SAWACO nỗ lực giảm thất thoát nước, gắn với hiệu quả vốn đầu tư

Nguồn ảnh: Thanh Niên

SAWACO phấn đấu đưa tỷ lệ thất thoát nước hướng tới 12% vào năm 2030, gắn việc giảm lãng phí tài nguyên với hiệu quả vốn đầu tư và chất lượng cấp nước.

Bài toán sau những năm giảm sâu

Tỷ lệ thất thoát nước toàn hệ thống SAWACO tính theo sản lượng giảm từ 19,96% năm 2021 xuống 12,51% năm 2025, vượt mục tiêu 17,5% đề ra cho cuối giai đoạn trước. Khi tỷ lệ này đã giảm sâu, yêu cầu đặt ra là tính toán hiệu quả của từng khoản đầu tư để tiếp tục tiết kiệm nước một cách bền vững.

Để có cơ sở khoa học, kinh tế cho việc quản lý thất thoát nước trong giai đoạn tiếp theo, SAWACO phối hợp với Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi nghiên cứu mức thất thoát nước kinh tế. Đây là mức mà tại đó tổng chi phí kinh tế, gồm chi phí do lượng nước bị mất và chi phí đầu tư giảm thất thoát, đạt giá trị thấp nhất.

Kết quả nghiên cứu xác định mức này đối với toàn hệ thống là 13,05%. Theo đánh giá được dẫn trong kế hoạch, khi tỷ lệ thất thoát tiếp tục giảm xuống dưới mức này, còn 12,84% năm 2024 và 12,51% năm 2025, tổng chi phí kinh tế tăng lên do chi phí đầu tư bổ sung tăng nhanh hơn lợi ích từ lượng nước thu hồi. Điều này cho thấy việc giảm thêm thất thoát cần được cân nhắc cùng hiệu quả sử dụng vốn.

Đơn vị tư vấn khuyến nghị quản lý theo dải mục tiêu quanh mức thất thoát nước kinh tế, có tính đến sai số của dữ liệu đo đếm và biến động của giá nước, chi phí vật tư, nhân công. Khuyến nghị này là cơ sở để SAWACO lựa chọn giải pháp, cân đối nguồn lực và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, Tổng Công ty xác định chuyển trọng tâm sang quản trị thất thoát theo hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, lấy hiệu quả vốn đầu tư và chuyển đổi số làm trung tâm.

Kế hoạch xác định mục tiêu phấn đấu đưa tỷ lệ thất thoát nước hướng tới 12% vào năm 2030 theo định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Tổng Công ty nhiệm kỳ 2025 - 2030, thực hiện theo lộ trình giảm dần từ 12,8% năm 2026 xuống 12% năm 2030. Chỉ tiêu hằng năm có thể điều chỉnh theo tình hình thực tế, trên cơ sở cân nhắc mức thất thoát nước kinh tế đã tính toán; mỗi bước giảm thêm cần đi cùng lựa chọn giải pháp phù hợp, kiểm soát chi phí và bảo đảm chất lượng cấp nước.

Đầu tư đúng chỗ, kiểm soát đến từng khu vực

Để thực hiện mục tiêu trên, SAWACO tiếp tục đưa công tác giảm thất thoát đi vào chiều sâu tại các khu vực quản lý đồng hồ tổng, thường gọi là DMA. Hệ thống hiện có 1.039 DMA, tạo cơ sở theo dõi lượng nước và đánh giá hiệu quả quản lý tại từng địa bàn.

Cùng với hoàn thiện phân vùng, Tổng Công ty đặt yêu cầu cải tạo ống cũ mục, ống có vật liệu không phù hợp; tăng cường dò tìm rò rỉ và sửa chữa kịp thời. Chất lượng vật tư phải được kiểm soát từ lựa chọn, nghiệm thu đến bảo quản, đồng thời nâng cao trách nhiệm giám sát thi công.

Việc điều tiết áp lực cũng gắn với yêu cầu phục vụ người dân. SAWACO xác định quản lý áp lực tối ưu phải đồng thời bảo đảm áp lực phòng cháy, chữa cháy và chất lượng phục vụ khách hàng.

Ở khâu đo đếm, các đơn vị sẽ tiếp tục thay đồng hồ đúng niên hạn, bảo trì đồng hồ tổng bán sỉ/cung cấp và kiểm tra hành vi gian lận, đấu nối bất hợp pháp. Lịch đọc đồng hồ khách hàng và đồng hồ tổng cũng cần được quan tâm, bởi độ lệch thời điểm đọc giữa hai loại đồng hồ có thể khiến tỷ lệ thất thoát tính ra chưa sát thực tế.

Trách nhiệm thực hiện được gắn với người đứng đầu từng đơn vị. Kế hoạch yêu cầu báo cáo số liệu hằng tháng, đánh giá định kỳ 6 tháng một lần và phân tích nguyên nhân nếu không đạt chỉ tiêu, kèm kế hoạch thực hiện cho thời gian kế tiếp.

Cách triển khai này hướng nguồn lực vào những công việc cụ thể: hạn chế tái bể, đo đếm chính xác và vận hành hợp lý. Hiệu quả giảm thất thoát vì vậy gắn trực tiếp với khả năng duy trì cấp nước sạch ổn định cho người dân.

Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) đã ghi nhận bước tiến lớn khi hạ tỷ lệ thất thoát nước toàn hệ thống từ 19,96% năm 2021 xuống còn 12,51% vào năm 2025, vượt xa mục tiêu 17,5% của giai đoạn trước. Nhằm bảo đảm tính bền vững, SAWACO phối hợp cùng Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi xác định mức thất thoát nước kinh tế tối ưu cho toàn hệ thống là 13,05%. Việc đưa tỷ lệ giảm sâu hơn con số này khiến tổng chi phí đầu tư gia tăng nhanh hơn lợi ích từ lượng nước thu hồi, đặt ra yêu cầu phải cân bằng giữa kỹ thuật và hiệu quả sử dụng vốn. Trước khuyến nghị từ đơn vị tư vấn, SAWACO chuyển hướng trọng tâm sang quản trị thất thoát theo hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, lấy chuyển đổi số và tối ưu hóa nguồn lực làm trung tâm. Tổng công ty đề ra lộ trình đưa tỷ lệ thất thoát nước hướng tới mốc 12% vào năm 2030, điều chỉnh linh hoạt theo thực tế từng năm để bảo đảm chất lượng cấp nước. Mọi bước giảm thất thoát trong giai đoạn mới đều được tính toán kỹ lưỡng nhằm tránh lãng phí tài nguyên và kiểm soát chi phí ở mức tối ưu. Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, SAWACO tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý chuyên sâu tại 1.039 khu vực quản lý đồng hồ tổng (DMA) trên toàn thành phố. Bên cạnh việc áp dụng công nghệ theo dõi vận hành hiện đại, đơn vị tập trung cải tạo mạng lưới đường ống cũ mục, nâng cao chất lượng vật tư và tăng cường dò tìm rò rỉ. Đồng thời, công tác quản lý áp lực mạng lưới, bảo trì đồng hồ đo đếm và phòng chống gian lận nước sạch cũng được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm áp lực phục vụ khách hàng cũng như yêu cầu phòng cháy chữa cháy.