Trên ứng dụng theo dõi chất lượng không khí VN Air của Cục Môi trường những ngày qua ghi nhận tình trạng ô nhiễm không khí diễn ra tại Hà Nội và các địa phương khu vực vùng Thủ đô gồm: Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình, Hưng Yên và Bắc Ninh.
Mức độ ô nhiễm có sự khác nhau giữa các khoảng thời gian trong ngày. Ô nhiễm nghiêm trọng nhất thường tập trung trong khoảng thời gian từ giữa đêm đến sáng với mức ô nhiễm phổ biến ở ngưỡng kém và xấu.
Trong đó với mức ô nhiễm kém, nhóm nhạy cảm gồm người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp, tim mạch có thể chịu ảnh hưởng, nên hạn chế các hoạt động ngoài trời trong thời gian này.
Với mức ô nhiễm ở ngưỡng xấu, tất cả mọi người đều có thể chịu tác động. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nên hạn chế hoạt động mạnh, giảm thời gian và sử dụng khẩu trang khi tham gia các hoạt động ngoài trời thời gian này.
Vào khoảng thời gian từ trưa đến tối, chất lượng không khí được cải thiện tốt hơn, từ mức trung bình đến kém.
Những ngày qua, ô nhiễm không khí ở miền Bắc xảy ra trong điều kiện thời tiết bất lợi khi trời ít mưa, gió nhẹ. Dự báo hình thái thời tiết này còn kéo dài trong ít nhất 5-6 ngày tới, có thể tiếp tục gây ra ô nhiễm vào đêm đến sáng.
Miền Bắc cũng bắt đầu bước vào mùa ô nhiễm không khí nghiêm trọng, thường kéo dài từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, liên quan chặt chẽ đến điều kiện thời tiết bất lợi.
Các địa phương hứng chịu ô nhiễm nghiêm trọng nhất ở miền Bắc tập trung tại Vùng Thủ đô gồm: Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ và Ninh Bình. Đây là những địa phương có nhiều nguồn phát thải từ hoạt động giao thông, công nghiệp, xây dựng và các hoạt động đốt mở.
Nguyên nhân ô nhiễm không khí nói chung tại Việt Nam và khu vực miền Bắc được Cục Môi trường xác định bởi bốn nhóm nguyên nhân gồm: giao thông, xây dựng, sản xuất công nghiệp và các hoạt động dân sinh (như đốt rơm rạ).
Trong điều kiện thời tiết bất lợi, các chất ô nhiễm phát sinh từ các hoạt động trên khó khuếch tán, tập trung tại khu vực gần mặt đất, gây ra tình trạng ô nhiễm không khí.
Năm nay, việc kiểm soát nguồn thải từ hoạt động xây dựng được cơ quan chức năng rất quan tâm, trong bối cảnh nhiều địa phương đang đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị và triển khai các dự án.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường mới đây có công văn đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện các biện pháp kiểm soát bụi tại các công trường xây dựng.
Trong đó, chủ đầu tư và nhà thầu thi công phải thực hiện nghiêm các quy định về che chắn công trường, che phủ vật liệu, tưới nước, vệ sinh công trường và phương tiện vận chuyển.
Các công trường không được để đất, cát, vật liệu xây dựng phát tán ra môi trường xung quanh, qua đó góp phần hạn chế tác động đến chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các địa phương tiếp tục kiểm soát nguồn ô nhiễm từ hoạt động giao thông, sản xuất công nghiệp và các hoạt động dân sinh có khả năng phát tán chất ô nhiễm như đốt rơm rạ, đốt rác.