Quả thật, càng về những tháng cuối năm, tốc độ “thay áo” trên khắp các trang mạng xã hội như càng nhanh hơn. Có bạn lên hẳn một “thời gian biểu vui chơi” lễ hội: “Ngày 25/9 Trung thu. Ngày 20/10, mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam. Ngày 31/10 Halloween. Rồi ngày 24/12 Noel…”, và nhanh chóng được giới trẻ lan truyền.
Ở Hà Nội, phố Hàng Mã vẫn luôn là địa chỉ được các bạn trẻ tìm đến để cảm nhận rõ nhất không khí của các dịp lễ. Những “hot TikToker” chắc chắn không thể bỏ lỡ cơ hội để diện áo dài xuống phố và chụp vài bộ ảnh, khai thác triệt để content vừa đẹp vừa dễ lan tỏa này.
Đáng nói, làn sóng ấy cũng mở ra cơ hội để các thiết chế văn hóa bước vào “vùng quan tâm” của người trẻ. Thí dụ, chuỗi sự kiện “Lưu trăng phố cổ 2026” do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp CLB Đình làng Việt tổ chức. Từ ngày 13/9, các họa sĩ, nghệ nhân sẽ trực tiếp hướng dẫn công chúng dựng khung, đan tre, bồi giấy và hoàn thiện đồ chơi Trung thu. Vậy là thay vì chỉ đứng trước hiện vật để nghe giới thiệu, người tham gia được tự tay trải nghiệm và sau đó kể lại câu chuyện ấy theo cách của mình.
Và sẽ thật thiếu sót nếu nhắc đến Trung thu mà không nói đến… Tuyên Quang. Hoạt động rước đèn thường niên do Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Tuyên Quang tổ chức, năm nay có chủ đề Đêm hội Thành Tuyên “Lung linh đêm hội trăng rằm”, với 105 mô hình đèn đăng ký, trong đó 40 mô hình tiêu biểu được lựa chọn tham gia diễu hành. Những mô hình khổng lồ không chỉ là sản phẩm của nghệ nhân mà còn là câu chuyện của cộng đồng, khi người dân tại các khu phố cùng góp ý tưởng, công sức và kinh phí để tạo nên những hình ảnh đặc trưng của lễ hội. Khoảng thời gian này, không khó để bắt gặp trên các trang cá nhân của các bạn trẻ là các clip, các buổi livestream họ khoe rằng khu phố mình đang dựng đèn lồng hình gì, hoành tráng ra sao…
Ở một quy mô khác, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đang mở rộng vai trò của người trẻ từ khách tham quan thành người tham gia tổ chức. Chương trình “Trung thu 2026” diễn ra trong hai ngày 19 và 20/9, bảo tàng tuyển tình nguyện viên là học sinh THPT, sinh viên và những người yêu thích di sản để tham gia hướng dẫn khách, tổ chức trò chơi dân gian, hỗ trợ hoạt động trải nghiệm, truyền thông và giới thiệu không gian trưng bày.
Đã nhiều năm nay, những chương trình Trung thu gắn với trải nghiệm đồ chơi dân gian, nghệ nhân và hoạt động giáo dục đã trở thành một điểm hẹn được Bảo tàng duy trì và tạo hiệu ứng tốt.
Từ một chiếc đèn để chụp ảnh, người trẻ có thể tò mò về cách làm; từ một workshop, họ gặp nghệ nhân; từ một chuyến đến bảo tàng, một món đồ chơi cũ trở thành câu chuyện được share trên mạng xã hội, hay chỉ là một cái “cớ” để trở về đoàn tụ bên gia đình, và từ đó các giá trị truyền thống ấy sẽ được lưu giữ và trao truyền theo cách tự nhiên nhất.
Cảnh Nghi