Tín hiệu đàm phán
Reuters hôm qua đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine do Mỹ làm trung gian, sớm nhất là vào đầu tháng 11. Thỏa thuận này đạt được sau cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại TP.Saint Petersburg (Nga).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng cho biết đã nhận thông điệp từ Mỹ và nhấn mạnh Kyiv ủng hộ hội đàm ba bên, hướng đến nhất trí về các đề xuất ngừng bắn, dừng tấn công hạ tầng năng lượng và sáng kiến nhân đạo. Lãnh đạo Ukraine còn đề xuất "đóng băng" tiền tuyến hiện tại để làm tiền đề cho các thỏa thuận sau, đồng thời nêu rõ mọi thỏa thuận cần phương Tây đảm bảo an ninh để ngăn nguy cơ xung đột bùng phát trở lại.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại TP.Saint Petersburg ngày 21.10
ẢNH: REUTERS
Trong khi đó, Điện Kremlin tỏ ra thận trọng hơn đối với các đề xuất từ Kyiv. Giới quan sát nhận định Moscow chưa có dấu hiệu nhượng bộ về các mục tiêu cốt lõi, bao gồm việc kiểm soát hoàn toàn vùng Donbass (gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk ở miền đông Ukraine), yêu cầu Ukraine không gia nhập NATO, và Nga ưu tiên đạt thỏa thuận hòa bình toàn diện thay vì ngừng bắn tạm thời. Ông Witkoff cho hay cuộc hội đàm với Tổng thống Putin mang tính xây dựng, song vẫn còn những điểm quan trọng cần giải quyết. Trả lời báo chí ngày 21.10, Tổng thống Donald Trump cho rằng thời điểm xung đột Nga - Ukraine chấm dứt "đang gần hơn bao giờ hết".
Dù các nỗ lực ngoại giao đang được gấp rút thúc đẩy, tình hình giao tranh trên thực địa vẫn căng thẳng. Rạng sáng 22.10, hàng loạt tên lửa dội xuống thủ đô Kyiv của Ukraine. Ngược lại, giới chức Nga tiết lộ hơn 600 máy bay không người lái (UAV) đã được phóng nhằm vào tỉnh Moscow cùng ngày.
Chiến thuật mềm mỏng của Washington
Chiến lược ngoại giao của chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuyển hướng rõ rệt trong thời gian qua. Giới chuyên gia nhận định Washington đang áp dụng chiến thuật mềm mỏng với Nga, kết hợp các lợi ích kinh tế nhằm kéo Moscow trở lại bàn đàm phán. Những động thái như hai bên đạt thỏa thuận xuất khẩu dầu diesel của Nga, nỗ lực mời Tổng thống Putin dự Hội nghị G20, hay việc Đặc phái viên Witkoff ngày 21.10 ca ngợi lãnh đạo Nga sau vụ thả công dân Mỹ, đều nằm trong tính toán này.
Đài NBC News dẫn lời cựu Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Robert O'Brien (làm việc trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump) nói việc Mỹ thể hiện thái độ ôn hòa là một cách để thuyết phục Nga tham gia đàm phán. Dù vậy, giới chức châu Âu và một số nghị sĩ Mỹ quan ngại kịch bản các bên vội vã nhất trí một thỏa thuận buộc Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ, tạo tiền lệ xấu và khuyến khích các hành động leo thang trong tương lai.
Ông Michael Kimmage, chuyên gia về chính sách đối ngoại tại Viện Nghiên cứu Brookings (Mỹ), nhận định với NBC News: "Bằng việc giữ khoảng cách với Ukraine và lấy lòng Nga, Mỹ có thể đạt được một số mục tiêu trên bàn đàm phán. Thế nhưng với việc Nhà Trắng thiếu công cụ gây sức ép lên Moscow, triển vọng đàm phán vẫn rất mơ hồ".
Ukraine mở kênh mua sắm vũ khí mới qua NATO
Ukraine vừa đạt thỏa thuận đối tác với Cơ quan Hỗ trợ và mua sắm NATO (NSPA), cho phép Kyiv trực tiếp mua vũ khí, đạn dược và trang thiết bị quân sự thông qua hệ thống tập trung của liên minh, thay vì chỉ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán song phương với từng quốc gia như trước đây, báo Financial Times đưa tin hôm qua. Bà Jacqueline Borsboom, đại diện NSPA, đánh giá cơ chế này giúp Ukraine tiếp cận nguồn cung nhanh chóng và tiết kiệm chi phí hơn. Đồng thời, động thái mới được kỳ vọng giúp Kyiv minh bạch toàn bộ quá trình mua sắm quốc phòng sau một số bê bối tham nhũng. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine cũng được phép tham gia đấu thầu cung cấp thiết bị cho NSPA, giúp Kyiv mang các công nghệ quân sự có thế mạnh, đặc biệt là UAV, sang thị trường châu Âu.