Paris, tiếng dương cầm và lời thơ vẫn ngân lên

Sáng cuối tuần, tôi vào Paris đón bạn như đã hẹn. Rẽ vào vài con phố trung tâm, cảnh ngổn ngang, đổ vỡ vẫn còn đó dù đã được dọn đi rất nhiều. Phần nào tôi hình dung sự hỗn loạn, phá hoại hôm trước, tan hoang đến đau lòng.

Tuy nhiên, tôi vẫn thấy một Paris khác, một thủ đô nước Pháp tuyệt đẹp như ngàn xưa đã thế.

Paris hôm qua và hôm nay

Bên đường, các cửa hàng bắt đầu bịt những tấm ván gỗ che mảng vỡ. Nơi khác vẫn chưa kịp xử lý, những vết kính nứt vẫn còn đó, hay những giá hàng trống trơn như chứng cứ bạo loạn không thể chối cãi.

Nhưng cũng ngay ở đó, một đoàn người vẫn đang xếp hàng chờ mở cửa một nhà hát kịch nhỏ, mà lối vào giờ đây đã phủ kín bởi hai tấm gỗ ép che cả hai mảng kính lớn. Những cửa hàng đang bắt đầu mở cửa. Vài chỗ, các xe giao hàng đã tấp nập từ sớm, ùn tắc một đoạn phố.

Dọc sông Seine thơ mộng, người chạy bộ đan xen khách bộ hành đang ung dung nhẹ bước ngắm nhìn phố xá hai bờ sông. Nhịp sống Paris vẫn chậm rãi, khoan thai đã trở thành đặc trưng. Tôi tạt qua một góc phố khác, chủ quán cà phê, bánh mì đang hối hả phục vụ khách hàng bắt đầu ngày càng đông dần. Hình ảnh bình yên và đầy sức sống, chuyện hỗn loạn, bạo lực như chưa từng có ở đây.

Radio trên xe vẫn đưa tin về Hội chợ quốc tế nghệ thuật đương đại hàng năm "Art Basel" tụ hội giới sưu tập toàn thế giới. Nơi đây những thương vụ bán tranh đắt đỏ vẫn sôi nổi trong tòa nhà triển lãm Grand Palais ngay trên đại lộ Champs Elysee. Đam mê công nghệ hơn, mấy gia đình bạn tôi dành cả buổi đến thăm triển lãm các mẫu xe hơi mới nhất tại trung tâm hội chợ Portes de Versailles.

Còn gia đình chúng tôi lại chọn kéo nhau vào rừng thu hoạch hạt dẻ, hoạt động luôn thú vị không thể thiếu mỗi độ thu sang. Cuộc sống thường nhật vẫn như dòng sông trôi bình yên, có thể tung bọt, đổi dòng nơi những góc cua ghềnh đá, nhưng cả dòng sông vẫn cuộn chảy đưa nước mát lành về phía trước.

Bạn tôi mở triển lãm tranh mới chỉ gần hai tuần. Buổi khai mạc chỉ sau ngày bạo loạn 3 hôm, khi những thước phim về cảnh đập phá còn chưa nguội trên đài báo, thì khách mời và bạn bè đến còn nhiều hơn dự kiến, chật cả không gian triển lãm.

• Thư Paris: Giải mã làn sóng biểu tình tại Pháp

• Phong Đinh đưa khu vườn Đà Lạt lên sàn diễn Paris

• Giáo hoàng Leo XIV cử hành thánh lễ ngoài trời ở Paris với khoảng 800.000 người tham dự

Chiều thứ Bảy sau đó lại dự báo một cuộc biểu tình lớn, buổi biểu diễn vẫn được quyết định diễn ra như dự kiến. Vài lần tôi nhắn hỏi bạn: "Vẫn tổ chức à? Có sợ khách mời không dám đến không?". Bạn vẫn quyết không thay đổi lịch trình. Để rồi, buổi đọc thơ, nhạc hôm ấy vẫn diễn ra ấm cúng, suôn sẻ, với khách đăng ký vẫn đến dự.

