Những định hướng chính sách mới từ Nghị quyết 21 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn cho thị trường bất động sản, thắt chặt quản lý đất đai và bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong khuôn khổ hội thảo “Chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản sau Nghị quyết 21 và những cập nhật chính sách” diễn ra mới đây tại Hà Nội, các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đã thẳng thắn trao đổi, chia sẻ về những vướng mắc pháp lý đồng thời khẳng định quy định mới không hề làm ảnh hưởng tiêu cực đến quyền tài sản của người dân.
Làm rõ quyền sở hữu, bảo đảm tối đa quyền lợi người dân
Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), quy định về niên hạn sử dụng nhà chung cư vốn đã được đề cập trong Luật Nhà ở. Tuy nhiên, việc đặt lại vấn đề lần này nhằm cụ thể hóa và làm rõ cơ sở pháp lý về quyền sở hữu tài sản sau khi công trình hết niên hạn, tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác cải tạo chung cư cũ và hướng tới việc nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân.
Xác nhận và làm rõ thêm về tinh thần của chính sách, bà Hoàng Thu Hằng nhấn mạnh: “Trong dự thảo Luật Nhà ở hiện nay, chúng tôi đã làm rõ rằng sau khi hết thời hạn sử dụng nhà chung cư, tài sản của người dân không bị mất đi. Tôi nhắc lại để các quý vị hoàn toàn yên tâm: Quyền tài sản không bị mất đi. Điều thay đổi là các quyền này sẽ được cụ thể hóa”.
Cụ thể, đối với nhà chung cư xây dựng trước năm 1994, khi hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu sẽ được bồi thường bằng nhà ở tái định cư, mua nhà ở xã hội hoặc nhận bồi thường bằng tiền đối với quyền sử dụng đất theo tỷ lệ phân bổ. Với các công trình xây dựng sau năm 1994, người dân có quyền tiếp tục đóng góp kinh phí để xây dựng mới, chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc nhận bồi thường bằng tiền nếu không tiếp tục tái thiết.
Đồng tình với nhận định này, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, đây không phải là quy định hoàn toàn mới mà là bước hoàn thiện mang tính tiến bộ về mặt pháp lý. Ông Hiếu lưu ý thị trường cần tránh những cách hiểu sai lệch gây tâm lý hoang mang không đáng có đồng thời khẳng định quy định rõ ràng về niên hạn sẽ tạo động lực để các nhà phát triển nâng cao chất lượng công trình.
Đưa giá trị bất động sản về mức hợp lý, kiểm soát đầu cơ
Bên cạnh câu chuyện sở hữu chung cư, Nghị quyết 21 cũng mang đến những thay đổi lớn về tư duy quản lý đất đai, xác định quyền sử dụng đất là nguồn lực đầu vào quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội. Việc Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất theo mục tiêu phát triển được xem là giải pháp căn cơ nhằm đưa giá bất động sản từ “giá kỳ vọng” về “giá trị thực”.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), chi phí đất hiện chiếm từ 30-50% trong cơ cấu giá thành bất động sản.
Việc đưa giá đất về mức hợp lý kết hợp với các công cụ điều tiết tài chính, thuế đối với hành vi găm giữ, bỏ hoang đất đai sẽ giúp hạ nhiệt mặt bằng giá nhà, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất gia tăng năng lực cạnh tranh và giúp người dân dễ dàng tiếp cận nhà ở hơn.
Cơ quan quản lý nhận định, quy định về niên hạn cũng nhằm tạo cơ sở chủ động hơn cho kiểm định, bảo trì, di dời và phá dỡ những công trình không còn bảo đảm an toàn. Một tòa nhà đến mốc tuổi thọ thiết kế không nhất thiết phải phá dỡ nếu vẫn an toàn. Ngược lại, công trình có thể phải xử lý sớm nếu xuống cấp nghiêm trọng.
LÊ ANH