Ngày 14/10, tại Lữ đoàn 249, Binh chủng Công binh (Hà Nội), Bộ Quốc phòng Việt Nam tổ chức Diễn tập chung về phòng thủ dân sự giữa Quân đội ba nước Việt Nam-Lào-Campuchia năm 2026.
Với đề mục: “Lực lượng phòng thủ dân sự Quân đội ba nước Việt Nam-Lào-Campuchia phối hợp ứng phó, khắc phục hậu quả siêu bão,” cuộc diễn tập nhằm nâng cao trình độ tổ chức chỉ huy, hiệp đồng giữa Quân đội ba nước trong cứu trợ thảm họa, thiên tai.
Mỗi tình huống diễn tập là một phép thử về khả năng phối hợp giữa quân đội Việt Nam, Lào và Campuchia, để nếu thảm họa thực sự xảy ra, các lực lượng có thể cùng hành động nhanh chóng, an toàn với ưu tiên cao nhất là bảo vệ tính mạng con người.
Mối quan tâm chung về ứng phó với các thách thức an ninh
Được tổ chức trên cơ sở thỏa thuận giữa Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ba nước tại Hội nghị cấp Bộ trưởng năm 2019 và kế hoạch hợp tác quốc phòng năm 2026, cuộc diễn tập tiếp tục cụ thể hóa những cam kết hợp tác bằng hoạt động phối hợp thực tế giữa các lực lượng.
Diễn tập cũng góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng thủ dân sự; củng cố phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tình đoàn kết, sự hợp tác toàn diện của Quân đội ba nước, giữ vững an ninh chính trị, xây dựng khu vực hòa bình, hữu nghị hợp tác và phát triển.
Dự, chỉ đạo Diễn tập có: Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam; Đại tướng Khamliang Outhakaysone, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào và Đại tướng Tea Seiha, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Campuchia.
Sự hiện diện của ba Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tại cuộc diễn tập thể hiện sự quan tâm, coi trọng của lãnh đạo quốc phòng ba nước đối với việc tăng cường phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong ứng phó thiên tai, thảm họa và các thách thức an ninh phi truyền thống.
Về quân số, Quân đội nhân dân Việt Nam có trên 2.600 cán bộ, chiến sỹ tham gia diễn tập (thuộc các cơ quan, đơn vị: Binh chủng Công binh; Binh chủng Hoá học; Binh chủng Thông tin liên lạc; Quân chủng Phòng không-Không quân; Cục Quân y, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật; Bộ đội Biên phòng). Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia đều cử hơn 70 cán bộ, chiến sỹ tham gia.
Về trang bị phương tiện, Quân đội Việt Nam huy động 3 máy bay trực thăng, 286 phương tiện và 6 chó nghiệp vụ; Quân đội Lào, Quân đội Campuchia huy động phương tiện, trang bị cứu hộ, cứu nạn chuyên dụng.
Theo tình huống giả định của diễn tập đặt ra: Do ảnh hưởng của siêu bão YNAGI, vào 9h30 ngày N tại 14 xã, phường của tỉnh Bình Định, khoảng 3.000 - 5.000 ngôi nhà bị tốc mái, trên 100 tòa nhà và nhiều công trình xây dựng bị ngập sâu, cô lập hoàn toàn, hàng nghìn hộ dân mắc kẹt trong các toà nhà, công trình xây dựng. Giao thông bị chia cắt. Công tác tiếp tế lương thực, thực phẩm bị hạn chế. Nhiều người dân mất tích hoặc bị thương đang vật lộn với dòng nước lũ cần được nhanh chóng ứng cứu khẩn cấp ra khỏi vùng ngập lụt.
Thực hiện mệnh lệnh của lãnh đạo Bộ Quốc phòng, lãnh đạo Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật, Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân, Bộ đội Biên phòng, Binh chủng Công binh, Binh chủng Hóa học đã ra lệnh triển khai lực lượng, phương tiện phối hợp với lực lượng, phương tiện của Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia tham gia ứng cứu khẩn cấp nhân dân vùng lũ.
Chạy đua với thời gian
Khi thảm họa xảy ra, mỗi phút chậm trễ đều có thể làm giảm cơ hội sống sót của nạn nhân. Nhiệm vụ cứu người nhanh chóng, an toàn đòi hỏi sự phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng. Đây cũng là yêu cầu trọng tâm trong Diễn tập chung về phòng thủ dân sự giữa quân đội Việt Nam-Lào-Campuchia.
Tại diễn tập, khu vực giả định xảy ra sập đổ công trình có nhiều lực lượng cùng tham gia tìm kiếm và đưa nạn nhân ra khỏi khu vực mắc kẹt như lực lượng Công binh, Biên phòng, Quân y và chó nghiệp vụ. Trong tình huống khẩn cấp cần cứu người, thời gian là yếu tố đặc biệt quan trọng.
Để có thể tiếp cận nạn nhân nhanh nhất, các lực lượng tham gia cứu hộ phải giải quyết đồng thời hai bài toán: bảo đảm an toàn, thống nhất trong chỉ huy, phối hợp nhưng phải giải cứu các nạn nhân nhanh nhất có thể.
Mỗi lực lượng đảm nhiệm một phần việc trong quá trình tìm kiếm, mở đường tiếp cận và đưa nạn nhân ra khỏi khu vực mắc kẹt. Việc phân công rõ nhiệm vụ, thống nhất phương án xử trí là yêu cầu tiên quyết nhằm bảo đảm an toàn và tiến độ giải cứu.