Ngoài cánh cửa gỗ sừng sững trước khoảng sân galerie, có thể đang huyên náo cuộc biểu tình, hay căng thẳng hình ảnh cảnh sát trấn áp những kẻ quá khích. Nhưng hình như chẳng có gì lọt vào làm sao nhãng sự tập trung của khách mời trong một không gian tranh, thơ và nhạc sâu lắng ấy.

Tôi trót có lịch đưa lũ trẻ đi chơi trò leo núi trong nhà, nên không tham dự mà chỉ được ngồi xem lại toàn bộ buổi diễn nghệ thuật qua video ghi lại, khi màn đêm đã buông xuống. Có những lúc, vần thơ gieo vào tâm trí gợi sự xúc động sâu thẳm. Nhưng trên hết, tôi thầm cảm ơn và cảm phục bạn tôi đã không rời lịch buổi diễn. Để phòng tranh của bạn, buổi biểu diễn bạn tổ chức, như một minh chứng sống động cho một lẽ hiển nhiên: cuộc sống nghệ thuật vốn luôn sôi động của Paris vẫn luôn bền bỉ và là nơi gắn kết con người trước mọi chia rẽ, khó khăn.

Và tôi được cùng bạn, mang những tác phẩm nghệ thuật xuyên qua một Paris đan xen giữa đổ vỡ và bình yên. Tôi không thể hình dung có một ngày, tôi chở trong xe của mình, một chiếc đàn piano cho một buổi diễn nghệ thuật. Và tôi chở cả những bức tranh cho cuộc triển lãm, tôi đi qua những mảng vỡ, những gạch vụn rơi vãi trên đường, tàn dư một cuộc bạo loạn chưa từng thấy sau biểu tình.

Niềm tin mọi thứ chia rẽ sẽ hàn gắn

Tự dưng tôi thấy mình được giống như những chủ tiệm sách vẫn bày những kệ sách trên hè phố, được như chị chủ hàng hoa đang ôm những chậu hoa mới tưới tắm bày trước thềm vừa mới quét dọn lại.

Trên những con phố đêm nhộn nhịp khác thường, quán xá vẫn san sát thực khách, nép vào bên nhau trong cái lạnh tối mùa thu. Chỉ ngay mấy bước chân, có những cửa tiệm đang sáng đèn, tiếng khoan tiếng đục đóng vội những tấm ván cuối bịt khung cửa kính bị vỡ trong bạo loạn.

Những chủ tiệm bị đập phá hôm trước, họ đang dọn dẹp, nhặt nhạnh những gì sót sau cơn bão lòng người hỗn loạn, để lại đứng lên khôi phục cơ nghiệp. Rảo bước qua những con phố đan xen cảm xúc ấy, tôi thấy chính mình như cũng đang gom lại những mảnh niềm tin đôi khi trở nên mong manh, dễ vỡ, về một ngày mai. Để tôi dặn mình tin, những đảo lộn, những chia rẽ đối đầu này, sẽ được hàn gắn, giải tỏa một ngày không xa.

Bạn bè tôi và cả những người xa lạ khác màu da vẫn bên nhau quanh ly cà phê ấm áp mùa thu. Cô hàng hoa vẫn mở cửa, người bán tranh vẫn sáng đèn, và tiếng dương cầm vẫn réo rắt ngân vang ngợi ca vẻ đẹp cùng tình yêu con người...

Thành phố nhỏ Vannes ở miền Bretagne nước Pháp khiến người ta bớt vội, đi chậm hơn để nhìn những thanh gỗ nghiêng trên mái nhà cổ, dừng lại nghe một khúc nhạc không tên và hiểu rằng một phiên chợ cũng có thể kể lịch sử của đất đai, biển cả và con người vùng đất này.