn nhất cho Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), chúng tôi phải bảo vệ thể chế quan trọng này”, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu vào tối 25/8, đề cập đến động thái của Mỹ nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Chủ tịch ICC Tomoko Akane.
Ban đầu, Thủ tướng Takaichi bày tỏ sự "tiếc nuối" về hành động của Mỹ. Tuy nhiên sau đó, nhà lãnh đạo Nhật Bản có phản ứng cứng rắn hơn, nói rằng bà chia sẻ với Chủ tịch Akane về “cảm giác lo ngại sâu sắc” trước quyết định của Mỹ.
"Chúng tôi đã nhiều lần tiếp cận phía Mỹ ở các cấp độ khác nhau, cho đến tận phút chót, để kêu gọi họ không đưa Chủ tịch Akane vào danh sách trừng phạt", bà Takaichi phát biểu trong cuộc họp báo.
Thủ tướng Takaichi cho biết Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ bà Akane, sau khi Chủ tịch ICC bị cấm tiếp cận hệ thống tài chính của Mỹ và nhập cảnh vào Mỹ theo lệnh trừng phạt.
Nhà lãnh đạo Nhật Bản nói thêm rằng Tokyo sẽ cân nhắc đưa ra thêm các kiến nghị với Mỹ vào thời điểm phù hợp.
Căng thẳng giữa Nhật Bản và Mỹ về ICC là vấn đề bất đồng hiếm hoi giữa hai đồng minh thân cận.
Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Chủ tịch ICC Tomoko Akane, công dân Nhật Bản, và công tố viên cấp cao Abdoulaye Seye.
Ngoại trưởng Rubio cáo buộc các cá nhân bị áp lệnh trừng phạt đã “trực tiếp tham gia vào các nỗ lực của ICC nhằm điều tra, bắt giữ, giam giữ hoặc truy tố các quan chức mà chính phủ của họ không chấp thuận thẩm quyền của ICC".
Ông Seye là công tố viên cấp cao trong nhóm công tố viên từng đề nghị ICC phát lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Năm ngoái, Mỹ đã công bố các biện pháp trừng phạt với một số quan chức ICC, bao gồm các công tố viên và thẩm phán, với lý do ICC phát lệnh bắt giữ ông Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant, cũng như cuộc điều tra trước đây về hoạt động của binh sĩ Mỹ tại Afghanistan.
Các biện pháp trừng phạt này đóng băng mọi tài sản của những cá nhân trên tại Mỹ và về cơ bản cắt họ khỏi hệ thống tài chính Mỹ. Bộ Tài chính Mỹ cũng ban hành một giấy phép ngày 18/8, cho phép tiến hành các giao dịch nhằm chấm dứt hoặc hoàn tất dần các giao dịch liên quan đến bà Akane và ông Seye cho đến ngày 17/9.
Tháng trước, ông Rubio cho biết chính quyền Mỹ sẽ tăng cường các nỗ lực nhằm làm giảm ảnh hưởng của ICC, trong đó có chiến dịch ngoại giao nhằm thuyết phục các quốc gia khác rời khỏi tổ chức này. Ít nhất 5 quốc gia đã hưởng ứng lời kêu gọi của Mỹ.
Ngoại trưởng Rubio lập luận rằng ICC gây ra mối đe dọa đối với các nhân viên Mỹ đang thực thi chính sách nhập cư, lực lượng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các xuồng bị cáo buộc vận chuyển ma túy, cũng như các quân nhân Mỹ khác.
ICC gọi các biện pháp của Mỹ là một cuộc tấn công vào vai trò độc lập của tòa án. Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc và các quan chức cấp cao của EU đã lên tiếng ủng hộ Chủ tịch Akane và ICC.