Đầu phát siêu âm xoáy (trên) và đầu phát không tạo sóng xoáy dùng để đối chứng (dưới), gắn trên ống thông trong nghiên cứu xử lý cục máu đông - Ảnh: ĐẠI HỌC BANG NORTH CAROLINA
Đại học Michigan (Mỹ) vừa thông báo Viện Y tế quốc gia Mỹ (NIH) tài trợ 3,74 triệu USD, tương đương khoảng 98 tỉ đồng, cho dự án dùng công nghệ siêu âm xoáy xử lý máu đông trong năm năm. Trường chủ trì dự án, với sự tham gia của các nhà nghiên cứu tại Đại học bang North Carolina.
Nhóm hướng tới điều trị thuyên tắc phổi, tình trạng cục máu đông làm tắc mạch máu ở phổi, có thể đe dọa tính mạng.
Thiết bị sử dụng đầu phát siêu âm nhỏ gắn ở đầu ống thông. Ống được đưa qua mạch máu đến vị trí cục đông, nơi đầu phát tạo ra sóng có mặt sóng dạng xoắn ốc.
Sóng siêu âm tạo lực phá cục máu đông
Ông Xiaoning Jiang - giáo sư cơ khí và hàng không vũ trụ tại Đại học bang North Carolina, thành viên nhóm nghiên cứu - mô tả sóng vừa xoáy vừa tiến về phía trước, giống một "cơn lốc siêu âm".
Sóng xoáy tạo lực cắt giúp phá vỡ cấu trúc cục máu đông. Trong thử nghiệm ngoài cơ thể, sóng xoáy xử lý cục đông nhanh hơn đầu phát siêu âm không tạo sóng xoáy.
TIN LIÊN QUAN
Kết quả được công bố trên tạp chí Research. Nhóm dùng máu bò tạo cục đông dài 7,5cm, đặt trong mô hình ba chiều mô phỏng xoang tĩnh mạch não. Cục đông mới hình thành khoảng một giờ và chặn hoàn toàn đường dẫn.
Sau tám phút xử lý, dòng chảy qua mô hình được khôi phục. Khối lượng cục đông giảm từ khoảng 3,1g xuống 1,2g. Kết quả cho thấy thiết bị đã mở đường cho máu chảy trở lại, chứ chưa làm tan hoàn toàn cục đông.
Đây mới là thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, chưa phải kết quả điều trị trên người. Mô hình ban đầu mô phỏng huyết khối xoang tĩnh mạch não, trong khi dự án vừa được tài trợ hướng đến điều trị thuyên tắc phổi.
Cần kiểm tra thêm độ an toàn
Các bước thử nghiệm dùng siêu âm xoáy khơi thông dòng chảy qua cục máu đông dài gần 8 cm trong mô hình mạch máu sau tám phút - Ảnh: ĐẠI HỌC MICHIGAN
Trong các thử nghiệm ban đầu trên mẫu mạch máu động vật, nhóm không ghi nhận tổn thương thành mạch sau khi dùng siêu âm xoáy.
Nhóm cũng kiểm tra ảnh hưởng đến hồng cầu và không ghi nhận tổn thương lớn. Tuy nhiên, các kết quả này cần được kiểm tra thêm trên động vật sống trước khi đánh giá khả năng ứng dụng cho người bệnh.
Dự án mới do ông Chengzhi Shi - phó giáo sư cơ khí tại Đại học Michigan - chủ trì, với sự tham gia của các chuyên gia phẫu thuật mạch máu, kỹ thuật y sinh và siêu âm.
Theo Đại học Michigan, đưa đầu phát vào trong mạch máu giúp sóng tiếp cận trực tiếp cục đông, tránh trở ngại khi chiếu siêu âm từ bên ngoài do cấu trúc bên trong phổi gây khó khăn cho quá trình truyền sóng đến mục tiêu.
Trong năm năm tới, nhóm sẽ cải tiến thiết kế ống thông, điều chỉnh hình dạng và tần số sóng, đồng thời đánh giá độ an toàn ngắn hạn và dài hạn trên lợn. Mục tiêu là chuẩn bị công nghệ cho các thử nghiệm lâm sàng trên người.
Giáo sư Shi cho biết nhóm kỳ vọng có thể xử lý cục máu đông ở phổi nhanh và an toàn hơn, đồng thời bổ sung lựa chọn điều trị cho những trường hợp thuyên tắc phổi nặng.
Lần đầu khoa học tạo ra ‘mạch máu sống’ trên chipCác nhà khoa học vừa tạo ra mạch máu sống trên chip với các "khúc quanh" phức tạp y như thật. Đột phá này giúp quan sát trực tiếp cách bệnh lý hình thành tại các điểm xoắn vặn, mở ra kỷ nguyên mới trong thử nghiệm thuốc không cần động vật.