Cuối tháng 8, trên đỉnh Pù Ngùa (xã Pù Nhi), vườn táo mèo rộng hơn 7ha của gia đình ông Thao Nọ Gia (62 tuổi) đang trĩu quả, chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch. Ông Gia được biết đến là người tiên phong đưa cây táo mèo về trồng tại đây, mở ra một hướng sản xuất mới, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân xã biên giới Pù Nhi.
Hàng ngày, ông Gia chăm chỉ lên đỉnh Pù Ngùa chăm sóc vườn táo mèo (Ảnh: Hoàng Dương).
Trước đây, cuộc sống của gia đình ông Gia và nhiều hộ dân trong xã phụ thuộc chủ yếu vào việc trồng lúa, ngô trên nương rẫy. Với địa hình núi cao, hiểm trở và nguồn nước tưới phụ thuộc vào thời tiết, những năm hạn hán thường khiến gia đình ông đối mặt với tình trạng thiếu lương thực.
Bước ngoặt đến vào năm 2019, khi chính quyền địa phương và cán bộ Đồn Biên phòng Pù Nhi vận động người dân thay đổi phương thức sản xuất. Nhận thấy táo mèo có khả năng chịu hạn và sinh trưởng tốt trên những vạt đồi cao, ông Gia đã mạnh dạn thử nghiệm loại cây này. Ban đầu, ông trồng hơn 5ha, sau khi nhận thấy cây hợp với thổ nhưỡng, khí hậu, ông tiếp tục mở rộng diện tích lên hơn 7ha.
Năm 2025, vườn táo mèo của gia đình ông Gia đã cho vụ thu hoạch đầu tiên, mang về nguồn thu hơn 500 triệu đồng. “Nhờ cây táo mèo, gia đình tôi có điều kiện vươn lên làm giàu. Cây táo mèo thích nghi với thời tiết hạn hán tốt, cho thu hoạch ổn định hơn lúa, ngô”, ông Gia chia sẻ.
Những quả táo mèo sắp đến vụ thu hoạch (Ảnh: Hoàng Dương).
Theo ông Gia, việc trồng táo mèo không tốn quá nhiều công chăm sóc. Hàng ngày, ông chỉ tập trung vào việc cắt cỏ và thi thoảng bón phân để cây có thêm dinh dưỡng. “So với cây lúa, ngô, trồng táo mèo không mất nhiều công chăm sóc và chi phí. Sau khi thu hoạch, thương lái sẽ thu mua tại chỗ với giá 12.000-15.000 đồng/kg”, ông Gia nói.
Ông Đoàn Văn Trường, Bí thư Đảng ủy xã Pù Nhi, đánh giá mô hình trồng táo mèo của ông Gia là một trong những mô hình chuyển đổi sinh kế hiệu quả của đồng bào Mông trên địa bàn. Ông Trường nhấn mạnh, cây táo mèo phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng vùng núi cao, có sức sống tốt, không đòi hỏi nhiều nước tưới và mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống.
“Địa phương đang nghiên cứu xây dựng mô hình trồng táo mèo như một hướng sinh kế mới, giúp đồng bào Mông vươn lên làm giàu. Thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục vận động người dân thay đổi phương thức sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp, trong đó có táo mèo để phát triển kinh tế”, ông Trường cho biết.
Theo lãnh đạo địa phương, cây táo mèo đang trở thành loại cây mở hướng phát triển kinh tế mới cho đồng bào Mông ở xã Pù Nhi (Ảnh: Hoàng Dương).
Từ thành công bước đầu của gia đình ông Gia, cây táo mèo được kỳ vọng sẽ mở ra hướng sản xuất mới đầy tiềm năng ở vùng núi cao Pù Nhi. Ông Trường tin rằng nếu được quy hoạch vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng đầu ra ổn định và từng bước cải thiện hạ tầng giao thông, cây táo mèo có thể trở thành sản phẩm hàng hóa chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.