Nhiều nhà thầu thi công dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận hiện nay đã hết mặt bằng để thi công, nguy cơ chậm tiến độ dự án - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, cao tốc huyết mạch về miền Tây, đang đối diện với nguy cơ chậm tiến độ vì thiếu mặt bằng, nếu làm theo kiểu có mặt bằng đến đâu thi công đến đó thì sẽ hình thành nhiều 'nút thắt cổ chai' trên tuyến.
Nhà thầu hết mặt bằng thi công
Ngày 15-10, tại gói thầu XL01 (tỉnh Tây Ninh), ông Chu Văn Anh - Chỉ huy trưởng thuộc nhà thầu Quốc Việt - cho biết đơn vị đã huy động hai giàn khoan cọc nhồi cùng hơn 60 công nhân, cán bộ kỹ thuật triển khai các hạng mục cọc, bệ và thân cầu.
Tuy nhiên việc thi công đang gặp khó do một số nhà dân nằm sát phạm vi dự án, trong khi hệ thống điện trung thế, cáp quang, đường dây và cáp ngầm chưa được di dời.
Những vướng mắc này khiến nhiều vị trí chưa thể triển khai đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thi công liên tục của nhà thầu.
"Nếu hết tháng 10 này, địa phương không bàn giao được mặt bằng thì chúng tôi không còn công địa để thi công", ông Anh nói.
TIN LIÊN QUAN
Không chỉ Quốc Việt, các nhà thầu khác cũng đang đối mặt tình trạng thiếu mặt bằng. Nhà thầu Khải Thành cho biết mặt bằng thi công cọc đất gia cố xi măng chỉ đủ đến giữa tháng 9-2026 ở phía phải tuyến và ngày 15-10 ở phía trái tuyến.
Đến hôm nay 15-10 đã chính thức hết mặt bằng sạch để thi công. Nhiều trụ điện chiếu sáng, camera giám sát, tủ điều khiển đèn tín hiệu, giá long môn, bảng hiệu, đường điện trung thế và hệ thống cấp nước nằm trong phạm vi thi công chưa được xử lý.
Trong khi đó nhà thầu Trung Hải chỉ còn đủ mặt bằng để thi công 16 trụ cầu bên phải và 17 trụ bên trái đến hết tháng 10. Việc vướng mặt bằng cục bộ tại một số vị trí khiến quá trình thi công bị ngắt quãng, thiết bị phải di chuyển nhiều lần, làm mất thời gian và ảnh hưởng hiệu quả tổ chức thi công.
Các vướng mắc không chỉ nằm ở việc chưa giải phóng đất mà còn liên quan đến di dời công trình hạ tầng kỹ thuật. Đây là những công việc có tính liên hoàn: mặt bằng chưa sạch, đường điện và cáp viễn thông chưa di dời thì các mũi thi công nền đường, cầu và xử lý nền đất yếu khó triển khai theo kế hoạch.
Nguy cơ chậm tiến độ, hình thành nút thắt giao thông
Một số vị trí do thiếu mặt bằng nên các nhà thầu dồn lực lượng lao động, máy móc vào các vị trí còn lại - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận có tổng mức đầu tư 36.125 tỉ đồng, chiều dài 96,13km, đi qua TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp. Dự án khởi công ngày 19-12-2025, dự kiến hoàn thành vào tháng 12-2028.
Khi hoàn thành, đoạn TP.HCM - Trung Lương được đầu tư quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 120km/h; đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận và đoạn từ nút giao An Thái Trung đến đầu cầu phía bắc cầu Mỹ Thuận 2 được đầu tư hoàn chỉnh 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/h. Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng năng lực vận tải, kết nối TP.HCM với các tỉnh miền Tây.
Theo báo cáo của Công ty BOT Cao tốc Sài Gòn - Mỹ Thuận (doanh nghiệp dự án), các nhà thầu đã tổ chức 69 mũi thi công, gồm 36 mũi thi công đường và 33 mũi thi công cầu, huy động khoảng 450 máy móc, thiết bị cùng 1.400 nhân sự. Giá trị thực hiện đạt khoảng 2.150 tỉ đồng, tương đương hơn 10% giá trị hợp đồng.
Tuy nhiên dự án cần giải phóng thêm hơn 117ha mặt bằng. Trong đó 20,15ha được xác định cần ưu tiên bàn giao sớm do ảnh hưởng trực tiếp đến thi công tuyến chính và các nút giao. Theo kế hoạch, công tác giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật phải hoàn thành trong tháng 7-2026, nhưng đến giữa tháng 10 nhiều vị trí vẫn chưa được bàn giao.
Dự án khởi công ngày 19-12-2025, dự kiến hoàn thành vào tháng 12-2028 - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Tại TP.HCM, công tác kiểm đếm, lập phương án bồi thường đang được triển khai, dự kiến trong tháng 10 phê duyệt phương án và chi trả tiền, còn việc di dời hạ tầng dự kiến thực hiện trong tháng 11.
Tại Tây Ninh, việc kiểm đếm và lập phương án bồi thường chưa hoàn tất ở tất cả các xã; phương án di dời hạ tầng kỹ thuật cũng chưa được xác định đầy đủ. Một số vướng mắc về ranh giải phóng mặt bằng và bố trí 89 lô tái định cư tiếp tục ảnh hưởng tiến độ.
Ở Đồng Tháp, công tác bàn giao cọc ranh và kiểm đếm đã hoàn tất, địa phương đang xây dựng đơn giá để tiến tới phê duyệt phương án bồi thường, tái định cư và chi trả.
Một nhà thầu thi công mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương, đoạn qua tỉnh Tây Ninh đang phải thi công cầm chừng do thiếu mặt bằng - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Điều đáng lo là tình trạng chậm bàn giao mặt bằng có thể khiến các mũi thi công phải dừng hoặc triển khai cầm chừng, kéo theo nguy cơ chậm tiến độ chung.
Nếu các đoạn tuyến và nút giao không thể hoàn thành đồng bộ, năng lực khai thác của toàn tuyến sẽ bị hạn chế, thậm chí hình thành những điểm nghẽn trên hành lang giao thông vốn được kỳ vọng rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa và đi lại giữa TP.HCM với miền Tây.
Trước đó ngày 14-6, khi kiểm tra dự án tại khu vực nút giao Chợ Đệm, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị liên quan làm việc quyết liệt với địa phương, khẩn trương giải phóng mặt bằng, xác định đây là yếu tố then chốt bảo đảm tiến độ.
Đến nay, những vướng mắc về mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật vẫn chưa được giải quyết triệt để. Việc sớm bàn giao mặt bằng, thống nhất phương án di dời các công trình kỹ thuật và tổ chức thi công liên tục tại những vị trí trọng điểm vì vậy trở thành yêu cầu cấp thiết, nhằm tránh để dự án mở rộng tuyến cao tốc huyết mạch về miền Tây bị chậm nhịp ngay từ giai đoạn đang tăng tốc thi công.
Mở rộng hơn 960km cao tốc Bắc - Nam lên 6 làn xe: Dự kiến chia thành 2 dự án phía Bắc và phía NamNgoài 3 đoạn tuyến đang do nhà đầu tư thu phí, Bộ Xây dựng dự kiến chia cao tốc Bắc - Nam thành 2 đoạn tuyến gồm phía Bắc (Mai Sơn - Cam Lộ dài 415km) và phía Nam (Quảng Ngãi - Dầu Giây) để đầu tư mở rộng lên 6 làn hoàn chỉnh.