Những hàng cổ thụ giữa lòng Hà Nội

Những hàng xà cừ, sao đen cổ thụ hàng trăm tuổi cùng phượng vĩ, hoa sữa... gắn liền với nhiều tuyến phố, tạo nên nét đặc trưng cho đô thị Thủ đô Hà Nội.

Hai hàng sao đen thẳng tắp trên phố Bà Huyện Thanh Quan vươn cao, tạo bóng mát nhưng vẫn giữ không gian thông thoáng.

Theo đề án Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước vừa được UBND TP Hà Nội phê duyệt, mỗi tuyến phố sẽ trồng chủ đạo một loài cây, trường hợp đặc biệt tối đa hai loài. Định hướng này được áp dụng tại nhiều tuyến phố, như Lò Đúc với hơn 130 cây sao đen, phần lớn khoảng 120 năm tuổi.

Hai hàng sao đen thẳng tắp trên phố Bà Huyện Thanh Quan vươn cao, tạo bóng mát nhưng vẫn giữ không gian thông thoáng.

Các cây sao đen trên phố Lò Đúc được đánh số để phục vụ quản lý, chăm sóc. Loài cây có nguồn gốc từ Mỹ Latinh và châu Phi, phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Nhiều gốc cây có đường kính lớn, một số gần một m.

Phố Hoàng Diệu dài khoảng 1.340 m, rộng 16 m, nổi bật với ba hàng xà cừ cổ thụ được trồng từ đầu thế kỷ XX, phân bố dọc hai bên vỉa hè và dải phân cách giữa đường.

Xà cừ có nguồn gốc từ châu Phi, được người Pháp đưa vào Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX để trồng làm cây bóng mát ven đường. Nhiều cây trên phố Hoàng Diệu hiện có chu vi gốc 4-5 m.

Hàng xà cừ cổ thụ thân lớn nằm dọc dải phân cách phố Kim Mã, hai bên là hàng bằng lăng, tạo thành những lớp cây xanh chạy dọc tuyến phố.

Phố Phan Đình Phùng có ba hàng sấu được quy hoạch trồng từ những năm 1920. Nhiều cây hơn 100 tuổi, tán khép, tạo bóng râm gần kín mặt đường.

Ngoài Phan Đình Phùng, các phố Trần Phú, Trần Hưng Đạo, Điện Biên Phủ và Lê Hồng Phong cũng có những hàng sấu lâu năm, trồng từ đầu thế kỷ XX. Thời bao cấp, cây sấu chiếm khoảng 1/3 tổng số cây xanh tại bốn quận Hai Bà Trưng, Đống Đa, Ba Đình và Hoàn Kiếm.

Bên cạnh những tuyến phố có hàng cây trăm tuổi, nhiều con phố Hà Nội cũng mang dấu ấn riêng với những loài cây được trồng sau này. Trên đường Thanh Niên, hàng phượng vĩ ven đường thường nở rộ vào cuối tháng 5, đầu tháng 6, báo hiệu mùa hè.

Phố Đào Tấn nổi bật với hai hàng hoa sữa dọc hai bên đường, thường nở rộ vào tháng 10, gợi nét đặc trưng của mùa thu Hà Nội. Dải phân cách giữa đường được trồng hàng bàng lá nhỏ (bàng Đài Loan).

Hoa sữa được trồng trên nhiều tuyến phố Hà Nội như Đào Tấn, Nguyễn Du, Quán Thánh, Nguyễn Chí Thanh, Duy Tân, Trần Duy Hưng, Trung Hòa… Trong đó, Đào Tấn và Nguyễn Du nổi bật với những hàng hoa sữa dày, tạo dấu ấn riêng trong cảnh quan đô thị, thường được gọi là "phố hoa sữa".

Bàng lá nhỏ được trồng trên nhiều tuyến phố Hà Nội, dọc vỉa hè và dải phân cách, góp phần tạo cảnh quan xanh, đồng bộ cho đường phố.

Thế Bằng