Đại học Quốc gia Hà Nội - Ảnh: DANH TRỌNG
Những sai phạm này đặt ra vấn đề về quyền lợi của người học, đặc biệt là sinh viên đã đóng học phí theo mức thu vượt quy định hoặc đã tốt nghiệp và từng được nhận học bổng khuyến khích học tập.
Sinh viên đang học, người đã tốt nghiệp có được trả tiền?
Theo luật sư Nguyễn Sa Linh (Đoàn luật sư TP.HCM), sinh viên đã đóng học phí vượt quy định có quyền đề nghị nhà trường hoàn trả phần tiền thu vượt, kể cả trường hợp đã tốt nghiệp.
Cụ thể, Thanh tra Chính phủ xác định hành vi thu học phí vượt quy định vi phạm điểm a khoản 2 Điều 32 Nghị định 04/2021/NĐ-CP. Theo quy định này, hành vi thu các khoản không đúng quy định của cấp có thẩm quyền bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng.
Đáng chú ý, điểm a khoản 4 Điều 32 quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc trả lại số tiền đã thu và chịu mọi chi phí tổ chức việc trả lại.
Theo luật sư Nguyễn Sa Linh, ngay cả trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Luật Xử lý vi phạm hành chính vẫn cho phép áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Đối tượng được hoàn trả là tất cả những người đã đóng học phí vượt quy định, không phân biệt còn đang học hay đã tốt nghiệp. Tuy nhiên, số tiền được hoàn chỉ là phần học phí thu cao hơn mức được phép thu, không phải toàn bộ học phí đã đóng.
Vì vậy, sinh viên nên lưu giữ biên lai, chứng từ đóng học phí để làm căn cứ đề nghị nhà trường hoàn trả số tiền đã thu vượt.
Học bổng đã nhận không phải hoàn trả
Một vấn đề khác được sinh viên quan tâm là trường hợp đã tốt nghiệp, từng được nhận học bổng khuyến khích học tập thì có phải trả lại khoản tiền này khi nhà trường bị phát hiện sai phạm hay không.
Luật sư Nguyễn Sa Linh phân tích các sai phạm được chỉ ra như trích thiếu quỹ, sử dụng quỹ sai mục đích, thu học phí vượt mức quy định đều là sai phạm của nhà trường, không phải của sinh viên.
Học bổng được cấp cho sinh viên theo quyết định của nhà trường, căn cứ vào kết quả học tập và rèn luyện của người học. Đây là khoản tiền sinh viên nhận có căn cứ pháp luật, không thuộc trường hợp phải hoàn trả theo Điều 579 Bộ luật Dân sự.
Do đó, trách nhiệm khắc phục sai phạm thuộc về nhà trường và các cá nhân có liên quan, không phải sinh viên đã được nhận học bổng.
Luật sư cũng lưu ý khi thực hiện việc hoàn trả học phí thu vượt, nhà trường không được lấy khoản học bổng đã cấp cho sinh viên để khấu trừ.
Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Đức Huy (Đoàn luật sư TP.HCM) dẫn quy định tại Điều 32 Nghị định 04/2021/NĐ-CP về vi phạm quy định thu, chi tài chính của cơ sở giáo dục.
Theo luật sư, khoản 2 điều này quy định phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với hành vi thu các khoản không đúng quy định của cấp có thẩm quyền.
Đồng thời, điểm a khoản 4 Điều 32 quy định biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi này là buộc trả lại số tiền đã thu và chịu mọi chi phí tổ chức trả lại.
Trường hợp không thể thực hiện được biện pháp khắc phục hậu quả trả lại số tiền đã thu, khoản 3 Điều 32 quy định hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu số tiền thu được do thực hiện hành vi vi phạm để sung vào ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật.
ĐHQG Hà Nội lập 3 trường khi chưa đủ điều kiện, mở ngành trái thẩm quyềnThanh tra Chính phủ xác định Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQG Hà Nội) đã quyết định thành lập 3 trường từ các khoa trực thuộc vào tháng 12-2021 và tháng 1-2024 khi chưa đủ điều kiện về số lượng ngành và quy mô đào tạo. Ngoài ra tháng 8-2021, Giám đốc ĐHQG Hà Nội còn ban hành quyết định mở ngành thạc sĩ ngoại khoa "trái thẩm quyền".