OpenAI tuyên bố AI đã giải được 1 trong 7 bài toán khó nhất thế giới

Theo Hãng tin AFP ngày 9-9, OpenAI tuyên bố một mô hình trí tuệ nhân tạo chưa công bố của công ty đã tìm ra lời giải cho bài toán Navier-Stokes. Đây là một trong bảy bài toán Thiên niên kỷ nổi tiếng, được giới toán học xem là những thách thức khó nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, tuyên bố mới chỉ đến từ OpenAI, còn lời giải vẫn phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt trước khi được công nhận. Bài toán Navier-Stokes tập trung vào các phương trình mô tả chuyển động của không khí, nước cùng nhiều loại chất lỏng và chất khí khác. Những phương trình này có vai trò quan trọng trong thiết kế máy bay, dự báo thời tiết, nghiên cứu dòng máu và nhiều lĩnh vực khoa học kỹ thuật. Nếu lời giải được xác nhận, thành tựu này có thể mở rộng khả năng con người nghiên cứu các hiện tượng vận động phức tạp trong tự nhiên. Viện Toán học Clay của Mỹ công bố bảy bài toán Thiên niên kỷ vào năm 2000, kèm phần thưởng lên tới một triệu USD cho mỗi lời giải chính xác. Đến nay, chỉ một bài toán trong danh sách được giải, khiến tuyên bố của OpenAI lập tức thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng khoa học. Bài toán Navier-Stokes tồn tại từ lâu, với những câu hỏi căn bản vẫn chưa có đáp án hoàn chỉnh trong nhiều thập kỷ. Các nhà nghiên cứu OpenAI cho biết mô hình mới được huấn luyện từ cuối tháng 8, đồng thời sở hữu năng lực vượt trội so với những mô hình từng được công bố trước đó. Sau khi xuất hiện tin đồn một đối thủ đã giải được bài toán Thiên niên kỷ, OpenAI quyết định thử mô hình với sáu bài toán vẫn chưa có lời giải. Trong số các kết quả thu được, nỗ lực xử lý bài toán Navier-Stokes được đánh giá là đáng chú ý nhất. Ở giai đoạn cuối, khoảng 10.000 tác nhân AI đã phối hợp nhằm tìm kiếm và hoàn thiện lời giải cho bài toán đầy thách thức này. OpenAI cho biết toàn bộ quá trình kéo dài khoảng bảy ngày, với chi phí tính toán lên tới hàng triệu USD. Nhà nghiên cứu Sebastien Bubeck nói chi phí lần này cao khoảng 1.000 lần so với những lần công ty dùng AI giải các bài toán trước đây. Giám đốc nghiên cứu OpenAI Mark Chen gọi kết quả là một cột mốc quan trọng của AI, đồng thời cho rằng công nghệ này có thể hỗ trợ con người xử lý thêm nhiều bài toán khó. Dù vậy, một kết quả do mô hình tạo ra chưa đồng nghĩa lời giải đã đúng, bởi toán học đòi hỏi chứng minh chặt chẽ, công khai và có thể kiểm tra độc lập. Chính vì thế, tuyên bố của công ty hiện vẫn được xem là bước tiến đáng chú ý, chưa phải kết luận cuối cùng. Theo quy định của Viện Toán học Clay, lời giải phải được công bố trên một tạp chí khoa học để các chuyên gia đánh giá, sau đó được giới toán học công nhận trong ít nhất hai năm. Khi thời hạn này hoàn tất, CMI mới thành lập hội đồng xem xét và quyết định lời giải có đáp ứng đầy đủ yêu cầu hay không. OpenAI cũng cho biết sẽ không nhận phần thưởng một triệu USD nếu lời giải cuối cùng được xác nhận. Tuyên bố của OpenAI gây tranh cãi vì xuất hiện chỉ vài giờ sau khi nhà toán học Tristan Buckmaster cùng Levent Alpoge, nhà nghiên cứu thuộc công ty AI đối thủ Anthropic, công bố nghiên cứu có hỗ trợ của AI. Nghiên cứu này liên quan đến ba phương trình toán học khác, tạo thêm bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các phòng thí nghiệm AI hàng đầu. Vì vậy, giới quan sát sẽ còn chờ bản chứng minh được công bố, quá trình phản biện hoàn tất và cộng đồng toán học đưa ra phán quyết.