Nhiều khu rừng ven biển phía nam Đà Nẵng cháy nham nhở

Dọc tuyến đường Võ Chí Công qua xã Thăng Trường, phía nam Đà Nẵng, nhiều mảng rừng ven biển hiện lên với tán cây cháy sém, khô chết, loang lổ giữa những khoảng xanh còn sót lại. Từ ngoài đường nhìn vào, những khoảnh rừng phòng hộ rộng hàng trăm, thậm chí hàng ngàn mét vuông, phủ màu nâu đỏ bởi lá khô, thân cây cháy và cành trơ trụi. Cảnh tượng nham nhở ấy cho thấy lửa đã đi qua nhiều khu vực, để lại những vệt cháy kéo dài giữa rừng keo, phi lao và hàng dừa cảnh ven đường. Đi sâu vào bên trong, dấu vết hỏa hoạn càng rõ khi thảm lá dưới gốc cây phủ đầy tàn tro đen, còn nhiều thân phi lao và keo lưỡi liềm bị lửa táp từ gốc lên tận cành. Những hàng dừa cảnh được trồng dọc vỉa hè đường Võ Chí Công cũng không tránh khỏi ảnh hưởng, với tán lá xơ xác, rũ xuống và chuyển màu đỏ úa. Ngay cả đường ống nhựa đường kính lớn, chuẩn bị lắp đặt để dẫn nước song song vỉa hè, cũng bị cháy sém, biến dạng, đứt gãy rồi nằm trơ trọi bên gốc cây. Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Võ Hùng Nhân, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng, cho biết nguyên nhân ban đầu chủ yếu liên quan đến việc con người sử dụng lửa bất cẩn. Một số vụ xuất phát từ việc người dân đốt vàng mã vào ngày rằm, để lửa bén lan vào thảm thực vật khô, trong khi những vụ khác có thể bắt nguồn từ tàn thuốc bị vứt bên đường. Ngoài ra, đơn vị còn ghi nhận trường hợp một người có biểu hiện tâm thần đốt lửa gây cháy rừng, đồng thời phối hợp công an để đưa người này vào diện quản lý. Các vụ cháy xảy ra trong bối cảnh vùng ven biển phía nam Đà Nẵng vốn khắc nghiệt, với nền đất chủ yếu là cát trắng nghèo dinh dưỡng và khả năng giữ nước rất thấp. Việc phủ xanh những đồi cát ven biển vì thế đòi hỏi nhiều năm đầu tư, chăm sóc, bảo vệ, nhất là khi cây non phải chống chọi với gió biển, nắng nóng và mùa khô kéo dài. Từ nhiều năm trước, nhiều chương trình trồng rừng đã được triển khai nhằm giữ đất, chắn gió, hạn chế cát bay, trong đó có dự án Pacsa do Chính phủ Nhật Bản viện trợ từ những năm 1990. Những cánh rừng được gây dựng trên đất cát không chỉ tạo màu xanh cho vùng đất khô cằn, mà còn hình thành vành đai bảo vệ phía trong trước tác động của thiên nhiên. Rừng góp phần hạn chế cát di động, giảm ảnh hưởng của gió biển và bão, đồng thời bảo vệ đất sản xuất, khu dân cư cùng các công trình nằm phía sau. Tuy nhiên, theo thời gian, không ít khu vực đã thưa cây, trong khi nghĩa địa, đất sản xuất, khu dân cư và đường giao thông khiến các khoảnh rừng bị chia cắt. Theo quy hoạch, đất rừng phòng hộ tại khu vực này rộng khoảng 3.600ha, nhưng diện tích thực tế còn rừng hiện chỉ hơn 2.500ha, phần lớn thuộc nhóm rừng nghèo. Thành phần chủ yếu gồm keo lưỡi liềm, phi lao và một số loài cây được lựa chọn để thích nghi với điều kiện đất cát ven biển, vốn ít dinh dưỡng và khó giữ ẩm. Năm 2022, UBND tỉnh Quảng Nam cũ từng kiến nghị Thủ tướng giảm diện tích rừng phòng hộ ven biển từ 3.600ha xuống 2.000ha, dành quỹ đất phát triển kinh tế xã hội và tập trung chăm sóc phần rừng còn lại. Số liệu Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng cho thấy từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã phát hiện chín vụ cháy, với tổng diện tích bị ảnh hưởng hơn 36,9ha. Trong tổng số này, khoảng 3ha là rừng tự nhiên, hơn 6,7ha là rừng trồng thuộc các dự án, chương trình do Nhà nước đầu tư, còn hơn 27,1ha là thảm thực bì dưới tán rừng trồng của người dân. Những con số trên cho thấy nguy cơ không chỉ nằm ở thân cây, mà còn hiện diện dày đặc trong lớp lá khô và thực bì dễ bắt lửa phủ dưới tán rừng. Ngày 31-8, UBND TP Đà Nẵng có công văn yêu cầu các địa phương, sở ngành và đơn vị liên quan tiếp tục tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng. Chỉ một đốm lửa từ vàng mã, tàn thuốc hoặc hành vi đốt lửa thiếu kiểm soát cũng có thể lan nhanh trong điều kiện thảm thực vật khô và gió biển thường xuyên. Giữa những cánh rừng đang thu hẹp, việc nâng cao ý thức người dân, du khách cùng kiểm tra, giám sát chặt chẽ trở thành yêu cầu cấp thiết để màu xanh ven biển không tiếp tục biến mất.