Nhận lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tiến hành chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada. Nhân dịp này, phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc phỏng vấn ông Phạm Cao Phong, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Canada, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada về ý nghĩa chuyến thăm; về những thành tựu nổi bật của quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa nhân dân hai nước cũng như triển vọng quan hệ song phương Việt Nam-Canada trong thời gian tới.
Phóng viên: Thưa ông, nhận lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tiến hành chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada. Vậy theo ông chuyến thăm này có ý nghĩa như thế nào trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada?
Ông Phạm Cao Phong: Ngoại giao cấp cao có vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác song phương giữa Việt Nam với các quốc gia trên thế giới, trong đó có mối quan hệ hợp tác với Canada. Có thể khẳng định, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa lịch sử. Đây là lần đầu tiên, sau hơn 50 năm kể từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1973), nhà lãnh đạo đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Canada. Chuyến thăm này sẽ tạo xung lực thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada đi vào chiều sâu và thực chất hơn; đồng thời là kim chỉ nam đưa quan hệ dân gian giữa hai nước phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
Canada là một trong bảy nước thành viên của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Chính phủ Canada đang triển khai các biện pháp, xây dựng nền kinh tế độc lập hơn, có sức chống chịu cao hơn, chuyển sang chính sách công nghiệp chủ động hơn, khai thác lợi thế năng lượng và tài nguyên. Các ngành như trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, công nghệ sinh học, lượng tử, kinh tế số, khoáng sản chiến lược, các chuỗi cung ứng chiến lược... sẽ là trọng tâm được Chính phủ Canada đầu tư để tạo động lực tăng trưởng mới.
Trong khi đó, Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ, trở thành một trong những nền kinh tế phát triển năng động nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Việt Nam đang có nhu cầu lớn về thu hút nguồn vốn, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, tài chính xanh theo tinh thần “lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia là động lực chính” như Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra. Vì vậy, chúng ta sẽ tăng cường quan hệ hợp tác với các đối tác có quy mô kinh tế lớn và trình độ phát triển cao, trong đó có Canada – một trong những đối tác hợp tác toàn diện của Việt Nam.
Hợp tác kinh tế-thương mại tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ song phương Việt Nam-Canada. Trong 5 năm gần đây, kim ngạch song phương tăng gấp đôi. Hiệu quả của các khuôn khổ như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế…, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN. Việt Nam hiện là đối tác quan trọng của Canada tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và là đối tác được coi trọng trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) cũng như trong khuôn khổ của Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF).
Về năng lượng và phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), Việt Nam và Canada đều cam kết mục tiêu phát thải ròng bằng không. Do đó, Canada có thể chia sẻ với Việt Nam về kinh nghiệm và công nghệ về lưới điện, năng lượng tái tạo… để hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi năng lượng thành công.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa lịch sử. Đây là lần đầu tiên, sau hơn 50 năm kể từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1973), nhà lãnh đạo đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Canada. Chuyến thăm này sẽ tạo xung lực thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada đi vào chiều sâu và thực chất hơn; đồng thời là kim chỉ nam đưa quan hệ dân gian giữa hai nước phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada Phạm Cao Phong
Quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada duy trì đà phát triển ổn định, thực chất, gắn kết lợi ích và mở rộng không gian hợp tác, phù hợp với lợi ích phát triển của hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển tại khu vực và trên thế giới.
Tôi kỳ vọng, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ đưa quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada phát triển hiệu quả, thực chất, đi vào chiều sâu, ổn định và bền vững hơn trong thời gian tới.
Phóng viên: Trong nhiều năm qua, quan hệ nhân dân giữa hai nước được coi là một trong những nền tảng quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương Việt Nam-Canada. Với tư cách là Phó Chủ tịch Thường trực Hội hữu nghị Việt Nam-Canada, ông có thể cho biết một số kết quả nổi bật trong hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai nước trong thời gian qua?
Ông Phạm Cao Phong: Trong nhiều năm qua, ngoài việc thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại, giáo dục-đào tạo, văn hóa-xã hội, ngoại giao nhân dân được coi là một trong những nền tảng quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương Việt Nam-Canada.
