Sáng cuối tuần, anh Quốc tranh thủ dậy sớm, lên sân thượng tưới nước cho vườn rồi thu hoạch một ít mướp đắng, đậu que để chuẩn bị cho bữa cơm của 8 thành viên trong gia đình.
“Đã lâu rồi tôi không còn phải ra chợ mua những loại rau củ như mướp, bầu, dưa vì khu vườn trên sân thượng đã trồng đủ cho cả nhà ăn”, anh Quốc chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Mỗi mùa dưa anh Quốc thu hoạch được cả 100kg quả.
Từ sở thích trồng cây đến khu vườn 80m2
Anh Quốc cho biết bản thân yêu thích việc trồng cây từ nhiều năm nay. Trong khoảng 10 năm, nhiều lần chuyển nơi ở, anh vẫn duy trì việc trồng một số loại rau và cây ăn quả để thỏa mãn niềm đam mê.
Sau khi anh Quốc lập gia đình và có con, sở thích này dần trở thành mong muốn tạo ra nguồn rau quả sạch cho các thành viên trong nhà. Từ những chậu nhựa nhỏ trồng vài loại rau, anh từng bước mở rộng quy mô, trồng thêm nhiều loại cây khác nhau.
Trước đây, anh chỉ có thể trồng trên diện tích nhỏ vì không gian nhà không cho phép. Cuối năm 2022, khi gia đình mua ngôi nhà trên khu đất rộng khoảng 500m2, anh quyết định đầu tư một khu vườn lớn hơn. Nhận thấy sân thượng rộng, bỏ trống và có nhiều nắng, anh nảy ra ý tưởng biến nơi này thành một khu vườn trên cao.
Anh Quốc cải tạo sân thượng 80m2 thành khu vườn trồng rau, quả.
Dù đã có nhiều năm trồng rau, anh Quốc chưa từng làm trên diện tích lớn, cũng không có kinh nghiệm thiết kế. Những ngày đầu, anh chủ yếu tìm hiểu qua YouTube, sau đó tham gia các hội nhóm trồng cây, đặc biệt là những cộng đồng chuyên về làm vườn trên sân thượng để học cách bố trí, chăm sóc cây.
Trước khi bắt tay thực hiện, anh nhờ kỹ sư kiểm tra kết cấu, khả năng chịu tải của ngôi nhà và hệ thống chống thấm. Anh cũng tính toán cách bố trí chậu, bồn cây để phân bổ tải trọng hợp lý.
Anh Quốc thiết kế khu vườn theo nhiều tầng để tận dụng tối đa diện tích. Phía trên anh làm hệ thống giàn dành cho các loại cây leo như khổ qua, đậu, bầu, mướp, bí, chanh dây, dưa hấu...
Ở tầng giữa, anh bố trí cà chua, ổi, chanh, tắc cùng một số loại cây bụi. Phía dưới cùng trồng các loại rau như xà lách, rau muống, cải xanh, cải ngọt, bắp cải và các loại rau gia vị.
Bên trên anh Quốc làm giàn trồng các loại cây leo, bên dưới trồng rau theo mùa.
Theo anh Quốc, việc trồng cây trên sân thượng có một số thuận lợi riêng. Không gian trên cao đón nhiều nắng, gió và nhờ đặc thù độ cao nên hạn chế được một phần côn trùng gây hại.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là việc vận chuyển đất, phân bón, chậu cây và các vật dụng lên sân thượng. Để giải quyết vấn đề này, anh lắp thêm hệ thống ròng rọc, giúp đưa vật tư lên xuống thuận tiện hơn.
“Chi phí đầu tư riêng cho khu vườn sân thượng gần 200 triệu đồng, gồm chậu ghép, đất, phân bón, khung giàn, nhân công và một số cây ăn trái lâu năm”, anh Quốc chia sẻ.
Nhiều lần thất bại mới có khu vườn trĩu quả
Những ngày đầu khu vườn thành hình, anh Quốc gieo trồng nhiều loại rau, quả. Anh từng nghĩ rằng sau khi hoàn thiện hệ thống chậu, giàn và tưới nước, việc trồng cây sẽ không quá khó vì bản thân đã có nhiều năm kinh nghiệm.
Tuy nhiên, thực tế lại không đơn giản, nhiều cây sau một thời gian sinh trưởng đã chết, buộc anh phải nhổ bỏ. “Trồng cây không phải cứ gieo xuống là sẽ có thu hoạch. Côn trùng, nấm bệnh, nhện đỏ hay thời tiết không thuận lợi đều có thể khiến cây hỏng”, anh nói.
Dưa hấu là loại quả được trồng nhiều nhất trong vườn.
Sau nhiều lần thất bại, anh nhận ra khâu xử lý đất đóng vai trò rất quan trọng. Trước khi trồng cây con, anh thường xử lý đất bằng vôi nông nghiệp nhằm hạn chế mầm bệnh. Khi sử dụng phân hữu cơ, anh cũng chú ý đến độ hoai mục. Theo anh, phân động vật chưa được ủ kỹ có thể chứa vi khuẩn gây hại cho rễ cây.
Việc lựa chọn giống cũng được anh cân nhắc theo mùa. Trước tình trạng thời tiết TPHCM ngày càng nóng, anh ưu tiên những giống cây có khả năng chịu nhiệt tốt như các loại dưa. “Vườn của tôi trồng nhiều nhất là dưa hấu và dưa lưới vì cả 3 con của tôi đều thích ăn”, anh Quốc nói.
Theo anh, mỗi đợt dưa hấu và dưa lưới vào vụ, khu vườn có thể cho sản lượng gần 100kg. Gia đình anh không sử dụng hết nên thường chia cho ông bà, anh chị em cùng thưởng thức.
Các loại bầu, mướp, bí đỏ, bí đao, đậu đũa, đậu que, ớt và rau xanh được anh trồng luân phiên gần như quanh năm. "Khu vườn đáp ứng khoảng 80% nhu cầu rau, quả của gia đình 8 người", anh Quốc cho hay.
Gia đình anh Quốc gần như không phải mua rau bên ngoài.
Với anh Quốc, giá trị của khu vườn không chỉ nằm ở số lượng rau quả thu hoạch mỗi ngày.
“Khu vườn giống như lá phổi của ngôi nhà, phần nào giúp bảo vệ không gian sống khỏi khói bụi và tiếng ồn của TPHCM. Chỉ cần một chậu cây được chăm sóc, tỉa tót, rồi nhìn nó ra hoa, kết trái cũng khiến cuộc sống nhẹ nhàng hơn rất nhiều”, anh chia sẻ.
Khu vườn cũng trở thành không gian để gia đình anh cùng các con vui chơi và kết nối với nhau. Thay vì dành nhiều thời gian với điện thoại, máy tính bảng hoặc laptop, 3 đứa trẻ có thể chạy nhảy, quan sát cây cối, cùng bố chăm sóc và thu hoạch rau quả.
“Nếu tính về kinh tế thì làm vườn chắc chắn tốn nhiều tiền hơn việc ra chợ mua một bó rau. Nhưng đổi lại, mình biết thứ mình đang ăn được trồng như thế nào. Quan trọng hơn là cảm giác tự tay gieo trồng, chăm sóc rồi thu hoạch thành quả của mình. Với tôi, như vậy là rất đáng”, anh Quốc nói.
Ảnh: Nhân vật cung cấp