Người lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Hà Nội - Ảnh: HÀ QUÂN
Gửi tới Tuổi Trẻ, nhiều người lao động bày tỏ chưa rõ quy định về quyền lợi hưởng trợ cấp thất nghiệp và phải làm gì khi doanh nghiệp không thực hiện quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.
Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, khi người lao động nghỉ việc, công ty có trách nhiệm báo giảm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp với cơ quan bảo hiểm xã hội. Doanh nghiệp cũng phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu đã giữ của người lao động.
Người nghỉ việc cần chú ý từ 1-1-2026, sổ bảo hiểm xã hội điện tử được cấp và có giá trị pháp lý như sổ bảo hiểm xã hội giấy, đăng nhập qua VNeID mức độ 2 hoặc VssID. Bản giấy được cấp khi người tham gia có yêu cầu. Sổ bảo hiểm xã hội điện tử có thông tin quá trình đóng, hưởng và các chế độ bảo hiểm xã hội.
Theo Luật Việc làm năm 2025, người lao động có thể được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu nghỉ việc đúng quy định, chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc theo quy định, không thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và không hưởng lương hưu khi nghỉ việc.
Đồng thời người muốn hưởng trợ cấp phải đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi nghỉ việc với hợp đồng xác định thời hạn dưới 12 tháng hoặc đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trong 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.
Về thời gian, người mất việc nộp hồ sơ trong 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ, người lao động chưa có việc làm và đáp ứng các điều kiện sẽ được xét điều kiện hưởng trợ cấp. Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp còn được hưởng bảo hiểm y tế.
Nếu quyền, lợi ích hợp pháp về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp bị xâm phạm, người lao động có thể khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm xã hội.
Người đi làm trợ cấp thất nghiệp phải lưu giữ quyết định hoặc thông báo chấm dứt hợp đồng lao động kèm các giấy tờ liên quan và chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cũng như quyền lợi sau khi nghỉ việc.
Trường hợp gặp vướng mắc có thể liên hệ kênh hỗ trợ chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tổng đài: 1900 9068, email: [email protected] hoặc Zalo OA, fanpage, Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam - Đồ họa: BHXH VN
Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Người lao động được chi trả trợ cấp thôi việc khi hết hạn hợp đồng lao động, đã hoàn thành công việc theo hợp đồng, hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng hợp pháp. Với mỗi năm làm việc, người lao động được trợ cấp 1/2 tháng tiền lương.
Về trợ cấp thất nghiệp, người lao động sẽ nhận trợ cấp bằng 60% nhân bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.
Ví dụ anh Nguyễn Văn A. làm công nhân cơ khí ở phường Thanh Xuân, Hà Nội. Do công ty cắt giảm nhân sự, tháng 9-2026 anh phải nghỉ việc và có bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp 6 tháng gần nhất là 10 triệu đồng/tháng.
Như vậy mức hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp của anh A. là 60% x 10 triệu đồng = 6 triệu đồng/tháng. Khi hưởng trợ cấp thất nghiệp, anh còn được hưởng thẻ bảo hiểm y tế, đào tạo nghề và giới thiệu tìm việc miễn phí.
Còn theo Bộ luật Lao động 2019, trong 14 ngày làm việc kể từ khi chấm dứt hợp đồng lao động, công ty có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của người lao động (trong đó có tiền lương).
Hạn thanh toán có thể kéo dài, song không quá 30 ngày trừ các trường hợp đặc biệt như chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu…
Nếu người lao động chưa nghỉ hoặc chưa nghỉ hết phép năm mà phải nghỉ việc thì có thể được thanh toán tiền nghỉ phép năm.
Thất nghiệp ở tuổi ngoài 35: Đừng gục ngã, hãy xem đó là cơ hội để đổi đờiSau hai tuần rời khỏi công việc đã làm gần chục năm trong một đơn vị nhà nước vì buộc phải cắt giảm nhân sự theo chỉ đạo chung, một nữ nhân viên văn phòng tại TP.HCM nói cảm giác trống rỗng, vô định.