Sai lầm khi bật đèn xi-nhan dễ khiến tài xế vi phạm lỗi chuyển làn

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Chế độ đèn xi-nhan một chạm hữu ích trong một số tình huống nhưng tín hiệu tự tắt sau vài nhịp có thể khiến tài xế vô tình chuyển làn mà không có đèn cảnh báo trước, tăng nguy cơ bị xử phạt.

Đa phần cần xi-nhan trên các mẫu ô tô ngày nay có hai cách thao tác. Nếu gạt hết nấc, đèn sẽ bật liên tục cho đến khi người lái tắt hoặc quay vô-lăng về vị trí ban đầu. Còn nếu chỉ gạt nhẹ rồi thả, hệ thống sẽ kích hoạt chế độ xi-nhan một chạm - nghĩa là đèn sẽ chớp ba lần rồi tự động tắt.

Tính năng này khá tiện trong những tình huống tài xế đã quan sát kỹ, khoảng trống ở làn bên cạnh đủ an toàn và có thể thực hiện thao tác chuyển làn ngay sau khi phát tín hiệu. Tuy nhiên, nếu giao thông đông hoặc làn bên cạnh vẫn còn xe, người lái có thể phải giữ nguyên làn thêm vài giây, trong khi tín hiệu xi-nhan đã kết thúc từ trước.

Khi đó, tài xế dễ rơi vào tình huống tưởng rằng mình "đã bật xi-nhan", nhưng tại thời điểm thực sự đánh lái sang làn khác, phương tiện lại không còn phát tín hiệu cảnh báo trước. Đây cũng là lý do chế độ một chạm có thể tạo thành thói quen nếu tài xế sử dụng một cách máy móc trong mọi tình huống.

Theo khoản 2, điều 13 luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển phương tiện chỉ được chuyển làn tại nơi cho phép, mỗi lần chỉ chuyển sang một làn liền kề và phải có tín hiệu báo trước; đồng thời phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với phương tiện phía trước, phía sau và hai bên.

Pháp luật hiện không quy định tài xế phải bật xi-nhan trước bao nhiêu mét, bao nhiêu giây hoặc tối thiểu bao nhiêu lần chớp khi chuyển làn. Tuy nhiên, nếu xi-nhan đã tắt từ trước và tài xế sau đó mới thực hiện thao tác chuyển làn, phương tiện có nguy cơ bị xác định là chuyển làn không có tín hiệu báo trước.

Với đường bộ thông thường, theo điểm a, khoản 2, điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), người điều khiển ô tô chuyển làn không có tín hiệu báo trước bị phạt từ 600.000 - 800.000 đồng. Mức phạt sẽ nặng hơn đáng kể nếu hành vi xảy ra trên cao tốc. Theo điểm g, khoản 5, điều 6 Nghị định 168, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP (Nghị định 238), tài xế chuyển làn trên cao tốc không có tín hiệu báo trước bị phạt 4 - 6 triệu đồng; đồng thời, theo điểm a, khoản 16, điều 6 Nghị định 168, người vi phạm bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.

Nếu hành vi chuyển làn không đúng quy định gây tai nạn giao thông, theo điểm a, khoản 10, điều 6 Nghị định 168, mức phạt có thể lên tới 20 - 22 triệu đồng; đồng thời, theo điểm d, khoản 16, điều 6 của Nghị định này, tài xế bị trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.

Do đó, chế độ đèn xi-nhan một chạm phù hợp nhất khi người lái có thể chuyển làn gần như ngay sau khi phát tín hiệu. Nếu phải chờ lâu vì chưa đủ điều kiện an toàn, tài xế nên bật xi-nhan ở nấc duy trì hoặc phát tín hiệu lại trước khi thực hiện thao tác, thay vì dựa vào lần xi-nhan đã tắt vài giây trước.

Tính năng xi-nhan một chạm trên ô tô hiện đại vốn kích hoạt ba nhịp chớp khi gạt nhẹ, mang lại sự tiện lợi trong điều kiện giao thông thông thoáng. Tuy nhiên, nếu gặp mật độ phương tiện đông đúc buộc người lái phải chờ đợi vài giây, đèn tín hiệu thường tự tắt trước thời điểm xe thực sự chuyển hướng. Sự ngộ nhận bản thân đã báo hiệu trước đó dễ khiến tài xế vô tình thực hiện thao tác mà không còn đèn cảnh báo hoạt động. Theo khoản 2 Điều 13 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, phương tiện chỉ được chuyển sang một làn liền kề tại nơi cho phép và bắt buộc phải duy trì tín hiệu báo trước. Dù quy định không nêu cụ thể khoảng cách hay số lần chớp đèn tối thiểu, hành vi đánh lái khi đèn đã tắt vẫn bị xác định là chuyển làn không có tín hiệu. Sự ngắt quãng này làm gia tăng đáng kể nguy cơ xảy ra va chạm và khiến người điều khiển phương tiện đối mặt chế tài pháp lý nghiêm khắc. Mức xử phạt cho hành vi chuyển làn không báo trước trên đường thông thường dao động từ 600.000 đến 800.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nếu vi phạm trên đường cao tốc, Nghị định 168 sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP nâng mức phạt lên 4 đến 6 triệu đồng cùng việc trừ 2 điểm giấy phép lái xe, thậm chí phạt tới 22 triệu đồng và trừ 10 điểm nếu gây tai nạn. Nhằm đảm bảo an toàn, người điều khiển ô tô nên gạt hết nấc để giữ tín hiệu liên tục cho đến khi hoàn tất quá trình nhập làn.