Phó chủ tịch TP.HCM: Dữ liệu nhiều nhưng phải kết nối, khai thác hiệu quả

Ngày 9-10, TP.HCM tổ chức Ngày hội Công dân số và lễ phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM. Chương trình hướng đến Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10-10.

Dữ liệu có khắp nơi nhưng chưa chắc sử dụng được

Phát biểu tại sự kiện, ông Trương Minh Huy Vũ - Phó chủ tịch UBND TP.HCM - nhận định thành phố có những điều kiện thuận lợi về kinh tế, xã hội, con người, cùng sự tập trung của các doanh nghiệp phát triển giải pháp công nghệ.

Qua tham quan các gian trưng bày tại ngày hội, ông ghi nhận sự hiện diện của các doanh nghiệp công nghệ giáo dục (EdTech), từ phần cứng, phần mềm ứng dụng đến dữ liệu. Ông đề cập xu hướng trí tuệ nhân tạo vật lý (Physical AI), với khả năng phát triển robot giao tiếp với học sinh và các phần mềm hỗ trợ giáo viên, giảng viên xây dựng bài giảng nhanh, sinh động hơn.

Tuy nhiên, theo ông Vũ, một bài toán đặt ra là làm sao kết nối và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu hiện có. "Có khắp nơi không có nghĩa là dữ liệu đó ta dùng được", ông nói.

Ông lấy ví dụ ngành giáo dục cần một hệ thống dữ liệu chuyên sâu về lịch sử Việt Nam qua các thời kỳ. Nếu chỉ tìm kiếm trên Google hoặc sử dụng các công cụ AI, vấn đề đặt ra là làm sao xác định thông tin đúng, sai, phân biệt nguồn chính thống với các quan điểm đang được thảo luận.

Trước sự phát triển của các công cụ và tác nhân AI trên thế giới, ông Vũ cũng đặt vấn đề xây dựng dữ liệu nội sinh, nguồn tri thức phục vụ phát triển AI của người Việt.

Theo ông, việc kết nối và khai thác dữ liệu phải đi cùng yêu cầu pháp lý, bảo vệ thông tin cá nhân. Dữ liệu từ học sinh, sinh viên đến người lao động, công đoàn viên... cần được sử dụng đúng mục đích, tránh bị khai thác cho những hoạt động thương mại ngoài mong muốn của người dùng.

"Khi môi trường số càng phát triển, dữ liệu càng phát triển, thì bảo vệ dữ liệu là việc rất quan trọng", ông Vũ nói.

Liên quan đến học tập suốt đời, ông Vũ cho rằng hoạt động khuyến học hiện nay đã thay đổi, khi người dân có thể học liên tục, học theo nhu cầu và tiếp cận kiến thức qua các nền tảng công nghệ. Tuy nhiên, nhiều nền tảng, nhất là các mạng xã hội, sử dụng thuật toán để liên tục đề xuất nội dung dựa trên hành vi của người dùng. 

Vì thế, người dùng cần chủ động lựa chọn những thông tin, kiến thức mình muốn tiếp nhận. "Việc lựa chọn học, việc lựa chọn xem, việc lựa chọn trải nghiệm chính là tạo nên tri thức của chúng ta", ông Vũ nói.

TP.HCM sẽ phát triển "siêu ứng dụng" Công dân số

Tại buổi lễ, bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM - cho biết đơn vị đã tập trung xây dựng, vận hành nhiều hệ thống dùng chung của thành phố như Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, Cổng 1022 tiếp nhận và xử lý kiến nghị của người dân, nền tảng bản đồ số, Cổng dữ liệu thành phố và nền tảng quản lý Chính quyền số.

Các hệ thống này phục vụ việc kết nối, chia sẻ dữ liệu, điều hành trên môi trường số, theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp tại 168 phường, xã, đặc khu.

Bà cho biết thêm TP.HCM định hướng phát triển ứng dụng Công dân số thành một siêu ứng dụng "n trong 1", kết nối hai chiều giữa chính quyền và người dân, tập trung các thông tin, dịch vụ và tiện ích số phục vụ đời sống hằng ngày.

Thành phố cũng đặt mục tiêu từng bước hình thành cộng đồng người dùng ứng dụng này, giúp người dân tiếp cận dịch vụ số, học hỏi kỹ năng và tương tác với chính quyền thuận tiện hơn.

Bà Trương Hải Thanh - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - cho biết các cơ sở giáo dục đã tổ chức hoạt động khuyến khích tự học, khai thác thư viện số, học liệu mở, trải nghiệm STEM/STEAM và hướng dẫn học sinh sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm.

Theo bà Thanh, hoạt động hưởng ứng học tập suốt đời năm nay hướng đến thực hành, làm chủ công nghệ và gắn việc học với nhu cầu thực tế của người dân, người lao động.

Ngành giáo dục cũng xác định an toàn số và trách nhiệm sử dụng AI là nội dung quan trọng. Người học cần biết kiểm chứng thông tin, nhận diện tin giả, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm của mình.

Nhiều xã tại TP.HCM đang triển khai các giải pháp chuyển đổi số theo hướng thiết thực, đưa tiện ích số đến gần người dân, giúp người dân dễ tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.