Bỏ qua điều hướng

Những chiếc gương mờ

Những chiếc gương mờ
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Tôi từng nghĩ trưởng thành là một cái đích. Là một ngày đẹp trời nào đó, khi tôi có thể tự lo cho mình, có một công việc ổn định, rồi mọi nỗi đau thuở bé sẽ tự động nhạt nhòa, giống như bức vẽ phấn trắng trên bảng đen - chỉ cần một cái lau là sạch bong. Nhưng tôi đã nhầm. Nhà báo Phùng Công Sưởng: '...

Nỗi đau không biến mất. Chúng không “bé lại” như cách người lớn vẫn nói. Chúng chỉ học cách nằm yên trong ký ức, dịu lại, âm ỉ và thỉnh thoảng, bất ngờ trở mình trong những giấc mơ hoặc giữa những buổi chiều buồn. Chúng không tan biến như bọt biển mà lại thầm lặng nằm im trong một góc. Và nếu ta không học cách chữa lành, thì những vết xước sẽ biến thành sẹo, theo ta suốt cả đời người.

Tôi sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả ở một vùng quê nghèo. Nhà tôi có ba chị em. Chị tôi là một người học rất giỏi, từng là niềm hy vọng lớn nhất của bố mẹ. Nhưng đến lớp 9, chị phải nghỉ học. Không phải vì chị học kém hay lười biếng mà vì... không đủ điều kiện. Khi ấy, nhà tôi chật vật từng bữa và chị là người đầu tiên biết hy sinh. Và cũng là người đầu tiên gác lại ước mơ học hành, nhường chỗ cho tôi.

Tôi đã khóc. Không phải vì buồn mà vì nhẹ lòng. Và vì lần đầu tiên, tôi được phép yếu đuối. (Ảnh minh họa)

Ngày chị rời trường, tôi còn quá nhỏ để hiểu hết những gì diễn ra, nhưng tôi vẫn nhớ ánh mắt chị khi đưa tôi cuốn sách Toán nâng cao: “Em học giỏi vào. Ráng học thay phần chị.” Khi ấy, tôi chỉ cười và gật đầu. Nhưng sau này, tôi mới hiểu rõ: Giấc mơ học hành của chị đã trao lại cho tôi. Và từ khoảnh khắc đó, hành trình trưởng thành của tôi bắt đầu cùng với một chiếc balo vô hình - chất đầy kỳ vọng.

Cấp 2 là khoảng thời gian kỳ lạ: Đủ lớn để hiểu chuyện, nhưng lại quá nhỏ để tự bảo vệ mình khỏi những áp lực. Tôi chưa bao giờ bị bố mẹ la mắng hay ép buộc học bằng roi vọt. Nhưng tôi luôn sống trong cảm giác “phải làm được”. Phải học giỏi nhất lớp. Phải giành được học bổng. Phải là niềm tự hào. Nếu không, tôi sẽ phụ lòng bố mẹ, phụ lòng chị - người đã gác ước mơ lại cho tôi đến trường.

Mang trong mình nỗi lo như vậy, tôi dần biến thành người “cực đoan với từng con điểm”. Tôi làm mọi cách tranh đua, thi thố để lấy được điểm số cao nhất, tôi bỏ qua những lần đi chơi cùng bạn bè, ngay cả giờ ra chơi ít ỏi tôi cũng chưa từng buông bút để tán gẫu cùng những người bạn của mình. Họ đã nói với tôi rằng: “Sao mày quan trọng điểm số vậy, thả lỏng một chút đi chứ”. Nhưng bao nhiêu lời khuyên tôi bỏ ngoài tai, để rồi bản thân lại sa lầy vào những áp lực đó.

Mong mỏi sự công nhận từ gia đình khiến tôi cứ liên tục xoay trong vòng xoáy của học và học. Và rồi, lần vấp ngã đầu tiên gần như làm tôi suy sụp. Năm lớp 8, tôi vụt mức danh hiệu học sinh giỏi nhất khối. Dằn vặt, tự trách, ân hận bao lấy thân thể tôi, nhưng lớn hơn là sự lo lắng gia đình sẽ nhìn mình như thế nào. Lần đầu tiên tôi thấy ánh mắt hoài nghi của ba mẹ dành cho tôi kèm theo câu hỏi như cứa vào tim: “Sao kỳ này tệ vậy con?”. Chỉ một câu hỏi vậy thôi nhưng đã khiến tôi đứng hình và trái tim tôi gần như vỡ vụn. Trong khoảng thời gian đó, tôi chỉ ước một lần thôi, ai đó đến ôm tôi và nói: “Không sao đâu, con đã làm rất tốt rồi”.

