Căn cứ theo các tiêu chuẩn tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 9 xã đủ tiêu chuẩn, điều kiện để thành lập đơn vị hành chính phường là: Lâm Thao, Xuân Lãng, Thổ Tang, Lương Sơn, Tề Lỗ, Bình Nguyên, Vĩnh Tường, Bình Xuyên và Yên Lạc.
Phần lớn các đơn vị này được hình thành trên cơ sở phát triển từ các thị trấn cũ hoặc có sự bứt phá mạnh mẽ về kinh tế. Các địa phương đều sở hữu vị trí chiến lược quan trọng trong định hướng quy hoạch phát triển hệ thống đô thị của tỉnh Phú Thọ.
Điểm chung của các địa phương này là đạt và vượt mức tiêu chuẩn tối thiểu về quy mô dân số từ 21.000 người và diện tích tự nhiên từ 5,5km2 trở lên. Về cơ cấu kinh tế, tỷ trọng công nghiệp-xây dựng và dịch vụ trong tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của các xã đều đạt từ 70% trở lên. Nhiều địa phương ghi nhận mức độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế rất cao như xã Xuân Lãng đạt 98,7% và xã Bình Xuyên đạt 99,67%, Bên cạnh đó, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tại các địa phương đều vượt tiêu chuẩn là 70%.
Thu nhập bình quân đầu người trong 3 năm liên tiếp (2023-2025) của cả 9 xã đều cao hơn mức bình quân chung của tỉnh. Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giảm mạnh qua các năm và luôn duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung toàn tỉnh.
Trong bối cảnh quy mô kinh tế, dân số và mức độ đô thị hóa của 9 xã ngày càng tăng, việc thành lập các phường là bước đi cần thiết nhằm cụ thể hóa chủ trương xây dựng mô hình chính quyền phù hợp quá trình đô thị hóa, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị.
Đáng chú ý, cả 9 xã đều có vị trí địa lý chiến lược quan trọng, nằm trong định hướng quy hoạch phát triển hệ thống đô thị của tỉnh Phú Thọ. Trên địa bàn các xã quy hoạch nhiều dự án trọng điểm về kết cấu hạ tầng. Các xã hiện nay đã có những yếu tố cơ bản của một đơn vị hành chính đô thị với mật độ dân số đô thị ngày càng tăng, phân bố dân cư có xu hướng tập trung tại các khu vực phát triển công nghiệp, thương mại.
Việc thành lập 9 phường trên cơ sở nguyên trạng 9 xã sẽ phản ánh đúng vị thế, tiềm năng và thực tiễn phát triển của địa phương, giúp các xã phát huy vai trò hạt nhân, thúc đẩy tăng trưởng cho cả vùng lân cận.
HÀ HỒNG HÀ