Các nhà khoa học vừa thông báo phát hiện 'thế kỷ' trên mặt trăng: đó là một hõm chảo còn lớn hơn đấu trường La Mã ở thành Rome và là kết quả của một vụ va chạm mãnh liệt cách đây 2 năm.
Ảnh trước và sau khi hõm chảo McGetchin hình thành
ảnh: nasa
Hõm chảo mới được phát hiện trên mặt trăng có đường kính hơn 220 m, sâu đến 43 m. Với kích thước này, hõm chảo là hố va chạm lớn nhất từng được ghi nhận trong hệ mặt trời trong thời gian gần đây.
Theo AFP hôm 17.9 dẫn lời các nhà nghiên cứu, xác suất một vụ va chạm hình thành hõm chảo như thế theo ước tính chỉ xảy ra khoảng 132 năm một lần. Điều này khiến hố va chạm trở thành kho tàng dữ liệu quý giá trong bối cảnh Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) chuẩn bị căn cứ mới trên mặt trăng. Trung Quốc và Nga cũng đang có ý định tương tự.
"Sự kiện trên có xác xuất rất hiếm về mặt thống kê, mang đến quan sát chỉ có một lần trong đời", các nhà khoa học viết trong báo cáo đăng trên chuyên san Science Advances.
Tàu quỹ đạo trinh sát mặt trăng (LRO) của NASA đã phát hiện hõm chảo ở phần gần hơn của mặt trăng vào tháng 5.2024, ngay sau khi hố va chạm được hình thành xuất phát từ một khối vật liệu của sao chổi hoặc tiểu hành tinh đao lao đến vệ tinh tự nhiên của trái đất.
Tuy nhiên, các kính viễn vọng trên không gian và trên mặt đất đã không phát hiện vụ thiên thể tấn công mặt trăng xảy ra theo thời gian thực.
Phải mất thời gian để các nghiên cứu trên trái đất tập hợp dữ liệu hình ảnh và xác nhận phát hiện mới vào đầu năm nay.
Hõm chảo được đặt tên theo cố tiến sĩ Thomas McGetchin, cựu Giám đốc Viện Mặt trăng và Hành tinh ở Houston (bang Texas).
Vụ va chạm trên đã thổi bay bề mặt dài hơn 100 km của mặt trăng.
Bước đi mới của Trung Quốc trong kế hoạch chinh phục mặt trăng
Một hõm chảo mới trên Mặt Trăng, có đường kính hơn 220 m và sâu tới 43 m, vừa được xác định là hố va chạm lớn nhất từng được ghi nhận trong hệ Mặt Trời trong thời gian gần đây. Kích thước của nó vượt đấu trường La Mã ở Rome, cho thấy sức công phá đặc biệt lớn của thiên thể đã lao xuống bề mặt vệ tinh tự nhiên của Trái Đất cách đây 2 năm.
Tàu quỹ đạo trinh sát Mặt Trăng LRO của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ phát hiện hõm chảo ở phần gần của Mặt Trăng vào tháng 5.2024, không lâu sau khi nó hình thành do một khối vật liệu từ sao chổi hoặc tiểu hành tinh lao xuống. Vụ va chạm không được các kính viễn vọng trên mặt đất và trong không gian ghi nhận theo thời gian thực, khiến giới nghiên cứu phải tập hợp, đối chiếu dữ liệu hình ảnh trong thời gian dài trước khi xác nhận phát hiện vào đầu năm nay. Sức nổ của sự kiện đã làm vật chất bề mặt Mặt Trăng văng xa hơn 100 km.
Hõm chảo được đặt tên McGetchin để tưởng nhớ cố tiến sĩ Thomas McGetchin, cựu Giám đốc Viện Mặt Trăng và Hành tinh tại Houston, bang Texas. Giá trị của phát hiện không chỉ nằm ở quy mô hiếm gặp, mà còn ở nguồn dữ liệu thực địa về nguy cơ va chạm trong bối cảnh NASA chuẩn bị xây dựng căn cứ mới trên Mặt Trăng. Khi Trung Quốc và Nga cũng theo đuổi những kế hoạch tương tự, việc hiểu rõ tần suất, phạm vi ảnh hưởng và hậu quả của các vụ va chạm sẽ có ý nghĩa trực tiếp đối với an toàn của những cơ sở lâu dài ngoài Trái Đất.