Thời gian qua, với vai trò là cầu nối thúc đẩy quan hệ đoàn kết hữu nghị truyền thống, hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada đã xây dựng và triển khai nhiều hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần nhỏ bé thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Canada phát triển lên tầm cao mới.
Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada tích cực triển khai các hoạt động đoàn kết, hữu nghị, mang tính "đặc trưng" của đối ngoại nhân dân dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng và có tính lan tỏa cao. Việc tổ chức các chương trình kỷ niệm ngày lễ lớn của hai nước; các cuộc gặp gỡ, giao lưu hữu nghị; các chương trình trao đổi thông tin, quảng bá về văn hóa Việt Nam-Canada... đã góp phần tăng cường hiểu biết, tạo thiện cảm giữa nhân dân hai nước.
Cùng với đó, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada từng bước đưa các hoạt động đối ngoại nhân dân với Canada đi vào chiều sâu, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và củng cố tình hữu nghị, đoàn kết, đem lại những kết quả hợp tác thực chất, cụ thể trên các lĩnh vực như: văn hóa-nghệ thuật, giáo dục, thúc đẩy quan hệ đầu tư, hợp tác kinh tế-thương mại...
Đặc biệt, Hội thúc đẩy vai trò và sự tham gia của giới trẻ trong các hoạt động nhân dân với Canada; khai thác nguồn lực từ các cựu du học sinh Việt Nam tại Canada với việc thành lập và tăng cường hoạt động của Câu lạc bộ Cựu du học sinh Việt Nam tại Canada để kết nối rộng rãi hơn nữa giới trẻ hai nước.
Đối với công tác kiều bào, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada đã khởi xướng chương trình Gặp mặt hữu nghị "Quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Canada: Tiến về phía trước" với cộng đồng người Việt Nam tại Canada. Chương trình góp phần tăng cường kết nối cộng đồng, thúc đẩy hợp tác đa lĩnh vực và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Điển hình nhất là vào đầu năm 2026, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada tổ chức hội nghị theo hình thức trực tuyến để tuyên truyền về kết quả của Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như những định hướng phát triển kinh tế, về đường lối đối ngoại của Việt Nam với các thành viên của Hội Hữu nghị Canada-Việt Nam.
Phóng viên: Đẩy mạnh hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là chủ trương chiến lược hàng đầu được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt ưu tiên nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới, vậy theo ông chúng ta phải làm thế nào để đẩy mạnh hợp tác song phương Việt Nam-Canada trong những lĩnh vực ưu tiên trên?
Ông Phạm Cao Phong: Như tôi đã nói ở trên, chính phủ Canada đang triển khai Chiến lược Cạnh tranh về Khí hậu với các biện pháp duy trì tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp xanh, năng lượng sạch và lưới điện. Các ngành như trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, công nghệ sinh học, lượng tử, kinh tế số,... sẽ là trọng tâm được Chính phủ Canada đầu tư để tạo động lực tăng trưởng mới. Đây cũng chính là những lĩnh vực ưu tiên trong chiến lược phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.
Do đó, Việt Nam và Canada có nhiều thế mạnh có thể bổ sung cho nhau. Canada có lợi thế về năng lượng, khoáng sản chiến lược, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sạch, nông nghiệp và giáo dục; trong khi Việt Nam có nhu cầu ngày càng lớn về công nghệ, vốn, nguồn nhân lực và nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam có trình độ khoa học kỹ thuật cao, có năng lực cạnh tranh, có thể tham gia vào các hoạt động hợp tác về kinh tế với các nước.
Khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng có thể trở thành một điểm nhấn mới trong quan hệ hai nước. Trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, bán dẫn, công nghệ tài chính và công nghệ sạch là những lĩnh vực còn nhiều tiềm năng.
