Thu hoạch xà lách tại Brawley, California, Mỹ (Ảnh: AFP).
Theo Financial Times (FT), nông dân trồng ngũ cốc tại Mỹ đã rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng nhất trong 4 thập niên khi cuộc chiến Iran đẩy chi phí dầu diesel và phân bón tăng cao. Cú sốc giá cả mới nhất này càng làm trầm trọng thêm tình trạng giá nông sản ảm đạm và thu nhập sụt giảm kéo dài nhiều năm qua.
Áp lực ngày càng gia tăng sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi tháng 2, khiến Tehran gần như phong tỏa hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải huyết mạch, vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.
Chi phí năng lượng tăng vọt tác động mạnh đến các vùng nông nghiệp trọng điểm của Mỹ ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cuộc bầu cử này sẽ quyết định đảng nào nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.
Theo FT, nông dân tại “Vành đai Ngô” của Mỹ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do giá dầu diesel và phân bón tăng vọt kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu. Ông John Hansen, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Nebraska, đánh giá đợt suy thoái này là nghiêm trọng nhất đối với ngành nông nghiệp của Mỹ kể từ thập niên 1980.
"Chi phí đầu vào đang ở mức bất hợp lý", ông Matt Bailey, nông dân trồng ngô và đậu tương tại Nebraska, chia sẻ. Ông cho biết loại phân bón giàu phốt-pho thường dùng khi gieo trồng hiện có giá hơn 900 USD/tấn, so với mức giá khoảng 470 USD cách đây một thập niên.
Giá dầu diesel cũng tăng vọt sau khi xung đột Iran làm gián đoạn thị trường năng lượng và khiến lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz giảm mạnh.
"Cuộc chiến (Iran) đã tạo ra quá nhiều bất ổn cho chúng tôi - những người nông dân. Dự báo cho thấy nông dân sẽ không kiếm được lợi nhuận trong 2 năm tới", bà Pam Johnson, cựu Chủ tịch Hiệp hội Các nhà trồng ngô quốc gia, cho biết.
Nông dân Mỹ cũng cho rằng các tranh chấp thương mại của Washington đã làm sụt giảm nhu cầu từ thị trường nước ngoài, đặc biệt là nhu cầu đối với đậu tương Mỹ tại Trung Quốc. Vào tháng 6, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Quốc hội cấp thêm 11 tỷ USD hỗ trợ cho ngành này, sau khi hàng tỷ USD đã được chi trả trước đó.
Ngoài ra, tình trạng hạn hán và thời tiết nắng nóng bất thường cũng làm gia tăng áp lực, gây thiệt hại cho mùa màng tại nhiều khu vực tại Mỹ.