Thành phố đang tập trung tháo gỡ khó khăn này để các dự án về đích đúng tiến độ.
Nỗ lực tìm kiếm, bổ sung nguồn cát, đá
Trong số các dự án đang triển khai, tuyến đường cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng được xác định là công trình có nhu cầu vật liệu lớn nhất. Đây là trục ngang giao thông chiến lược kết nối An Giang-Cần Thơ và giữ vai trò mở rộng không gian phát triển cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo ông Phan Minh Trí, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Cần Thơ, tổng nhu cầu cát san lấp cho các dự án thành phần 2, 3 và 4 của tuyến đường cao tốc đạt khoảng 16,6 triệu m³ cát rời. Tính đến nay, khối lượng cát thực tế tập kết về công trường mới đạt khoảng 11 triệu m³.
Dù công tác thi công các hạng mục cầu trên tuyến đang đạt và vượt tiến độ đề ra, việc thiếu hụt cát san lấp khiến nền đường tại một số đoạn tuyến bị chậm. Thời gian gia tải nền đường trung bình ở khu vực này kéo dài từ 10-12 tháng. Nếu nguồn cát không kịp thời bù đắp, việc hoàn thiện nền đường sẽ kéo theo nguy cơ chậm tiến độ toàn tuyến và phát sinh chi phí lớn.
Thực trạng này xuất hiện rõ nhất tại Dự án thành phần 4 đoạn qua tỉnh Sóc Trăng trước đây. Tổng nhu cầu san lấp của dự án này khoảng 7,2 triệu m³ cát rời, nhưng thực tế mới đưa về công trường khoảng 4,1 triệu m³. Nguồn cung mới đạt khoảng 6,5 triệu m³, tương ứng lượng cát thiếu hụt khoảng 0,77 triệu m³.
Dự kiến, phần thiếu hụt này sẽ được bổ sung từ các mỏ Tân Lộc, Phước Lộc và Trà Nóc khi Sở Tài nguyên và Môi trường hoàn tất thủ tục cấp phép và bàn giao mỏ cho các nhà thầu khai thác theo cơ chế đặc thù.
Không riêng tuyến cao tốc, áp lực vật liệu còn lan sang hàng loạt dự án trọng điểm khác như: dự án nâng cấp, mở rộng 7 km Quốc lộ 91, đường vành đai phía tây (dài gần 20 km cần khoảng 2 triệu m³ cát), dự án nâng cấp, mở rộng 13,8 km đường tỉnh 923.
Đồng thời, các khu công nghiệp mới như Vĩnh Thạnh 2, Vĩnh Thạnh 3 cũng đang bước vào giai đoạn chuẩn bị hạ tầng, san lấp mặt bằng, cần nguồn cát rất lớn để thi công.
Để tháo gỡ “nút thắt” vật liệu, Ban Quản lý dự án, chủ đầu tư các công trình trọng điểm kiến nghị lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ và Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chủ động kết nối, làm việc với các địa phương lân cận như An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Thành phố Hồ Chí Minh để tìm kiếm, bổ sung nguồn cát, đá phục vụ thi công, bảo đảm các công trình về đích đúng tiến độ.
Song song với việc tìm kiếm mỏ mới, chủ đầu tư đề xuất giải pháp linh hoạt: Cho phép sử dụng nguồn cát thương mại trích từ phần dự phòng phí của dự án để bù đắp khối lượng còn thiếu. Mặc dù chi phí cát thương mại cao hơn so với cát khai thác theo cơ chế đặc thù, phương án này được đánh giá cao về độ an toàn môi trường, tính khả thi nhanh chóng và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.
Đối với việc sử dụng nguồn cát thương mại cần bảo đảm tính pháp lý, nguồn gốc rõ ràng để tránh rủi ro cho chủ đầu tư và nhà thầu thi công.
Tháo gỡ “nút thắt” vật liệu
Theo Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ, các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn đều gặp khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng làm chậm tiến độ các dự án. Các chủ đầu tư phải khẩn trương xây dựng phương án về vật liệu khả thi, có tính chủ động cao, bảo đảm tiến độ thi công thực tế trên công trường.
Ông Mai Văn Tân, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ kiến nghị: Trước khi dự án được phê duyệt, các chủ đầu tư cần xác định nguồn cung vật liệu để bảo đảm quá trình triển khai không bị gián đoạn.
Cần Thơ hiện có trữ lượng cát biển lớn và đã triển khai thí điểm xây dựng một số công trình trên địa bàn. Tuy nhiên, việc đưa cát biển vào xây dựng gặp trở ngại do các quy chuẩn kỹ thuật khắt khe và cát biển chưa phù hợp với điều kiện tự nhiên, môi trường của thành phố.
Vì vậy, bên cạnh tăng cường khai thác cát sông, lãnh đạo Cần Thơ cần kiến nghị các bộ, ngành Trung ương về nguồn vật liệu khả thi thay thế cát phục vụ xây dựng trong tương lai.
Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ xác định, việc chủ động nguồn vật liệu không chỉ quyết định tiến độ dự án mà còn là yếu tố then chốt để kiểm soát giá thành, tránh tình trạng đội vốn và lãng phí nguồn lực nhà nước.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết: Để bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm, thành phố yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp cùng các sở, ngành địa phương tiến hành kiểm tra toàn diện hoạt động khai thác tại tất cả các mỏ vật liệu trên địa bàn.
Việc kiểm tra tập trung vào đánh giá lại trữ lượng thực tế, năng lực cung ứng của từng đơn vị; đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, nâng giá hoặc làm gián đoạn nguồn cung.
Đối với Dự án cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng thành phần 4, hiện nguồn cát san lấp cơ bản đã xác định đủ, nhưng năng lực khai thác của một số nhà thầu vẫn còn chậm. Thành phố đang tập trung chỉ đạo các nhà thầu nhanh chóng nâng cao năng lực thiết bị, nhân lực để đẩy nhanh tốc độ khai thác, đáp ứng kịp thời lượng cát thi công cho các gói thầu bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình.
Bài và ảnh: NGUYỄN THANH