
Bà Hoàng Hải Anh - Phó chủ tịch VASB - trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ - Ảnh: BTC
Việt Nam sẽ lần đầu tiên đảm nhiệm vai trò nước chủ nhà, đăng cai hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á lần thứ 31. Dự kiến hội nghị diễn ra từ ngày 30-9 đến 3-10 tại Hà Nội.
Trong đó, phiên chuyên đề Việt Nam "Đầu tư vào Việt Nam - Vươn mình trong kỷ nguyên mới" diễn ra chiều 2-10, sẽ là không gian để các chuyên gia, tổ chức tài chính quốc tế và các thành viên thị trường trao đổi về cơ hội đầu tư tại Việt Nam.
Nâng hạng là "điều kiện cần", cách nào để hút dòng vốn quốc tế?
Trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ tại buổi họp báo công bố hội nghị diễn ra ngày 23-9, về sự thay đổi trong mức độ quan tâm của các định chế quốc tế sau nâng hạng, bà Hoàng Hải Anh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) - cho rằng nâng hạng là kết quả quá trình cải cách kéo dài của cơ quan quản lý và các thành viên thị trường.
Cột mốc này giúp thị trường Việt Nam tiến gần hơn tới cộng đồng nhà đầu tư quốc tế, nhưng theo bà Hải Anh, nâng hạng mới là "điều kiện cần".
Muốn dòng vốn quốc tế đến và ở lại lâu dài, Việt Nam cần có chiến lược phát triển và định vị thị trường rõ ràng.
Bà dẫn ví dụ các thị trường trong khu vực đã xây dựng những lợi thế riêng: Singapore định vị là cửa ngõ dòng vốn quốc tế vào châu Á, Malaysia có thế mạnh về tài chính Hồi giáo, trong khi Thái Lan chú trọng phát triển thanh khoản thị trường.
"Chúng ta cũng cần tìm được định vị của thị trường Việt Nam", bà Hải Anh nói.
Theo bà, bên cạnh hạ tầng giao dịch, bài toán quan trọng hơn là nâng cao năng lực và chất lượng của doanh nghiệp niêm yết.
Bà ví hạ tầng thị trường như hệ thống đường sá, biển báo giao thông. Có đường tốt là cần thiết, nhưng chất lượng vận hành còn phụ thuộc vào "phương tiện" và người tham gia. Với thị trường chứng khoán, điều này đồng nghĩa Việt Nam cần song song cải thiện quản trị, minh bạch và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Từ kinh nghiệm quốc tế, bà Hải Anh nhắc tới Nhật Bản với chiến lược kiên trì nâng cao năng lực doanh nghiệp, cũng như Hàn Quốc với nhiều chương trình cải thiện quản trị nhằm xử lý tình trạng cổ phiếu bị định giá thấp, thường được gọi là "Korea discount".
Theo đại diện VASB, diễn đàn lần này có sự tham gia của nhiều hiệp hội và tổ chức quốc tế. Đề xuất tổ chức các phiên chuyên đề riêng về Việt Nam cũng nhận được sự hưởng ứng từ các chuyên gia và diễn giả quốc tế.
Cần hướng tới cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia
Ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), cho biết việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam trước hết tác động trực tiếp đến thị trường cổ phiếu.
Theo các ước tính được ông Khôi dẫn lại, dòng vốn từ các quỹ đầu tư thụ động mua cổ phiếu Việt Nam theo chỉ số có thể đạt khoảng 1,2-1,5 tỉ USD, thậm chí một số phân tích đưa ra con số khoảng 2 tỉ USD.
Tuy nhiên, ông Khôi kỳ vọng tác động của việc nâng hạng không dừng lại ở cổ phiếu mà có thể lan tỏa sang thị trường trái phiếu. Hiện mức độ tham gia của nhà đầu tư quốc tế vào thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn còn hạn chế.
Một trong những nút thắt là xếp hạng tín nhiệm. Theo ông Khôi, nhiều nhà đầu tư trái phiếu quốc tế, đặc biệt các định chế có quy định đầu tư chặt chẽ, yêu cầu quốc gia hoặc tổ chức phát hành phải đạt mức đầu tư theo tiêu chí nhất định mới có thể phân bổ vốn.
Do đó, bước tiếp theo Việt Nam cần hướng tới là cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, từ đó tạo điều kiện nâng xếp hạng của doanh nghiệp, giảm chi phí huy động và kéo dài kỳ hạn vốn.
Ông Khôi cho rằng nếu các điều kiện này được cải thiện, dư địa thu hút vốn quốc tế vào thị trường trái phiếu có thể lớn hơn đáng kể so với dòng vốn vào cổ phiếu.
Theo ước tính được ông đưa ra tại họp báo, quy mô dòng vốn tiềm năng có thể lên tới 10-20 tỉ USD.
Lãi suất toàn cầu vẫn là biến số lớn
Đề cập xu hướng dịch chuyển dòng vốn quốc tế, ông Phạm Phú Khôi cho rằng bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang đặt ra không ít thách thức.
Căng thẳng địa chính trị, biến động giá dầu, lạm phát và mặt bằng lợi suất trái phiếu tại các nền kinh tế lớn đều tác động tới quyết định phân bổ vốn của nhà đầu tư quốc tế.
Khi lợi suất tại các thị trường phát triển duy trì ở mức cao, việc huy động vốn quốc tế của các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, sẽ khó khăn và tốn kém hơn.
Theo ông Khôi, thay vì phụ thuộc vào diễn biến bên ngoài, Việt Nam cần tập trung nâng cao nội lực, đặc biệt là cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia và của doanh nghiệp.
Tối ngày 18-9, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã thực hiện nghi thức đánh cồng, đánh dấu cột mốc chứng khoán Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell.