
Robot của đội sinh viên Nhật vượt qua chiếc cầu trong khi mang các khối xây dựng - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Ngày 18-9, vòng chung kết cuộc thi Vietnam KOSEN Robocon 2026 - CTTC 120 diễn ra tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, với 9 đội robot từ 6 trường của Việt Nam và Nhật Bản tranh tài.
Ngay sau hiệu lệnh, hai robot của mỗi đội lao vào hai phần việc khác nhau. Robot điều khiển bằng tay nhanh chóng đưa các đế xây dựng vào vị trí, trong khi robot tự động bám theo đường kẻ dưới sàn, vượt cầu rồi mang các khối vật liệu về khu vực xây dựng.
Đồng hồ liên tục đếm ngược, từng lần xoay hướng, dừng, gắp hay đặt khối đều có thể quyết định đội nào chiếm lợi thế.
Căng thẳng nhất là lúc hai robot phải nối phần việc cho nhau. Robot tự động đi lệch đường, dừng sai vài centimet hay đặt khối chưa chuẩn đều có thể làm chậm cả chuỗi thao tác. Mỗi trận chỉ kéo dài tối đa 4 phút.
Muốn giành chiến thắng tuyệt đối, đội thi phải đưa đủ 6 khối xây dựng vào khu vực quy định, xếp đúng yêu cầu rồi hoàn tất phần đặt cờ ở vị trí trung tâm.

Sân thi đấu của các đội thi. Mỗi trận đấu sẽ gồm 2 đội đối kháng - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Robot cắm cờ giành chiến thắng trận thi đấu - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Bạn Ngô Văn Liên - sinh viên Trường cao đẳng Công nghiệp Huế - cho biết cái khó nhất là làm sao để hai robot "ăn nhịp".
Robot điều khiển bằng tay có thể linh hoạt theo tình huống, còn robot tự động phải chạy đúng chương trình đã lập. Chỉ cần một robot chậm vài giây hoặc đặt khối lệch vị trí, những thao tác phía sau có thể bị ảnh hưởng.
Bạn Nakazato Moyu - sinh viên Gifu KOSEN - cho biết các đội Nhật Bản đã chuẩn bị robot và linh kiện từ trước, nhưng phải đến Việt Nam mới có thể căn chỉnh theo sân thi đấu thực tế.
Thử thách lớn là giúp robot tự động bám chính xác các đường line dưới sàn, nên cảm biến phải nhận biết vạch ổn định trong suốt đường chạy.
Qua những ngày thử sân và thi đấu, Moyu cho biết các thành viên Gifu KOSEN cũng học được nhiều cách làm từ sinh viên Việt Nam, từ thiết kế cơ khí, bố trí cảm biến đến xử lý khi robot gặp lỗi.

Nữ sinh Nakazato Moyu từ Gifu KOSEN (Nhật) - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Bạn Trần Quốc Vương - sinh viên Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, thành viên đội vô địch - cho biết nhóm dành khoảng ba tháng để nghiên cứu, thiết kế và hoàn thiện robot.
Sau mỗi lần chạy thử, các thành viên ghi nhận sai số rồi tiếp tục căn chỉnh cảm biến và thông số vận hành để robot đi chính xác hơn.
Nhóm cũng thử nhiều phương án linh kiện và cách bố trí các bộ phận, ưu tiên độ ổn định vì một sai lệch nhỏ ở cảm biến hay cơ cấu truyền động có thể khiến robot đi sai đường, kéo theo cả bài thi bị ảnh hưởng.

Robot đặt các khối xây dựng vào đế - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Học qua thiết kế robot
TS Lê Đình Kha - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng - cho biết đây là lần đầu trường phối hợp với Gifu KOSEN tổ chức một cuộc thi kỹ thuật dành cho sinh viên các trường KOSEN Việt Nam và Nhật Bản.
Cuộc thi năm nay quy tụ 9 đội từ 6 trường, gồm Toba KOSEN, Gifu KOSEN, Ube KOSEN của Nhật Bản cùng Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, Trường cao đẳng Công nghiệp và Thương mại và Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng.
Theo ông Kha, phía sau mỗi robot là cả quá trình sinh viên tự nghiên cứu, thiết kế, lắp ráp, lập trình, thử nghiệm rồi sửa lỗi sau những lần chạy chưa thành công. Chính quá trình tìm ra lỗi, điều chỉnh rồi thử lại giúp sinh viên rèn cách làm việc của người học kỹ thuật, đồng thời có dịp trao đổi cách làm với bạn bè Việt Nam và Nhật Bản.
Nhận yêu cầu 'tìm chiếc sofa màu xanh', robot AI do nhóm nghiên cứu Hàn Quốc phát triển có thể quan sát xung quanh, tự tìm đường và kiểm tra xem mình đã đến đúng nơi hay chưa.