Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: GIA HUY
Sáng 13-10, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản.
Quyết liệt xử lý hình sự các hành vi gian lận nguồn gốc thủy sản, tổ chức đưa tàu đi khai thác trái phép
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá, sau phiên họp thứ 35 của Ban Chỉ đạo, chuyển biến căn bản nhất là đã chuyển từ quản lý hồ sơ thủ công sang quản trị bằng dữ liệu, bước đầu hình thành công cụ điều hành chống khai thác IUU trên phạm vi toàn quốc và quản lý được trạng thái của từng tàu cá.
Theo Phó thủ tướng, Việt Nam đã khắc phục nhiều hạn chế trước đây, số tàu cá vi phạm, bị nước ngoài bắt giữ giảm mạnh. Kết quả đạt được là đáng ghi nhận, nhưng tuyệt đối không được chủ quan, nhất là trong thực hiện 38 khuyến nghị của EC.
Từ thực tế đó, Phó thủ tướng đề nghị thống nhất quan điểm, coi việc gỡ cảnh báo "thẻ vàng" là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm, gắn với mục tiêu phát triển ngành thủy sản bền vững.
Phó thủ tướng yêu cầu toàn hệ thống chính trị thực hiện nghiêm "5 không": Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện tham gia hoạt động; không để vụ việc vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình (VMS) kéo dài mà không được xử lý triệt để; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai lệch với dữ liệu và hồ sơ thực tế.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương thành lập nhóm đầu mối để thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, làm rõ các vấn đề với EC. Bên cạnh đó, bộ cần chủ động tham mưu, kịp thời nhân rộng những cách làm hay, hiệu quả của các địa phương làm tốt.
Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính được Phó thủ tướng yêu cầu tiếp tục thực hiện hiệu quả chức năng quản lý nhà nước theo thẩm quyền, phối hợp chặt chẽ trong triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Trong đó, Bộ Quốc phòng chỉ đạo Bộ đội Biên phòng phối hợp chặt chẽ với các cảng cá kiểm soát tàu xuất, nhập bến. Đồng thời duy trì lực lượng tại các vùng biển giáp ranh, chồng lấn nhằm ngăn chặn vi phạm.
Bộ Công an cần quyết liệt hơn nữa trong xử lý hình sự các hành vi gian lận nguồn gốc thủy sản, tổ chức đưa tàu đi khai thác trái phép.
Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ, chủ động tác động, cung cấp thông tin kịp thời qua các kênh ngoại giao và hệ thống tham tán thương mại tại châu Âu, qua đó giúp EC thấy rõ tinh thần cầu thị và những kết quả Việt Nam đã đạt được trong chống khai thác IUU.
Các địa phương phải mở chiến dịch tổng rà soát, huy động lực lượng công an, quân đội ở cơ sở cùng chính quyền địa phương khẩn trương hoàn thành việc cập nhật 100% dữ liệu lên hệ thống VNFishbase.
Ủy ban châu Âu đưa ra 38 khuyến nghị cần khắc phục
Sau đợt thanh tra lần thứ 5, Ủy ban châu Âu (EC) đưa ra 38 khuyến nghị cần khắc phục. Đến ngày 30-9, có 31 khuyến nghị được thực hiện đầy đủ, có kết quả kiểm chứng; 5 khuyến nghị tiếp tục hoàn thiện theo lộ trình cụ thể; 2 khuyến nghị đang được trao đổi, làm rõ với EC do có nội dung chưa phù hợp với điều kiện thực tiễn và hệ thống pháp luật Việt Nam.
Về quản lý đội tàu, các địa phương tiếp tục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu và lập danh sách các nhóm tàu hết hạn giấy phép, tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động.
Hiện có 1.247 tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng tồn tại cần xác minh, kiểm soát; 5.586 tàu không đủ điều kiện tham gia hoạt động và 2.961 tàu thuộc nhóm nguy cơ cao vi phạm IUU.
Tại cuộc họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất các giải pháp để chuẩn bị điều kiện tốt nhất làm việc với EC trong đợt thanh tra lần thứ 6 sắp tới, quyết tâm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" trong năm 2026.
TP.HCM tiếp tục quản lý chặt 100% đội tàu
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết đến tháng 9, thành phố có 385 tàu không đủ điều kiện hoạt động, chủ yếu liên quan đến đăng kiểm, giấy phép khai thác hoặc trễ hạn các thủ tục.
Với nhóm này, TP.HCM thực hiện đồng bộ 3 biện pháp: Xác định rõ tình trạng của từng tàu; kiểm soát trực tiếp tại nơi neo đậu; giao trách nhiệm cụ thể cho chính quyền cơ sở và lực lượng chức năng vùng biển kiểm soát.
Đến nay, 100% tàu không đủ điều kiện hoạt động đã được neo chốt, đặt tại các vị trí neo đậu, có tọa độ và hình ảnh.
Thời gian tới, TP.HCM tiếp tục quản lý chặt 100% đội tàu, nhất là tàu không đủ điều kiện hoạt động; tăng cường giám sát hành trình, kết nối dữ liệu và phối hợp liên tỉnh; đẩy mạnh áp dụng công nghệ, tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị nghề cá đồng bộ từ trên xuống dưới, kết nối thông tin đăng ký, đăng kiểm, giấy phép, giám sát hành trình, xuất nhập cảng…
Rà soát thiết bị giám sát tàu cá tại TP.HCM, đẩy mạnh chống khai thác IUUĐoàn công tác Cục Viễn thông kiểm tra việc lắp đặt, kết nối VMS và ứng dụng CNTT trong quản lý tàu cá tại cảng Cát Lở, nhằm khắc phục bất cập, hướng tới gỡ 'thẻ vàng' IUU.