Rạng sáng mai 10.9, bầu trời có bất ngờ 'bừng sáng' bởi mưa sao băng?

Theo thông tin từ Hội Thiên văn Hà Nội, rạng sáng 10.9, bầu trời có thể xuất hiện nhiều vệt sáng vụt qua khi các mảnh vật chất nhỏ lao vào khí quyển rồi cháy rực. Hiện tượng này đến từ mưa sao băng September ε-Perseid, một trận mưa sao băng hoạt động trong khoảng ngày 5.9 đến ngày 21.9 hằng năm. Thời điểm cực đại được dự báo rơi vào khoảng tối 9.9 và rạng sáng 10.9, vì vậy người yêu thiên văn tại Việt Nam có thể bắt đầu chuẩn bị ngay từ đêm nay. Điểm đáng chú ý là các tính toán cho thấy Trái đất có thể đi qua một vệt bụi cổ vào rạng sáng 10.9, khiến số sao băng tăng trong khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, HAS lưu ý đây không phải trận mưa sao băng dày đặc, bởi tốc độ cực đại chỉ khoảng năm sao băng mỗi giờ trong điều kiện quan sát lý tưởng. Con số này đồng nghĩa người quan sát cần kiên nhẫn, chọn đúng nơi, đồng thời chấp nhận khả năng phải chờ khá lâu mới bắt gặp một vệt sáng nổi bật. Tại Việt Nam, người yêu bầu trời có thể bắt đầu quan sát từ khoảng 20 giờ 38 phút, khi tâm điểm mưa sao băng trong chòm Perseus, tức Anh Tiên, nhô lên phía đông. Dù vậy, cơ hội quan sát sẽ tăng dần khi đêm trôi qua, đặc biệt vào khoảng 4 giờ sáng 10.9, lúc tâm điểm đạt vị trí cao nhất trên bầu trời. Mưa sao băng được dự đoán đạt cực đại vào khoảng 1 giờ sáng 10.9, nên khoảng thời gian từ đêm 9.9 đến gần bình minh là lúc đáng thử vận may nhất. Người quan sát không cần kính thiên văn để theo dõi hiện tượng này, bởi các sao băng thường xuất hiện nhanh, rộng khắp và có thể lọt vào tầm mắt bằng mắt thường. Điều quan trọng hơn là tìm một địa điểm có bầu trời càng tối càng tốt, tránh xa ánh đèn đô thị, biển quảng cáo, đèn xe cùng những nguồn sáng gây nhiễu. Một bãi đất trống, khu vực ngoại ô hoặc nơi ít đèn có thể giúp mắt nhận ra những vệt sao băng mờ vốn dễ bị ánh sáng nhân tạo che khuất. Sau khi chọn vị trí, người xem nên nằm hoặc ngồi thật thoải mái, hướng mắt về phía đông hoặc đông bắc, nơi chòm Perseus bắt đầu xuất hiện. Mắt cần khoảng 20 phút để thích nghi với bóng tối, vì vậy việc liên tục nhìn vào màn hình điện thoại hoặc nguồn sáng mạnh có thể làm giảm khả năng quan sát. Thay vì tập trung cứng vào một điểm duy nhất, hãy mở rộng tầm nhìn trên một vùng trời lớn để không bỏ lỡ những vệt sáng xuất hiện bất ngờ. Sao băng thường chỉ tồn tại trong vài giây, thậm chí ngắn hơn, nên việc quan sát cần giữ sự bình tĩnh, kiên nhẫn và tránh di chuyển quá nhiều. Một lợi thế của lần quan sát này là thời điểm cực đại diễn ra rất gần pha trăng mới, dự kiến vào ngày 11.9, khiến ánh trăng hầu như không gây cản trở. Bầu trời ít trăng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để những sao băng mờ hiện rõ hơn, nhất là tại các khu vực có không gian quan sát rộng và ít ô nhiễm ánh sáng. Dẫu vậy, thời tiết, mây mù, độ trong của không khí cùng ánh sáng quanh nơi đứng vẫn có thể quyết định việc người xem nhìn thấy nhiều hay ít sao băng. Không ai có thể bảo đảm mỗi người sẽ bắt gặp đúng số lượng cực đại, bởi con số năm sao băng mỗi giờ chỉ áp dụng trong điều kiện lý tưởng. Vì thế, chuyến săn sao băng nên được xem như một dịp thư giãn dưới bầu trời đêm, thay vì cuộc đua phải liên tục ghi nhận thật nhiều vệt sáng. Có thể trong nhiều phút, bầu trời vẫn hoàn toàn yên tĩnh, khiến người quan sát tưởng rằng đêm 9.9 chẳng có gì đặc biệt đang diễn ra. Rồi bất ngờ, một vệt sáng mảnh có thể xé ngang nền trời, xuất hiện chỉ trong chốc lát trước khi biến mất giữa màn đêm đang dần chuyển sang bình minh. Theo Thanh Niên dẫn thông tin từ Hội Thiên văn Hà Nội, ai muốn thử cơ hội này nên chuẩn bị từ tối 9.9, chọn nơi tối, giữ mắt quen bóng đêm và chờ đến rạng sáng 10.9.