Trung tá Lưu Công Quyết, Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 93 (Binh chủng Công binh) cho biết, trong quá trình diễn tập, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn cho người cứu hộ và an toàn cho nạn nhân đang tìm kiếm, bằng các trang bị hiện có, các lực lượng đã phối hợp tiếp cận, mở lối sử dụng các thiết bị cứu hộ cứu nạn trong biên chế như cưa, kích, cắt thủy lực để cắt rời các khối bê tông, tiếp cận vị trí có nạn nhân và đưa nạn nhân ra ngoài khu vực sập đổ.
Tuy nhiên, theo tình huống giả định tại diễn tập, đưa được nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm mới chỉ là bước đầu. Khi có nguy cơ nhiễm độc, nhiễm xạ do rò rỉ hóa chất, các lực lượng còn phải thực hiện quy trình tẩy độc, tiêu xạ nghiêm ngặt, bảo đảm an toàn cho nạn nhân và những người tham gia cứu hộ.
Chỉ một sai sót trong quá trình xử lý cũng có thể khiến ô nhiễm lan rộng, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng hơn. Khác với cứu hộ thông thường, xử lý sự cố hóa học đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ khu vực ô nhiễm, tổ chức các khâu cứu nạn và tẩy độc theo đúng quy trình. Đặc biệt, khi lực lượng ba nước cùng tham gia, việc thống nhất phương án xử trí và phân công nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng.
Thiếu tá Ingphone Sonemuonsee, Binh chủng Hóa học (Quân đội nhân dân Lào) cho hay, để xử trí tình huống, đầu tiên lực lượng Hóa học nhanh chóng xác định khu vực nguy hiểm, kiểm soát nguồn ô nhiễm, sau đó tổ chức tẩy độc, tiêu xạ, đưa người bị nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Theo Thiếu tá Ingphone Sonemuonsee, điều quan trọng là các bộ phận phải thống nhất quy trình, thực hiện đúng nhiệm vụ được phân công để bảo đảm an toàn cho tất cả các lực lượng tham gia.
Khi người bị nạn đã được đưa khỏi khu vực nguy hiểm, các y bác sỹ tại Bệnh viện dã chiến cấp 2 lại tiếp tục cuộc chạy đua giành sự sống cho các nạn nhân.
Được trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị y tế phục vụ cấp cứu, điều trị, Bệnh viện dã chiến cấp 2 sẵn sàng tiếp nhận nhiều nạn nhân cùng lúc. Việc tiếp nhận, phân loại và cấp cứu kịp thời có thể quyết định cơ hội sống của người bệnh. Trong tình huống này, lực lượng quân y phải ưu tiên xử trí những trường hợp nguy kịch, không để bỏ lỡ thời gian vàng trong cấp cứu.
Theo Thiếu tá Chan Narith, Cục Quân y (Quân đội Hoàng gia Campuchia), để quá trình cấp cứu được liên tục, hiệu quả và cứu được nhiều bệnh nhân nhất có thể, quan trọng nhất là phải có sự thống nhất trong công tác phối hợp, trao đổi thông tin và bàn giao nạn nhân rõ ràng.
Sẵn sàng sát cánh, hỗ trợ lẫn nhau
Trên cương vị nước chủ trì, Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với Lào và Campuchia tổ chức thành công cuộc diễn tập, bảo đảm nghiêm túc, thiết thực, an toàn, đạt mục đích, yêu cầu đề ra.
Để có được thành công này, theo Đại tá Khamphai Uanvilay, Cục trưởng Cục Huấn luyện (Quân đội nhân dân Lào), do đã được phía Việt Nam chuẩn bị chu đáo, địa điểm diễn tập là một thuận lợi lớn.
Dù việc phối hợp giữa lực lượng quân đội ba nước gặp trở ngại do khác biệt ngôn ngữ và cuộc diễn tập diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng, tuy nhiên với quyết tâm cao, tất cả các lực lượng đã cùng khắc phục khó khăn, tích cực huấn luyện, luyện tập và hoàn thành tốt các khoa mục diễn tập.
Chia sẻ tại thực địa, Đại tá Long Kimthean, Phó Cục trưởng Cục Huấn luyện (Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Hoàng gia Campuchia) cho biết, trong thời gian huấn luyện cùng lực lượng Việt Nam và Lào, lực lượng cứu hộ, cứu nạn của Quân đội Campuchia đã được thực hành nhiều nội dung thiết thực và tích lũy thêm kinh nghiệm, trong đó có cứu hộ người dân tại vùng ngập lụt, ứng cứu sự cố sập đổ công trình, triển khai Bệnh viện dã chiến và xử lý sự cố rò rỉ hóa chất.
Đây đều là những tình huống giả định nhằm nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Kinh nghiệm thu nhận được sẽ được lực lượng Quân đội Campuchia nghiên cứu, vận dụng vào thực tiễn công tác tại nước mình.
Trải qua các giai đoạn lịch sử, Việt Nam, Lào và Campuchia đã xây dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó, cùng hỗ trợ nhau trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng đất nước.
Trong thời bình, tinh thần ấy tiếp tục được phát huy trước những thách thức chung, trong đó có thiên tai, thảm họa và các vấn đề an ninh phi truyền thống.
Diễn tập lần này là minh chứng cho sự gắn kết ngày càng thực chất giữa quân đội ba nước, từ sự thống nhất ở cấp lãnh đạo đến khả năng hiệp đồng của các lực lượng.
Đây cũng là nền tảng để Việt Nam, Lào và Campuchia tiếp tục củng cố sự tin cậy, sẵn sàng sát cánh, hỗ trợ lẫn nhau, cùng gìn giữ hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực./.
(TTXVN/Vietnam+)