Nếu được giới toán học xác nhận, đây sẽ là một cột mốc đáng chú ý trong quá trình AI tiến vào những lĩnh vực từng được xem là đỉnh cao của năng lực tư duy con người. Một loạt chatbot như ChatGPT gián đoạn hoạt động ChatGPT có thể đọc và gửi tin nhắn iMessage thay người dùng ChatGPT cung cấp tính năn...
OpenAI tuyên bố một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) chưa được công bố của hãng đã giải được bài toán Navier-Stokes - một trong những vấn đề hóc búa nhất của toán học, vốn khiến các nhà nghiên cứu loay hoay qua nhiều thế hệ.
Nếu được giới toán học xác nhận, đây sẽ là một cột mốc đáng chú ý trong quá trình AI tiến vào những lĩnh vực từng được xem là đỉnh cao của năng lực tư duy con người.
Trong thông báo ngày 8/9, các nhà nghiên cứu OpenAI cho biết chỉ mất vài ngày và hàng triệu USD chi phí điện toán để giải bài toán Navier-Stokes, một trong 7 Bài toán Thiên niên kỷ - những vấn đề toán học được đánh giá là khó nhất do Viện Toán học Clay xây dựng danh sách.
Bài toán Navier-Stokes liên quan đến các phương trình mô tả chuyển động của các chất như không khí và nước, được ứng dụng trong thiết kế máy bay, dự báo thời tiết và nghiên cứu dòng máu. OpenAI cho biết kết quả nghiên cứu cho thấy các phương trình này có thể bị phá vỡ theo thời gian, qua đó giải đáp câu hỏi đặt ra trong Bài toán Thiên niên kỷ.
Giám đốc nghiên cứu của OpenAI Mark Chen đánh giá đây là “một cột mốc quan trọng đối với nghiên cứu AI”, đồng thời cho rằng AI có thể mở ra khả năng giải đáp ngày càng nhiều câu hỏi hóc búa nhất của nhân loại.
Mỗi Bài toán Thiên niên kỷ đi kèm giải thưởng 1 triệu USD. Kể từ khi danh sách được công bố năm 2000, mới chỉ có một bài toán được giải. OpenAI cho biết sẽ không nhận giải thưởng nếu phát hiện của hãng được xác nhận.
Theo quy định của giải thưởng, lời giải phải được công bố trên một tạp chí khoa học có phản biện và được cộng đồng toán học chấp nhận trong ít nhất 2 năm, trước khi Viện Toán học Clay thành lập hội đồng xem xét. Chủ tịch Viện Toán học Clay, Giáo sư Martin Bridson, nhấn mạnh quá trình đánh giá sẽ được tiến hành thận trọng và “hoàn toàn nghiêm ngặt”.
OpenAI cho biết bắt đầu huấn luyện mô hình mới vào cuối tháng 8, với năng lực vượt xa các mô hình từng được công bố. Vài ngày sau, khi xuất hiện tin đồn trên mạng rằng một đối thủ đã giải được các Bài toán Thiên niên kỷ, OpenAI đã cho mô hình thử sức với cả 6 bài toán còn chưa có lời giải. Trong quá trình này, bài toán Navier-Stokes cho thấy những dấu hiệu khả quan, khiến công ty quyết định tập trung nguồn lực tính toán.
Nhà nghiên cứu Sebastien Bubeck cho biết ở giai đoạn cuối, khoảng 10.000 tác nhân AI - các chương trình có khả năng hoạt động độc lập - cùng làm việc trên bài toán và trao đổi thông tin với nhau. Chi phí tính toán lên tới “hàng triệu USD”, trong khi ông Bubeck cho rằng con số này cao khoảng 1.000 lần so với chi phí OpenAI từng sử dụng cho những kết quả toán học trước đây. Theo OpenAI, các tác nhân AI đã đưa ra lời giải vào ngày 5/9, khoảng 88 giờ sau khi dự án bắt đầu.
Tuyên bố trên của OpenAI được đưa ra chỉ vài giờ sau khi nhà toán học Tristan Buckmaster thuộc Đại học New York và Levent Alpoge, nhà nghiên cứu tại Anthropic - đối thủ của OpenAI - công bố công trình có sự hỗ trợ của AI liên quan đến 3 phương trình tương tự. Ông cho rằng OpenAI chỉ bắt đầu nghiên cứu vấn đề này sau khi thông tin về công trình của ông và Alpoge được lan truyền, đồng thời sử dụng một hướng tiếp cận tương tự mà hai nhà nghiên cứu đã dành nhiều tháng phát triển.
OpenAI bác bỏ việc tiếp cận công trình của nhóm đối thủ và khẳng định không sử dụng các câu lệnh hay chứng minh của họ để định hướng hệ thống AI. Tuy nhiên, công ty sau đó thừa nhận không thể hoàn toàn loại trừ khả năng dữ liệu đã được ẩn danh từ quá trình sử dụng các sản phẩm của OpenAI có thể từng góp phần cải thiện mô hình./.
(TTXVN/Vietnam+)
OpenAI tuyên bố một mô hình trí tuệ nhân tạo chưa từng được công bố của hãng đã giải bài toán Navier-Stokes, một trong những thách thức lớn nhất lịch sử toán học. Nếu giới chuyên môn xác nhận kết quả, đây sẽ là dấu mốc đáng chú ý, cho thấy AI đang tiến vào những lĩnh vực từng được xem là đỉnh cao tư duy của con người. Thông tin do VietnamPlus, thuộc Thông tấn xã Việt Nam, dẫn lại từ tuyên bố ngày 8/9 của các nhà nghiên cứu OpenAI.
