Tật khúc xạ ở trẻ em có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực đô thị, nơi trẻ dành nhiều thời gian trước màn hình điện tử và ít vận động ngoài trời.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời dưới ánh sáng tự nhiên khoảng 1-2 giờ mỗi ngày, đồng thời duy trì thói quen nghỉ ngơi mắt khi học tập, sử dụng thiết bị điện tử. Trẻ cần ngồi đúng tư thế, giữ khoảng cách phù hợp với sách vở và màn hình, tránh nhìn gần liên tục trong thời gian dài.
“Một trong những cách đơn giản để giảm mỏi mắt là áp dụng quy tắc 20-20-20. Theo đó, cứ sau 20 phút nhìn màn hình hoặc làm việc ở khoảng cách gần, trẻ nên nhìn một vật cách khoảng 6 m trong ít nhất 20 giây. Việc chuyển hướng nhìn giúp mắt thư giãn sau thời gian tập trung liên tục vào các vật ở gần”, bác sĩ chuyên khoa I Đỗ Ngọc Đông, Trưởng khoa Khám, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Bình Dương cho biết tại lễ kỷ niệm 1 năm thành lập bệnh viện.
Tuy nhiên, quy tắc 20-20-20 chủ yếu hỗ trợ giảm mỏi mắt do nhìn gần kéo dài, không có tác dụng điều trị cận thị đã mắc và không thể thay thế các biện pháp kiểm soát cận thị theo chỉ định của bác sĩ.
BS.CKI Đỗ Ngọc Đông khám mắt chuyên sâu cho trẻ.
Bị cận thị trẻ nhìn rõ vật ở gần nhưng khó quan sát vật ở xa. Trẻ có thể thường xuyên nheo mắt, cúi sát sách vở, nghiêng đầu khi nhìn bảng hoặc than mỏi mắt, đau đầu sau khi học tập. Một số em không nhận ra thị lực đã suy giảm nên chỉ được phát hiện khi kết quả học tập bị ảnh hưởng hoặc qua các đợt kiểm tra thị lực.
Đáng lưu ý, nếu cận thị tiến triển nhanh và độ cận tăng cao, nguy cơ gặp các biến chứng ở mắt cũng tăng, trong đó có thoái hóa võng mạc, rách hoặc bong võng mạc. Những tổn thương này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực, vì vậy trẻ cần được phát hiện sớm và theo dõi diễn biến cận thị.
Phụ huynh nên chú ý nếu trẻ thường xuyên nheo mắt, chớp mắt liên tục, nghiêng đầu để nhìn, cúi sát vào sách vở hoặc than mỏi mắt. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo thị lực suy giảm hoặc trẻ đang gặp vấn đề về mắt.
Khi xuất hiện những biểu hiện bất thường, trẻ cần được đưa đi khám mắt. Với trẻ đã được chẩn đoán cận thị, việc kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ giúp theo dõi sự thay đổi thị lực và độ cận, từ đó lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp.
Bên cạnh việc áp dụng quy tắc 20-20-20, phụ huynh cần tạo điều kiện để trẻ hoạt động ngoài trời, duy trì tư thế học tập phù hợp và hạn chế thời gian nhìn màn hình liên tục. Những thói quen này góp phần giảm mỏi mắt và hỗ trợ chăm sóc thị lực, nhưng không thay thế việc khám mắt và điều trị khi cần thiết.