Sĩ quan tàu biển lương 67 triệu đồng, giữa biển không biết "tiền để làm gì"

Những ngày giữa tháng 5, anh Đặng Văn Long (SN 1997, quê tại tỉnh Gia Lai) lênh đênh giữa biển khơi, trên con tàu viễn dương đi từ Trung Quốc đến New Zealand.

Trong ca trực, nam sĩ quan bất ngờ nhận được cuộc gọi từ gia đình. Đầu dây bên kia, anh trai hoảng hốt báo tin: "Bố ho ra máu, phải nhập viện cấp cứu!".

Thời tiết xấu khiến sóng điện thoại chập chờn rồi dần tắt. Cả đêm đó, anh Long không ngủ được, lòng nóng như lửa đốt, nước mắt chảy ngược, bất lực khi bố ốm nặng còn mình đang cách nhà hàng nghìn cây số.

Thu nhập, chế độ đãi ngộ mơ ước

Từ khi theo nghề thủy thủ, mỗi lần thấy cuộc gọi nhỡ từ gia đình, anh Long lại cảm thấy lo lắng, bất an.

Trong 3 năm qua, anh Long chỉ có 1 lần được đón Tết cùng gia đình. Những năm còn lại, Tết đối với anh là những ngày quây quần bên đồng nghiệp, xung quanh chỉ có biển, không gian yên ắng và đường chân trời xa tít.

Anh Long cho hay thuyền viên thường phải sinh hoạt và làm việc trên tàu, lênh đênh giữa biển khơi suốt 8-10 tháng/năm.

Người theo nghề này gần như tách khỏi đời sống bên ngoài trong thời gian dài. Sau mỗi chuyến tàu trở về nhà, nhiều thứ vốn quen thuộc đã thay đổi, thủy thủ như anh Long chưa kịp thích nghi thì đã phải trở lại tàu, bắt đầu một chuyến hải trình mới.

Dù vậy, điều níu chân anh và các thủy thủ khác ở lại với nghề chính là thu nhập và chế độ đãi ngộ đáng mơ ước. Theo anh, thu nhập của thủy thủ dao động 30-200 triệu đồng/tháng, tùy chức danh và kinh nghiệm.

Hiện anh Long là sĩ quan, giữ chức danh Phó 3 trên tàu hàng rời, với thu nhập khoảng 2.600 USD/tháng, tương đương khoảng 67 triệu đồng. Công ty sẽ thanh toán toàn bộ chi phí ăn uống trên tàu và di chuyển khi lên, xuống tàu. Anh chia sẻ rằng do đây là ngành nghề đặc thù, thủy thủ còn được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Công việc cũng mang đến cho anh cơ hội đặt chân đến nhiều quốc gia, những điểm du lịch trước đây chỉ thấy qua màn ảnh.

"Nhiều khi cầm đồng lương giữa biển khơi, tôi không biết phải tiêu tiền vào việc gì. Anh em thuyền viên chỉ mong tàu cập bến thuận lợi, sau đó tìm niềm vui nhỏ bằng việc tham quan, du lịch và mua sắm ở những quốc gia khác", anh cười, nói.

Theo anh Long, trước năm 2020, mạng Internet gần như chưa phổ biến trên tàu biển. Muốn liên lạc với gia đình, thuyền viên chủ yếu sử dụng email.

Sau này, khi Internet vệ tinh Starlink dần phổ biến, việc liên lạc trên tàu cũng thuận tiện hơn. Hệ thống vừa phục vụ trao đổi thông tin giữa tàu và công ty, vừa giúp thuyền viên kết nối với gia đình và xã hội, trừ những lúc thời tiết xấu ảnh hưởng đến tín hiệu. Hiện mỗi thuyền viên như anh Long được cung cấp khoảng 30GB dữ liệu mỗi tháng.

Đánh đổi giữa biển khơi

Anh Long tốt nghiệp Đại học Hàng hải Việt Nam. Những chuyến tàu đầu tiên trong sự nghiệp cũng là khoảng thời gian anh phải vượt qua nhiều thử thách.

Theo anh Long, gần như tất cả thuyền viên đều được đào tạo các kỹ năng sinh tồn để ứng phó với thời tiết khắc nghiệt, sự cố bất ngờ, đồng thời có đủ khả năng tự cứu mình và hỗ trợ những người xung quanh khi cần thiết.