Theo OpenAI, mô hình chỉ cần vài ngày cùng chi phí điện toán lên tới hàng triệu USD để tìm ra lời giải cho Navier-Stokes. Bài toán này thuộc nhóm 7 Bài toán Thiên niên kỷ, danh sách những vấn đề toán học đặc biệt khó do Viện Toán học Clay xây dựng. Mỗi bài toán đi kèm giải thưởng một triệu USD, nhưng OpenAI khẳng định sẽ không nhận tiền nếu phát hiện của hãng được xác nhận.
Navier-Stokes tập trung vào các phương trình mô tả chuyển động của chất lỏng và chất khí, chẳng hạn nước, không khí hoặc dòng máu trong cơ thể. Những phương trình này có vai trò trong thiết kế máy bay, dự báo thời tiết, nghiên cứu dòng máu cùng nhiều lĩnh vực kỹ thuật và khoa học khác. Câu hỏi cốt lõi là liệu các phương trình có luôn tạo ra nghiệm phù hợp hay có thể bị phá vỡ theo thời gian trong một số điều kiện nhất định.
OpenAI cho biết kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các phương trình Navier-Stokes có thể bị phá vỡ theo thời gian, qua đó giải đáp câu hỏi trung tâm của bài toán. Tuy nhiên, tuyên bố hiện vẫn cần trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt trước khi được cộng đồng toán học công nhận. Một lời giải được xem là hợp lệ phải xuất hiện trên tạp chí khoa học có phản biện, sau đó được giới toán học chấp nhận ít nhất hai năm.
Chỉ khi các điều kiện đó hoàn tất, Viện Toán học Clay mới thành lập hội đồng xem xét chính thức về giải thưởng. Chủ tịch viện, Giáo sư Martin Bridson, nhấn mạnh quá trình đánh giá sẽ được tiến hành thận trọng, hoàn toàn nghiêm ngặt và dựa trên các tiêu chuẩn toán học established. Từ khi danh sách Bài toán Thiên niên kỷ được công bố năm 2000, mới chỉ một bài toán được giới toán học giải thành công.
Giám đốc nghiên cứu OpenAI Mark Chen gọi phát hiện này là một cột mốc quan trọng đối với nghiên cứu AI. Ông cho rằng trí tuệ nhân tạo có thể mở ra khả năng giải đáp ngày càng nhiều câu hỏi hóc búa nhất mà nhân loại đã theo đuổi qua nhiều thế hệ. Dù vậy, ý nghĩa của tuyên bố sẽ phụ thuộc vào việc các nhà toán học độc lập có thể kiểm tra, tái lập và chấp nhận lời giải hay không.
OpenAI cho biết hãng bắt đầu huấn luyện mô hình mới vào cuối tháng 8, với năng lực được mô tả là vượt xa các mô hình từng công bố. Vài ngày sau, trước tin đồn một đối thủ đã giải được các Bài toán Thiên niên kỷ, công ty cho mô hình thử sức với cả sáu bài toán còn bỏ ngỏ. Navier-Stokes dần cho thấy tín hiệu khả quan, khiến OpenAI quyết định dồn thêm nguồn lực tính toán vào hướng nghiên cứu này.
Nhà nghiên cứu Sebastien Bubeck cho biết giai đoạn cuối có khoảng 10.000 tác nhân AI cùng làm việc, tự hoạt động và trao đổi thông tin để xử lý bài toán. Chi phí tính toán lên tới hàng triệu USD, cao khoảng 1.000 lần mức OpenAI từng sử dụng cho những kết quả toán học trước đây, theo đánh giá của ông Bubeck. Các tác nhân được cho là đưa ra lời giải ngày 5/9, khoảng 88 giờ sau khi dự án bắt đầu.
Tuyên bố của OpenAI xuất hiện chỉ vài giờ sau khi nhà toán học Tristan Buckmaster thuộc Đại học New York cùng Levent Alpoge, nhà nghiên cứu tại Anthropic, công bố công trình có AI hỗ trợ. Công trình này liên quan đến ba phương trình tương tự, khiến Buckmaster cho rằng OpenAI chỉ bắt đầu nghiên cứu sau khi thông tin về công trình của họ lan truyền. Ông cũng nhận định OpenAI đã sử dụng một hướng tiếp cận tương tự hướng mà hai nhà nghiên cứu dành nhiều tháng phát triển.
OpenAI bác bỏ việc tiếp cận công trình của nhóm đối thủ, đồng thời khẳng định hệ thống không sử dụng câu lệnh hoặc chứng minh của họ để định hướng quá trình giải. Tuy nhiên, công ty sau đó thừa nhận không thể hoàn toàn loại trừ khả năng dữ liệu đã được ẩn danh từ quá trình người dùng sử dụng sản phẩm OpenAI từng góp phần cải thiện mô hình. Chi tiết này khiến tuyên bố về thành tựu càng cần được xem xét kỹ, nhất là trong bối cảnh ranh giới giữa năng lực tự học, dữ liệu huấn luyện và đóng góp của con người vẫn đang gây tranh luận.