Nhìn từ khía cạnh ngoại giao nhân dân, tôi cho rằng, việc đẩy mạnh hợp tác giữa nhân dân hai nước trong các lĩnh vực giáo dục-đào tạo, khoa học-kỹ thuật, nghiên cứu-phát triển là rất cần thiết, góp phần khai thác tiềm năng, thế mạnh các lĩnh vực ưu tiên chiến lược của hai nước, trong đó có khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo đó, các tổ chức nhân dân hai bên có thể tổ chức chuỗi các hoạt động giao thương để kết nối doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam và Canada; kết nối hợp tác giáo dục, nghiên cứu giữa các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam và Canada thông qua việc phối hợp hoặc hỗ trợ tổ chức hội thảo, diễn đàn kết nối giáo dục và nghiên cứu Việt Nam-Canada, từ đó tăng cường sự hiểu biết, xây dựng tình cảm hữu nghị, thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các nhà khoa học và doanh nghiệp hai nước. Thông qua các hoạt động này, chúng ta có thể vận động sự tham gia của các tầng lớp nhân dân hai nước tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Phóng viên: Có thể nói với số lượng hơn 300.000 người hiện đang sinh sống tại Canada, cộng đồng người Việt là cầu nối quan trọng thúc đẩy tình hữu nghị, hiểu biết lẫn nhau và làm sâu sắc thêm quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước. Vậy thưa ông, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada dự kiến triển khai những hoạt động gì để vận động, kêu gọi sự chung tay của cộng đồng người Việt tại Canada vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới theo tinh thần của Nghị quyết số 23/NQ-TW?
Ông Phạm Cao Phong: Theo tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada nhận thức rằng, tiềm năng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và của cộng đồng người Việt Nam ở Canada là rất lớn.
Tại Canada hiện có hơn 300.000 người Việt Nam hoặc người Canada gốc Việt sinh sống và làm việc. Bà con kiều bào có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế ở Canada, trong số đó có rất nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu hoạt động trên nhiều lĩnh vực khoa học của Canada. Đây là nguồn lực quý giá đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong Kỷ nguyên phát triển mới, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada Phạm Cao Phong
Tại Canada hiện có hơn 300.000 người Việt Nam hoặc người Canada gốc Việt sinh sống và làm việc. Bà con kiều bào có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế ở Canada, trong số đó có rất nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu hoạt động trên nhiều lĩnh vực khoa học của Canada.
Xác định đây là nguồn lực quý giá đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong Kỷ nguyên phát triển mới, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 23-NQ/TW, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada tổ chức gặp mặt cộng đồng người Việt Nam tại Canada bằng hình thức phong phú, linh hoạt để chia sẻ, cập nhật tình hình trong nước, các chủ trương, chính sách pháp luật, các chương trình hợp tác tiềm năng.
Đặc biệt, Hội quan tâm, thúc đẩy giao lưu thế hệ trẻ, phát huy vai trò của cộng đồng du học sinh Việt Nam tại Canada, góp phần thúc đẩy giao lưu, tăng cường hiểu biết giữa thế hệ trẻ hai nước, đồng thời qua đó, thúc đẩy hợp tác kinh tế, khoa học-kỹ thuật giữa các nhà khoa học trẻ Việt Nam và Canada.
Để tiếp cận nhanh tới cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ hai nước, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada đang nghiên cứu xây dựng các kênh truyền thông (social media) để thông tin, tuyên truyền hiệu quả hơn về các hoạt động giao lưu nhân dân, hợp tác Việt Nam-Canada.
Cộng đồng người Việt Nam ở Canada hôm nay không chỉ có nguồn lực về tài chính. Quan trọng hơn là tri thức, kinh nghiệm quản trị, khoa học-công nghệ, mạng lưới liên kết quốc tế và khả năng kết nối thị trường. Đặc biệt, họ còn là “cây cầu hữu nghị” tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và quan hệ hợp tác giữa nhân dân hai nước Việt Nam với Canada.
Với quyết tâm thực hiện tốt Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị; với sự quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các cấp chính quyền liên quan, Hội Hữu nghị Việt Nam-Canada sẽ tiếp tục phấn đấu góp phần vận động, kết nối để cộng đồng người Việt Nam tại Canada có thể tham gia nhiều hơn vào quá trình xây dựng một đất nước Việt Nam phát triển hùng cường, thịnh vượng.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Khánh Lan (thực hiện)