Cứ như thế, tôi không cho phép mình mệt, không cho phép mình yếu đuối, không cho phép mình buồn. Bởi tôi tin rằng, nếu tôi không giỏi, thì tôi là kẻ thất bại. Và thất bại - đối với tôi lúc ấy - là một điều không thể chấp nhận được.

Tôi sống như một cỗ máy. Học hành, thi cử, đạt thành tích, được tuyên dương. Nhưng mỗi đêm, khi mọi người đã ngủ, tôi nằm trong bóng tối, trống rỗng. Tôi không nhớ nổi lần cuối cùng tôi cười vì hạnh phúc chứ không phải vì phải cười là khi nào.

Tôi thi đỗ đại học. Một ngôi trường ở thành phố lớn. Mọi người vui lắm. Ai cũng tự hào. Tôi cũng mỉm cười. Nhưng bên trong, tôi thấy mình giống như vừa được phát thêm một tấm huy chương... và thêm một chiếc gông vô hình.

Tôi rời quê, mang theo hành lý là một vali đầy áo quần, một trái tim cạn kiệt và một khối áp lực chưa từng được nói ra. Thành phố rộng lớn, hiện đại, hào nhoáng - nhưng lạnh. Ký túc xá ồn ào nhưng cô đơn. Tôi vẫn chăm chỉ học hành, vẫn đúng giờ, vẫn cố gắng hòa nhập. Nhưng tôi không tìm được ai để nói về những điều đang bủa vây trong đầu.

Rồi một đêm, tôi không thể chịu nổi nữa.

Hôm đó trời mưa. Một cơn mưa mùa đầu dai dẳng. Tôi vừa bị điểm kém trong một bài tiểu luận. Không ai trách tôi cả. Nhưng tôi thì không tha thứ cho mình. Tôi ngồi bên cửa sổ phòng ký túc xá, đèn đường hắt lên ô cửa một ánh sáng nhợt nhạt. Trong tay là chiếc điện thoại - tôi lướt qua những cuộc trò chuyện cũ kỹ, không biết mình đang tìm gì. Có lẽ là một cái ôm? Một câu hỏi “Em ổn không?”. Hay chỉ là sự hiện diện của ai đó?

Không ai biết. Tôi cũng không biết. Chỉ biết, nước mắt tôi rơi. Không thành tiếng. Chỉ là chảy xuống gối, ướt đẫm.

Đêm ấy, lần đầu tiên trong đời, tôi gửi cho chị của mình một tin nhắn rất dài: “Em mệt lắm. Em không biết mình sống để làm gì nữa. Em không thấy vui. Em thấy cô đơn. Em không giỏi như mọi người nghĩ đâu…”.

Tôi gửi rồi… tắt máy. Không mong đợi gì.

Nhưng trái lại, tôi nhận được dòng tin nhắn làm tôi như đứng hình: “Xin lỗi em gái của chị. Ôm em và thương em nhiều lắm. Hãy sống là chính mình em nhé”.

Tôi đã khóc. Không phải vì buồn mà vì nhẹ lòng. Và vì lần đầu tiên, tôi được phép yếu đuối.

Từ đó, tôi bắt đầu học cách sống chậm lại. Tôi không còn ép mình phải hơn người khác. Tôi học cách yêu bản thân từng chút một. Tôi tập thể dục, đọc sách, viết lách, nấu ăn… và quan trọng nhất: Tôi học cách nói ra.

Tôi chia sẻ nhiều hơn với gia đình. Tôi kể cả những điều nhỏ nhặt, những cảm xúc vu vơ mà trước đây tôi luôn giấu. Tôi học cách chấp nhận bản thân - cả những vết sẹo xưa cũ và những giây phút tôi từng cảm thấy đáng xấu hổ. Tôi không còn coi mình là “người nối tiếp ước mơ” của ai nữa. Tôi học cách sống cho chính mình.

Những tổn thương cũ không biến mất. Nhưng giờ đây, khi nhớ về chúng, tôi không còn thấy đau như trước. Tôi chỉ cảm thấy… biết ơn. Vì nhờ có chúng, tôi đã học cách hiểu mình hơn, yêu mình hơn và kiên cường hơn.