Chẳng hạn như trong những cơn mưa giông, gió bão, con tàu thường chao đảo liên tục, khiến việc đứng vững một chỗ hay sinh hoạt đôi khi cũng trở thành thử thách.

"Có lần, dù cơn bão đã được dự báo trước và tuyến hải trình được điều chỉnh để tránh bão, ảnh hưởng của thời tiết vẫn khiến tàu của chúng tôi chao nghiêng khoảng 25 độ, kéo dài suốt một tuần.

Anh em thủy thủ gần như không thể nghỉ ngơi và luôn trong tình trạng trực chiến. Tàu chạy cả ngày chỉ được 2-3 hải lý, dường như không thể di chuyển. Đó cũng là lúc tinh thần đoàn kết của anh em được thể hiện rõ nhất. Mọi người hỗ trợ nhau vượt qua, lo lắng đến mức gần như mất ăn mất ngủ", anh kể.

Khác với hình dung về những chuyến hải trình giữa biển khơi với cảnh sắc tuyệt đẹp, anh Mạnh (25 tuổi), một motorman (thợ máy) trên tàu biển, cho biết cuộc sống trên tàu là chuỗi ngày vất vả, bởi nguy hiểm có thể xảy đến bất cứ lúc nào.

Công việc của anh diễn ra trong môi trường nặng nhọc, nóng bức và ồn ào. Khi thời tiết xấu, tàu rung lắc, công việc cũng trở nên khó khăn hơn.

"Ngoài công việc theo ca do cấp trên giao, đặc thù công việc của tôi còn đòi hỏi phải thường xuyên kiểm tra các khu vực máy móc, theo dõi tình trạng hoạt động của thiết bị và kịp thời phát hiện những bất thường nếu có.

Nghề này đòi hỏi thuyền viên không chỉ có thể lực tốt mà còn phải cẩn thận, vì một sai sót nhỏ trong buồng máy đôi khi cũng có thể ảnh hưởng đến cả hệ thống", anh Mạnh nói.

Có lần, con tàu nơi anh làm việc phải neo chờ ngoài khơi suốt 15 ngày do thời tiết và tình trạng ùn tắc tại cảng.

"Những lúc như vậy, điều quan trọng nhất là mọi người phải tuân thủ đúng quy trình an toàn và làm việc theo sự chỉ đạo của sĩ quan. Trên tàu không có chuyện một người tự ý xử lý mọi thứ theo ý mình. Khi có vấn đề, mọi người phải phối hợp, xác định nguyên nhân rồi xử lý từng bước.

Đó cũng là lúc tôi hiểu rõ hơn vì sao công việc trên tàu luôn đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu. Bởi nếu sự cố xảy ra, việc xử lý sẽ khó khăn và nguy hiểm gấp nhiều lần so với trên đất liền", anh Mạnh nói.

Theo anh Mạnh, những người làm việc trên tàu có chung một nỗi niềm sống xa nhà, cùng trải qua những chuyến hải trình dài, vì thế dần trở thành chỗ dựa của nhau.

"Mọi người ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi theo ca và sinh hoạt chung với nhau. Nhiều anh em trên tàu dù làm ở các bộ phận khác nhau nhưng ngoài giờ làm việc, mọi người đều tranh thủ gặp gỡ, nói chuyện, chơi thể thao, karaoke hoặc tổ chức sinh nhật cho nhau", anh kể.

Anh Mạnh trải lòng nghề thủy thủ tuy vất vả, nguy hiểm nhưng cũng mang đến những trải nghiệm mà cuộc sống trên đất liền khó có được. Ngoài thu nhập và đãi ngộ tốt, công việc này còn cho anh những trải nghiệm mới, giúp bản thân học cách sống tự lập và suy nghĩ trưởng thành hơn.

Nam thủy thủ kể rằng có những lúc anh đứng trên boong tàu, nhìn xung quanh chỉ thấy biển và trời, không có nhà cửa, không có đường phố, không có tiếng xe cộ. Nhìn mọi hướng đều là một màu xanh kéo dài đến tận chân trời, lúc đó anh mới thực sự cảm nhận được đại dương rộng đến mức nào. 

"Những lúc sóng to, gió mạnh, tôi mới thấy con tàu dù rất lớn nhưng trước biển cả vẫn chỉ là một vật thể nhỏ. Bản thân tôi cũng trở nên nhỏ bé biết bao. Có lẽ chính những khoảnh khắc đó khiến tôi càng trân trọng cuộc sống và trân quý công việc mình đang làm", anh Mạnh nói.