Trong sắc lệnh ban hành hôm 26/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Elon Musk được trao Huân chương Tự do vì "đóng góp vào việc bảo vệ tự do và tính mạng của con người, cũng như sự phát triển trong quan hệ giữa người dân Ukraine và Mỹ".
Theo truyền thông Ukraine, đây là huân chương cao quý nhất của quốc gia này dành cho công dân nước ngoài. Tỷ phú Mỹ chưa bình luận về việc được Tổng thống Ukraine tặng Huân chương Tự do.
Công ty SpaceX của ông Musk vận hành mạng lưới Internet vệ tinh Starlink, hệ thống hiện đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì kết nối ở Ukraine và được quân đội nước này sử dụng rộng rãi kể từ khi xung đột với Nga bùng phát vào đầu năm 2022.
Elon Musk phát biểu tại Davos, Thụy Sĩ hồi tháng 1. Ảnh: AP
Hệ thống Starlink cung cấp đường truyền liên lạc tốc độ cao giữa các vị trí chiến đấu và sở chỉ huy của Ukraine. Khi được gắn lên phương tiện bay không người lái, thiết bị đầu cuối Starlink mang lại kết nối khó bị gây nhiễu và không bị hạn chế bởi những nhược điểm của ăng-ten vô tuyến truyền thống.
Đầu năm nay, SpaceX hợp tác với giới chức Ukraine để ngăn quân đội Nga sử dụng bộ thu phát Starlink bằng cách ra mắt một hệ thống xác thực, trong đó chỉ những thiết bị đã được phê duyệt và nằm trong "danh sách trắng" mới được hoạt động ở nước này.
Ông Zelensky cho rằng quyết định trên của SpaceX đã góp phần vào những thắng lợi trên chiến trường của Ukraine trong năm nay.
Tổng thống Zelensky trao cho ông Musk Huân chương Tự do trong bối cảnh Ukraine đang muốn được SpaceX cho phép sử dụng hệ thống Starlink để điều khiển UAV tập kích các bệ phóng tên lửa đạn đạo trên đất Nga, nhằm ngăn Moskva phóng tên lửa vào các thành phố ở nước này.
Musk hiện chỉ cho phép Kiev sử dụng hệ thống Starlink trên lãnh thổ Ukraine hoặc khu vực do Moskva kiểm soát kể từ năm 2014, trong đó có bán đảo Crimea.
Máy bay không người lái FP-1 được phóng từ địa điểm không được tiết lộ ở Ukraine hôm 16/8. Ảnh: AP
Theo Tổng thống Zelensky, nếu được phép sử dụng Starlink rộng rãi hơn, Ukraine có thể làm suy giảm "những năng lực mà Nga đang dựa vào để kéo dài cuộc chiến".
Dù vậy, tạp chí Atlantic hôm 7/8 dẫn lời hai đồng minh thân cận của cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết ông Musk đang từ chối đề nghị của Kiev, với lý do đã đến lúc Ukraine đạt thỏa thuận hòa bình với Nga.
Hồi năm 2022, Musk từng ngắt quyền truy cập của lực lượng Ukraine trong một chiến dịch quanh bán đảo Crimea, do lo ngại hành động này có thể khiến Nga đáp trả bằng biện pháp hạt nhân.
Tổng thống Zelensky hôm 22/8 cho biết tỷ phú Mỹ có thể sẽ thay đổi quan điểm về việc cho phép Ukraine sử dụng mạng lưới Starlink trên đất Nga.
"Cho tới nay, ông Musk vẫn cho rằng đây sẽ là sự leo thang. Tuy nhiên, ông ấy có thể thay đổi ý kiến sau khi xem xét thêm các lập luận khác", lãnh đạo Ukraine cho hay.
Phạm Giang (Theo Kyiv Independent, Hromadske, United24 Media)