Tôi vẫn nhớ đêm mưa trong ký túc xá ấy. Vẫn nhớ ánh mắt chị ngày rời trường. Vẫn nhớ từng lần rơi nước mắt vì thua kém. Nhưng tôi không còn chối bỏ những ký ức đó nữa. Chúng không còn là vết thương. Chúng là một phần tôi - rất thật, rất người.

Vậy nên, nếu có ai đó hỏi tôi: Sau khi ta lớn, những nỗi đau có bé lại không?

Tôi sẽ trả lời: Không. Nỗi đau không bé lại. Nhưng nếu ta học cách chữa lành, chúng sẽ trở nên dịu dàng.

Chúng sẽ không còn đè nặng trên vai ta như gánh nặng, mà trở thành lớp trầm tích quý giá trong tâm hồn. Để khi nhìn lại, ta không còn thấy mình là đứa trẻ yếu đuối ngày ấy - mà là một con người mạnh mẽ, đã từng vượt qua bóng tối bằng chính ánh sáng trong mình.

Vì sau cùng, điều ta cần không phải là một cuộc sống không nỗi đau, mà là học cách ôm lấy nó và bước tiếp - với tất cả sự dịu dàng mà ta có thể dành cho chính mình.

Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” mùa 1 - “Từ đây có một tôi khác” do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Tiền Phong tổ chức, dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam.

Cuộc thi nhận tác phẩm ở 3 thể loại: Bài viết, Video và Voice.

Tác giả có thể gửi nhiều tác phẩm tham dự.

Thời gian nhận bài từ ngày 11/9/2026 đến hết ngày 11/12/2026.

Tác phẩm dự thi gửi về email [email protected], tiêu đề: Bài dự thi Cuộc thi “Check-in Hạnh phúc” - [Tên tác giả].

Thể lệ Cuộc thi và thông tin chi tiết tại đây:

https://tienphong.vn/the-le-cuoc-thi-check-in-hanh-phuc-mua-1-tu-day-co-mot-toi-khac-post1878169.tpo

Câu chuyện "Những chiếc gương mờ" cùng chia sẻ từ nhà báo Phùng Công Sưởng đã phác họa góc nhìn sâu sắc về những tổn thương tâm lý tuổi thơ và áp lực kỳ vọng trong quá trình trưởng thành. Sự hy sinh của người chị gái khi phải nghỉ học từ năm lớp 9 để nhường cơ hội đến trường cho em đã vô hình trung đặt lên vai người em một chiếc ba lô chất đầy kỳ vọng. Những ký ức ấy không hề biến mất theo thời gian mà lặng lẽ chôn giấu trong tâm trí, chờ đợi những khoảnh khắc bộc phát khi con người đối mặt với khó khăn. Trong môi trường học đường cấp 2, áp lực không đến từ sự ép buộc của roi vọt mà phát sinh từ mong muốn được gia đình công nhận và nỗi sợ làm phụ lòng người thân. Chính tâm lý phải thành công bằng mọi giá đã biến nhân vật trong câu chuyện thành một người cực đoan với từng con điểm, sẵn sàng đánh đổi các hoạt động vui chơi hay giao tiếp bạn bè. Sự theo đuổi sự hoàn hảo một cách gượng ép này tạo nên một vòng xoáy áp lực đè nặng lên tinh thần của những đứa trẻ đang trong độ tuổi phát triển. Cột mốc vấp ngã vào năm lớp 8 khi vụt mất danh hiệu học sinh giỏi nhất khối cùng câu hỏi hoài nghi từ cha mẹ đã trở thành vết xước làm vỡ vụn sự tự tin. Lời trách móc vô tình từ phụ huynh không chỉ làm gia tăng nỗi dằn vặt bản thân mà còn tước đi cơ hội được bộc lộ sự yếu đuối hay nhận về một cảm giác sẻ chia cần thiết. Khi sự thất bại bị đồng nghĩa với việc mất đi giá trị bản thân, ranh giới giữa động lực phấn đấu và gánh nặng tâm lý trở nên vô cùng mong mỏng. Bài viết mang lại thông điệp cảnh báo về tầm quan trọng của việc nhận diện và chữa lành những vết thương tinh thần thay vì kỳ vọng thời gian sẽ tự làm nhạt nhòa tất cả. Sự thấu hiểu cùng chiếc ôm cảm thông từ gia đình chính là liều thuốc thiết yếu giúp thế hệ trẻ vượt qua rào cản áp lực để trưởng thành một cách lành mạnh.