Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tinh thần này tại cuộc họp Ban Chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế thuộc phạm vi quản lý của Chính phủ, chiều 19/10.
Đổi mới cách tiếp cận về vị trí việc làm
Theo Phó Thủ tướng, yêu cầu đặt ra hiện nay cao hơn nhiều so với giai đoạn trước, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Quá trình này đòi hỏi phải đổi mới tư duy, cách tiếp cận, bảo đảm phù hợp với những thay đổi trong tổ chức và hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước.
Theo Phó Thủ tướng, việc xác định vị trí việc làm phải kế thừa những kết quả đã đạt được, đồng thời có cách tiếp cận mới, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại.
Nguyên tắc cốt lõi là căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức hành chính và đơn vị sự nghiệp để xác định vị trí việc làm.
Cùng với đó, cần tính đến những yêu cầu mới về ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, cũng như đặc thù trong tổ chức và hoạt động của từng cơ quan, đơn vị.
Một trong những yêu cầu được Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là không lấy số lượng biên chế hiện có hoặc biên chế được giao, tạm giao trong năm 2026 để hợp thức hóa các vị trí việc làm.
Thay vào đó, các cơ quan, đơn vị phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền để xây dựng bản mô tả công việc, xác định khung năng lực của từng vị trí. Trên cơ sở đó, phân tích khối lượng công việc thực tế và tính toán số lượng người cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Cách tiếp cận này đòi hỏi việc đánh giá phải sát thực tế, bởi khối lượng công việc của mỗi cơ quan, đơn vị có những nội dung có thể định lượng, nhưng cũng có những nhiệm vụ mang tính định tính, phụ thuộc vào tính chất, yêu cầu của từng lĩnh vực.
Do đó, trong quá trình xây dựng hệ thống vị trí việc làm, cần chú trọng đặc thù của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời rà soát, cập nhật, bổ sung các vị trí khi cần thiết để bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Tinh giản biên chế nếu không thể điều tiết
Phó Thủ tướng lưu ý, dù áp dụng phương pháp nào, tổng biên chế sau khi xác định vị trí việc làm cũng không được vượt quá số biên chế được giao.
Thực tế sắp xếp tổ chức bộ máy cho thấy, ngay cả những đơn vị đã được sắp xếp nguyên trạng và thực hiện tinh giản biên chế theo quy định, khi rà soát đúng theo vị trí việc làm vẫn có thể xuất hiện tình trạng dôi dư nhân lực, do đó, cần rà soát, điều chỉnh phù hợp.
Đối với nhân lực dôi dư ở đơn vị này, cần xem xét điều tiết sang những đơn vị còn vị trí việc làm nhưng chưa có đủ người đảm nhiệm. Trường hợp không thể điều tiết, phải tính đến phương án tinh giản biên chế theo quy định.
Bộ Nội vụ được giao hoàn thiện, bổ sung các quy định khung về danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc, khung năng lực, phương pháp và tiêu chuẩn, định mức vị trí việc làm đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương.
Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị trực thuộc và các đơn vị sự nghiệp.